ر با دلطوحاتبپليغاستيي3 فور ته ش جينتگيهيدابمات رقاديميهيئتر «تئيوستهناشدل»

Shargh - - اقتصاد -

شــرق: «دلواپســي» هر روز شــکل تازهاي به خود ميگيرد؛ يــك روز برجــام اســت و روز ديگر خريد ايرباس؛ يك روز FATF اســت و حــالا هم قرارداد ايران بــا توتــال. همانهايي که فرامــوش کردهاند ايــران روزي نفــت ميداد و به جايــش کالا تحويل ميگرفــت. همانها که حــالا ميخواهند وزير نفت را براي پاســخ درباره اين ماجرا به مجلس بکشــند؛ به روحاني نامه مينويســند و بــراي «توقف موقتي قــرارداد توتال» طرح ســهفوريتي تهيه ميکنند. در اين بازيها گويا مصلحت کشور به حاشيه ميرود و لجبازيهاي جناحي جايش را ميگيرد. کار به جايي رسيده اســت که سخنگوي دولت هم در واکنش به چنين طرحي گفته است: اين طرح لازم نيست تهيه شود و اگر نمايندگان در قرارداد توتال اقدامي خلاف قانــون ببينند، بايد مــدارک خود را به قــوه قضائيه بدهند. محمدباقر نوبخت با اشــاره بــه اينکه براي عقــد قرارداد توتال همه مراحــل نظارتي بر آن طي شــده اســت، اظهار کرد: هيچ موضوع محرمانهاي در ايــن قرارداد بــراي نمايندگان وجود نــدارد، آنها حــق تحقيق و تفحص از اين قــرارداد را دارند و اگر هم فکــر ميکنند کار خلافي انجام شــده ميتوانند بــه دســتگاههاي نظارتــي از جمله قــوه قضائيه، ديوان محاسبات، ســازمان برنامه و بودجه و وزارت اطلاعات گزارش دهند.

او ادامــه ميدهــد: بــراي دســتيابي به رشــد هشــتدرصدي بــه ســرمايهگذاري نيازمنديــم. مجلس دولت را موظف کــرده که 65 هزار ميليارد دلار ســرمايه خارجي جذب کند. برخــي نمايندگان ميگويند اين ســرمايهگذاري خيانت است؛ حرف که ماليات ندارد. گذاشتن چوب لاي چرخ دولت اشتباه است. نوبخت با بيان اينکه ما البته يک يا دو نماينده را از کليت مجلــس تفکيک ميکنيــم، عنوان کرد: کليت ترکيب مجلس در ماههاي گذشته همواره به دولت کمک کرد و ميشود آزمايش کرد که مجلس آيا با اين طرح سهفوريتي موافق است يا نه. اين افراد که اين طرح را تهيه کردهانــد در مجلس در اقليت هستند که شايد هم نيت آنها خدمت باشد که از نظر ما اقدام آنها خدمت نيســت و اشتباه است. مردم با کساني که مانع توسعه کشور ميشوند در زمان خود تسويهحســاب ميکنند و دولت هم وارد حاشــيهها نشــده و دنبال خدمت به مردم اســت. ســخنگوي دولت درباره طرح ســهفوريتي دربــاره توقف توتال گفته که به عنوان کســي که چهار دوره در مجلس بودم، انتهاي اين طرحهاي ســهفوريتي را ميدانم، اين دوستان خيال ميکنند اينگونه خدمت ميکنند. مجلس ترکيب خوبي دارد و دولت به رســانههاي مردمي نياز دارد.

دلواپسان چه ميگويند

منتقدان، اين ميــان، انتقادهايي مشــابه با ديگر دلواپسيهايشان دارند. آنها از بدعهدي و بيتعهدي توتال در موارد پيشــين ميگوينــد؛ از اخلال عمدي شرکت توتال فرانسه در شيوه برداشت گاز از لايههاي ميدان مشترک گازي پارس جنوبي؛ از پرداخت رشوه از سوي شرکت توتال به يکي از مقامات نفتي ايراني در دوره اصلاحــات؛ از بهانههايي مانند رقم قرارداد که توســعه اين فاز پارس جنوبي را هشــت سال به تأخير انداخت و اينکه چرا توتال در ســال 1۳8۷ به بهانه ريسک بسيار بالاي ســرمايهگذاري در ايران از صنعت نفت و گاز کشورمان خارج شد؟

همين دلواپسان طرحي سهفوريتي تهيه کردند و در موضوع آن نوشتهاند: «به منظور رعايت منافع و مصالح ملي و اصول قانون اساســي در قراردادهاي نفتــي و گازي دولت مکلف اســت بــه طور موقت از ادامه روند قرارداد توســعه فــاز 11 پارس جنوبي با طرف قرارداد جهت بررســي کارشناســي بيشــتر جلوگيري نمايــد». در تبصره اين طرح هم آوردهاند کــه «هرگونه انعقاد قــرارداد ديگر با شــرکتهاي خارجي در قالــب الگوي جديــد قراردادهاي نفتي IPC() تا اتخاذ تصميم در مجلس شــوراي اسلامي انجام نشود».

