«سیانان» محن تواشی ااسنق نادهیهدیامییدرباریهکبحران کبشورحا حهاریانشیهدخلییجرفاپراس را منتشر کرد

Shargh - - جهان -

تنش این روزهای کشورهای حاشیه خلیج فارس حاصل اختلافی یکشــبه نیســت امــا قطــع رابطــه دیپلماتیک عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین و مصر با قطر و محاصره زمینی، دریایی و هوایی این کشــور را بســیاری شــتابزده و ناگهانــی میخواندنــد. حــالا ســیانان میگوید به اســنادی دســتپیدا کــرده که بــه درک ماهیت این بحران کمک میکند. بر اســاس این گــزارش اختصاصی قطر و کشــورهای همســایهاش در حاشــیه خلیجفارس ســال ۲۰۱۳ و ۲۰۱۴ توافقنامههایــی محرمانــه را امضا کردهاند کــه بر پایه آن حمایــت از مخالفــان و گروههــای متخاصم علیه این کشــورها و همچنین مصر و یمن ممنوع اعلام شــده اســت. آنطور که سیانان گزارش داده وجود چنین توافقنامههایی آشــکار بوده، اما این اســناد و محتوای آنها کــه به طور خصوصی از ســوی سران این کشورها امضا شده، به دلیل حساسیت مسائل ذکرشده محرمانه باقی مانده بود. اما حالا این اسناد اختصاصی از طریق منبعی در منطقه که به این اسناد دسترسی داشته، به سیانان رســیده است. کشورهای حاشیه خلیج فارس قطر را به نقض ایــن توافقنامهها متهم میکنند و در بیانیه هفته گذشــته خود هــم پایبندی بــه توافقات میان شــش کشــور را یکی از شــروط بهبود روابط با قطر عنــوان کرده بودند. قطر، در مقابل در بیانیهای که به ســیانان داده، عربستان ســعودی و امارات متحده عربــی را به تخطــی از روح این توافــق و حمله به حاکمیت قطر متهم کرده است.

محتوای توافقنامهها

اولین توافق که بهصورت دستنوشته است و به تاریخ ۲۳ نوامبر ۲۰۱۳ برمیگردد را پادشاه عربستان ســعودی و امیر قطــر و امیر کویت امضــا کردهاند. ایــن توافق، طرفین را به اجتنــاب از مداخله در امور داخلی سایر کشورهای حاشیه خلیج فارس، اجتناب از حمایــت مالی یا سیاســی از گروههای «منحرف» متعهــد میکند؛ عبارتی که به گفته ســیانان برای توصیف گروههای فعال ضد دولت به کار میرود.

در ایــن توافقنامه کــه با نــام توافقنامه ریاض خوانــده میشــود، بهویــژه بــه حمایتنکــردن از اخوانالمسلمین اشــاره کرده که کشورهای حاشیه خلیجفارس قطــر را به حمایت از آن متهم میکنند. ایــن توافقنامه کشــورها را از حمایــت از گروههای مخالــف در یمن هم منع کــرده و ایــن مخالفان را تهدیدی برای کشــورهای همســایه خوانده اســت. کشــورهای تحریمکننده قطر ماه گذشــته در توضیح محاصــره این کشــور، دوحه را به حمایــت مالی از حزبالله و اخوانالمســلمین مصــر متهم کردند. در این توافقنامه همچنین کشــورها وعــده دادهاند که از رســانههای متخاصم حمایت نکنند. اگرچه بهنظر میرســد منظور از رســانه متخاصم، شــبکه خبری الجزیره قطر باشــد اما بهطور مســتقیم اشارهای به این شــبکه نشــده اســت. توافقنامه دوم که بالای آن عبارت «فوق سری» درج شــده، مربوط به تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۱۴ اســت و در پایین آن امضای پادشــاه بحرین، ولیعهد ابوظبی و نخســتوزیر امارات دیده میشــود. این توافق بر حمایت امضاکنندگان از ثبات مصــر تأکید کرده و خواســتار آن شــده کــه از نفوذ شــبکه الجزیره برای حمایت از گروهها یا اشخاصی کــه دولت مصــر را به چالش میکشــند، جلوگیری شــود. به گزارش ســیانان، شــبکه خبری الجزیره بعد از امضای این توافقنامه یکی از کانالهای خود موسوم به «الجزیره مبشــر مصر» را تعطیل کرد. در این توافقنامهها، نام قطر بهصورت مجزا ذکر نشــده و از تمامی کشورهای امضاکننده خواسته شده که به مفاد آنها پایبند بمانند.

واکنش قطر و تحریمکنندگان

در پی انتشــار این اســناد از سوی ســیانان یک ســخنگوی دولــت قطر در پاســخ به ســیانان گفت این عربستان و امارات بودهانــد کــه «روح توافــق را نقــض کردهاند». شــیخ سیف بن احمد الثانی، مدیر دفتر ارتباطــات دولت قطر گفت: «مطالعه کامل متن ایــن توافقنامهها نشان میدهد که هدف توافقنامههای ۲۰۱۳ و ۲۰۱۴ ضمانت این بوده اســت که کشــورهای دارای حاکمیت مستقل در شورای همکاری خلیجفارس بتوانند در چارچوبی مشخص همکاری کنند». به گفته این مقام قطری: «مطالبات آنها - اینکــه قطر الجزیره را تعطیل کند، به اجبار باعث فروپاشــی خانوادهها شود و غرامــت بپردازد- مطالباتی هســتند کــه هیچ ارتباطــی بــا توافقنامههای ریاض ندارند». کشورهای تحریمکننده قطر هــم به انتشــار اســناد محرمانه توافقنامهها واکنش نشــان دادند و با انتشــار بیانیه مشترکی اعلام کردند این اسناد بیهیچ شک و تردیدی نشاندهنده عدم تعهد قطر به این توافقنامههاســت. بهگفته این کشــورها شــروط ۱۳گانه عربســتان ســعودی و متحدانش در راســتای انجام تعهــدات قبلی بــوده و در اصل این مطالبات در توافقنامه ریاض ذکر شــده است. اسناد توافقنامههــای ۲۰۱۳ و ۲۰۱۴ نشــان میدهد تنش میان کشورهای شورای همکاری خلیجفارس دیرینه بوده و اکنون به اوج خود رســیده اســت. برای مثال در مارس ۲۰۱۴، عربســتان ســعودی، امارات متحده عربی و بحرین ســفرای خــود را از قطر خارج و دلیل آن را دخالت دوحه در امور داخلی کشــورهای دیگر عنــوان کردند. حــالا و با به اوج رســیدن این بحران، ایالاتمتحده پس از حدود یک ماه تلاشهایی را برای خاتمه تنش آغاز کرده اســت. رکس تیلرســون، وزیر خارجه آمریکا روز گذشــته و در دومین روز سفر خود به منطقه، پس از مذاکره با امیر کویت راهی قطر شد تا با امیر قطر و وزیر خارجه این کشور دیدار کند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.