در باب زیباییشناسی

Shargh - - ادبيات -

«بازیابی امر محســوس» با عنوان فرعی «هفت گفتار در زیباییشناسی» کتابی است از مجید اخگر که بهتازگی منتشر شــده اســت. مســئله اصلی ایــن کتاب، گفتاری اســت کــه هنر را در معنایــی تازه فهــم و صورتبندی میکنــد و با عنوان «زیباییشناســی» شناخته میشود و همچنین هنری که همپای این جریان بــه وجود آمده که جریان هنر مدرن به معنای عام کلمه است. به این ترتیب، میتوان موضوع مقــالات این کتــاب را، آنطــور که در مقدمه آمــده، اینطــور معرفی کرد: «کندوکاو در مفهومی که دستکم در ایران عموما بدون توجه و حساســیت تاریخی و معناشــناختی چندان بهکار میرود؛ پرســش از اینکه موضوع این حوزه چه بود، و چــه نیرو یا ضرورتی در پس ظهور آن در این برهه تاریخی خاص وجود داشــت؛ و تامــل درباره نسبت آن با مفاهیم همبستهای چون اومانیســم، رمانتیســم، و ایدهآلیسم، که ظاهــرا در دهههای اخیر به دوران پــس از آنها گــذر کردیــم.» مقالات کتاب حول این مســئله مشترک شکل گرفتهاند و به عبارتی هفتگفتار حاضر در این کتاب گفتارهایی به هم پیوسته و مربوط به هم هستند. دو مقاله ابتدایی کتاب، بــا عناوین «درباره خاســتگاه و ضرورت پدیدآمدن زیباییشناســی» و «تجربه زیباییشناختی و زیباییشناسی تجربــه»، بــه عنــوان شــروع بحث مستقیما به ســراغ مسئلهای میروند که در ســطور بالا به آن اشــاره شــد. در مقالــه اول، چگونگــی پدیدآمدن آنچــه بــا عنــوان «زیباییشناســی» میشناســیم مورد بحث قرار گرفته و برخی از ویژگیهای گفتار یا چارچوب نظــریای کــه از آن زمــان بــه بعد عمدتا در فلســفه اروپایــی به عنوان زیباییشناســی یا فلســفه هنر شاهد آن بودهایم طرح شــده اســت. مقاله دوم، عمدتا بــر ویژگیها و مؤلفههای مفهوم تجربه زیباییشناختی متمرکز شــده است. مقاله ســوم و چهارم، به دو مورد از مفاهیم و بحثهای کانونی زیباییشناســی و فلســفه هنر مدرن پرداختهاند: مفهــوم بیان و ویرانگری، و مفهوم واقعیت و نحوه شــکلگیری آن در اثر هنری. مقاله ســوم که «بیان و حقیقت» نــام دارد، به ماهیت بیان هنری، چیســتی آنچه بیان میشــود و دعــاویای که در ایــن زمینه وجود دارد، نســبت بیان هنــری و حقیقت، و تمایزهای هنــر قدیم و جدید در این مــوارد میپــردازد. در مقاله چهارم با عنــوان «حقایــق دوگانه»، بــا اتکا به تمایزگذاری میان انگارههای متفاوتی که در حوزههــای علم، زندگی روزمره و هنــر از واقعیت وجود دارد، در مورد نســبت میان اثــر هنــری، واقعیت و زبان بحث میشــود و این انگارههای متفاوت از واقعیت به عنوان ســویهها یا روایتهایی متفاوت از پروژه مدرنیته درک میشوند. سه مقاله پایانی، بحث را بــه موقعیــت تاریخی زمــان حال میکشــانند و همچنین لحن انتقادی آشــکارتری پیدا میکننــد. عناوین این ســه فصل عبارت اســت از : «بازبینی یک بحث قدیمــی: ملاحظاتی درباره الگوهای تاریخی سرمایهداری و نسبت آنها با فرهنگ»، «بازگشــت به خانه: درباره رمانتیسم متقدم آلمان به عنوان سرمشق مدرنیته هنری» و «بازیابی امر محســوس: ســنت فرهنگی آلمان و بازگشت به زیباییشناسی».

بازیابی امر محسوس هفت گفتار در زیباییشناسی مجید اخگر نشر بیدگل

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.