پــس از اين ســهفوريت، «جبــار کوچکينژاد» و «محمدجواد ابطحي» از اعضاي فراکســيون ولايت مجلــس، از بياطلاعي اين فراکســيون از تهيه اين طرح ســهفوريتي و مطرحنبودن آن در مجلس خبر دادند. از سوي ديگر کوچکينژاد خبر از تهيه نامه از سوي نمايندگان منتقد به رئيسجمهوري با موضوع خلافقانونبودن قرارداد امضاشده بين شرکت ملي نفت ايران و کنسرسيومي به رهبري توتال فرانسه و ارسال اين نامه در دو روز آينده خبر داد.

در چنين شرايطي عضو کميسيون برنامه و بودجه مجلــس، تأکيد کرده کــه طرح ســهفوريتي توقف قرارداد با توتال پشــتوانه لازم را نــدارد و آنچه اين روزها درباره قرارداد با توتال از سوي برخي منتقدان مطرح ميشــود با آنچه بايد براســاس قانون انجام شــود، مطابقت ندارد. شهباز حســنپوربيگلري به خانه ملــت گفته براي تدوين اين طرح بايد اقدامات کارشناسي انجام شود و بنده با اعضاي هيئترئيسه مجلس و اعضاي کميســيون انــرژي صحبتهايي داشــتهام، اما تاکنون هيچ تفاهمي دراينباره با آنها نشده اســت، پس اين طرح سهفوريتي پشتوانه لازم را ندارد.

او با بيــان اينکــه هرگونه طرح ســهفوريتي در مجلــس بايد با هماهنگي فراکســيونهاي مختلف انجام شود، افزود: با توجه به اينکه هيئتي از مسئولان نظام براي نظارت بر اين قراردادها مشخص شده که از مجلس هم اعضايي در اين هيئت حضور دارند و تاکنون نظر کارشناسي دراينباره ارائه ندادهاند، نبايد به موضوع طرح سهفوريتي پرداخته شود.

در همين حال ســخنگوی هيئترئيســه مجلس هم گفته است: «مگر جنگ شده که طرح سهفوريتی مطرح شــود؟». بــه گفته بهــروز نعمتــی، برخی دوســتان مدعی هســتند کــه هيچگونــه اطلاعاتی درباره قــرارداد با توتال ندارنــد، چگونه افرادی که هيچگونــه اطلاعاتی از قــرارداد ندارنــد، درباره آن اظهارنظر میکنند. تهيه طرح ســهفوريتی در مواقع اضطراری انجام میشود، بهاينترتيب مگر در شرايط کنونــی جنــگ رخ داده که طرح ســهفوريتی تهيه شــود، به نظر بنده اين طرح بيشــتر جنبه تبليغاتی داشــته و تاکنون تقديم هيئترئيســه مجلس نشده است. ســخنگوی هيئترئيسه مجلس با بيان اينکه انعقاد قرارداد توتال و ســاير قراردادها که در آينده منعقد میشود، در چارچوب قراردادهای IPC است، تصريح کرد: مجلس چارچوب قراردادها را مشخص و تصويب کرده و موارد 15گانه نظام در طرحها ديده شــده و به دولت اختيار داده شده که اين قراردادها در چارچوب IPC منعقد شــود و طرح ساير مسائل حاشيهای است.

در همين حــال بود کــه رئيس اتــاق بازرگاني، صنايع، معادن و کشــاورزي تهران هم با اشــاره به اينکه دولت يازدهم در چهار سال گذشته توفيقهاي خوبي کســب کرد، تأکيــد کرد: اصــلاح خرابيها و ويرانگريهاي دولتهاي نهم و دهم زمانبر است. مسعود خوانساري با اشاره به عقد نخستين قرارداد نفتي کشــور پس از برجام، گفته که حضور شــرکت توتال در پارس جنوبي سبب ميشود بهزودي سهم برداشت ايران در اين حوزه از قطر پيشي بگيرد. او با اشاره به اســتقلال عمل فرانسه و ديپلماسي خوب ايــران در امضاي اين قرارداد و در نظر گرفتهشــدن انتقال فناوري به کشور گفت: اين قرارداد فتحالبابي براي سرمايهگذاري ديگر کشورها در ايران باشد.

عدهای چشم ديدن موفقیت دولت را ندارند

فرهــاد فزونی، عضــو اتاق بازرگانــی تهران و از اعضای اتحاديــه نفت، گاز و پتروشــيمی دراينباره به «شــرق» میگويد: به راستی انتقادها به هيچروی بحثهای اقتصادی نيســتند و تنها محور سياســی دارنــد. اين ســبک ســخنان هــم ماننــد گلايهها و گفتوگوهــای ديگر اســت. او میگويــد: بههرحال عدهای دوســت ندارند موفقيتهای رقيب را ببينند و بهاينترتيب میخواهند دولت را تحت فشــار قرار دهند. فزونی ادامه میدهد: برخی میخواهند ذهن فعالان اقتصادی و جامعه را به سوی ديگری سوق دهند. من نمیگويم اين قرارداد مشــکلی ندارد اما بــه هر تقدير اين يک موفقيــت برای دولت و گام رو به جلويی برای کشور اســت. واقعيت اين است که قراردادی که صددرصد آن به سود يک طرف باشد و هيچ غلطی در آن نباشد، اصلا وجود خارجی ندارد.

اين کارشناس حوزه نفت میگويد: نکته ديگر اين است که دوســتان بهانه کردهاند که چرا ‪1 2‬ميليارد را توتال میبرد؟ به ظاهر اينها دوســت ندارند که به جز خودشــان و دوستانشان طرف ديگری سود ببرد. آنها ايــن نکته را نمیبينند؛ توتالــی که میآيد و در اين کشــور ســرمايهگذاری و کار میکند، انتظار يک برداشت و ســود منطقی دارد. نذری که قرار نيست کار کنند؛ خب روشــن است که آنها هم میخواهند سود خودشــان را ببرند. پس اگر ســودی برای آنها حاصل میشود، اصلا عجيب نيست.

به گفته فزونی، اين بحثها همانگونه که اشاره شــد، همه سياســی اســت و ابعاد اقتصادی ندارد. اينکه اين بحثها فراجناحی و ملی اســت، مسائلی اســت که جناح رقيب دولت، اعتقادی به آن ندارد. البته تعريف درستی هم در کشــور از «منافع ملی» وجود ندارد. متأســفانه اقتصاد ايــران از پيش ذيل سياســت بــوده و هنوز هم هســت. امــروز هم اين مســائل به همين دليل اســت که خودش را نشــان میدهد.

به گفته فزونــی، نکته ديگر هــم اقتصاد دولتی ايران اســت. اگر اقتصاد دست بخش خصوصی بود و آنها میخواستند پروژهای را به يک شرکت خارجی بدهند، هيچکس نمیتوانست بپرسد چرا؟ اما امروز چون همهچيــز از نقطه مبدأ تا مقصــد به دولت و حاکميت مربوط است، مســلما عدهای خودشان را موظف میدانند که در جهت بهاصطلاح خودشــان منافــع ملی وارد بازی شــوند. ايــن ماجراها هم تا ابدالدهر ادامه دارد. تا زمانی که خود آن آقايان ســر کار نيايند، دلواپسیشــان ادامه دارد. در کشورهايی کــه سياســت پررنگتر از هــر نکته ديگری اســت، همواره اين موضوع جايی خودش را نشان میدهد.

دولت بكوشد بهانه دست بهانهگیر ندهد

حسن خســروجردي، رئيس اسبق و عضو ديگر اتحاديه نفت، گاز و پتروشــيمی هــم دراينباره به «شــرق» ميگويد: قرارداد ايران بــا توتال آنگونه که من اطلاع دارم، نه قرارداد بدي اســت و نه به ضرر ايران؛ امــا انتقادي که ميتوان به دولت کرد، موضوع خود نفت است که شفاف درباره آن سخن نگفته اســت؛ هرچند همه بهخوبــي ميدانيم که اجــازه اين قرارداد را گرفتهانــد. براي نمونه فرض کنيد آقاي وزير ميگويد من در حوزههاي مشــترك اجازه داشتهام قرارداد ببندم و بستهام. خب؛ نکته اين است که اين موضوع باعث ميشود آنهايي که شك دارند و ميپرسند چطور توتال تابهحال نيامده و حالا که بحران پيدا کردهايم و چاه مشترکي با قطر داريم، به ايران آمده و قرارداد امضا کرده اســت؟ او ادامــه ميدهد: توتال بايــد پولي را که بهعنوان قرارداد استخراج براي پارس جنوبي در نظر گرفته است، بهعنوان سرمايهگذار به ايران بياورد.

آيا اين سرمايه را از پول گاز خودمان برميدارد؟ او در پاســخ به اين پرسش که «به هر روي طبيعي اســت که هر دو طــرف در قراردادي ســود ببرند؛ اما چــرا به اين قرارداد به شــکل ملي نگريســته نميشــود؟»، گفت: اگر دولت نگاه ميکرد که اين مســائل وجود دارد و کمي شفافتر عمل ميکرد، امــروز حتما ايــن مشــکلات بهوجــود نميآمد. ميخواهــم بگويم اي کاش دولت بکوشــد بهانه دست بهانهگير ندهد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.