پول زور نميدهیم

Shargh - - اقتصاد -

اثباتكننــده ايــن ادعــاي من، آن اســت كه توتال با مديريت ريسكش نشان داد آمريكاييها نميتوانند كاري كنند.

با اين اوصاف با انعقاد ايــن قرارداد، به جواب ↙ ديگري هم رسيديم.

بله. توتال شــركت بزرگي است. قطعا اين شركت با آمريكا، به صورت غيررسميتر اين مسائل را با هم چك ميكنند. به نظرم حتما توتال با آمريكاييها مشورت كرده اســت. بعيد ميدانم شــركت بزرگي مثل توتال با همه احتياطي كــه براي مديريت ريســك ميكند، بهصورت غيررســمي با آمريكا چك نكرده باشــد. نيازي به مجوز اوفك نداشــتند، چون تحريمها بر مبناي برجام برداشته شــده اما چون قرار اســت پول بياورند بايــد هرجور كه لازم است بهصورت رســمي و غيررسمي همه جوانب را بسنجند.

عربستان بهعنوان كشوري در منطقه كه مخالفت ↙ عيان با ايران دارد و كشــوري كــه در صنعت نفت، رقيب ايران است، نســبت به قراردادهاي بزرگ ما بهويژه در اين صنعت و بهطور مشــخص توتال، چه عكسالعملي خواهد داشت؟

شكي نيست كه عربستان سعي در محدودكردن نفوذ ايران دارد، اما كشورها حق انتخابشان نامحدود نيست. ايران كشــور بزرگ منطقه اســت و كشــوري نيست كه بهراحتي بتوان با آن مخالفت كرد و مانع از انجام چنين قرارداد نفتياي شــد. عربســتان هم كشور بزرگ و مهم عربي اســت اما هركس در جايگاه خودش. ما احساس منفي نســبت به اين قرارداد از جانب عربســتان نداريم. عربستان در جاهاي مختلفي سعي كرده در تمام موارد ازجملــه صنعت نفــت و گاز، انتخابهاي ما را محدود كند امــا در اين زمينه توفيــق زيادي نــدارد. آن هم به خاطر پتانسيلهايي كه ما داريم؛ ازجمله اقتصاد متنوع و بيس مهندسي بســيار خوب كه با خيلي از كشورهاي توليدكننده نفت قابل مقايسه نيست. در سالهاي تحريم از نظر مهندســي و علمي پيشــرفت بسيار زيادي كرديم و براي شــركتهاي بزرگ نفتي و گازي اين رخداد، قابل شناســايي و امتياز بزرگي اســت كه ما داريم و ديگران ازجمله عربستان ندارند.

شما در وزارت خارجه هم بوديد؛ منظورم فراتر از ↙ اين اقتصاد است.

من بحث سياســي نميكنم. هيچ نگراني سياسي از بابت عربســتان ندارم. در عربســتان يك بههمريختگي سياســي وجود دارد. اين كشور شكســتهاي مختلف استراتژيكي از عراق گرفته تا بحرين، سوريه و لبنان خورده و فعلا عدم هماهنگي در عربستان وجود دارد و به نظرم، جايــگاه خودش را پيــدا ميكند. شــرايط اقتضا كرده با سياســتهايي كه نظام داشته، موفقيتهاي استراتژيك زيادي در منطقه داشــته باشيم. عربســتان به دنبال اين است كه جايگاه بيشــتري از آنچه دارد به دست بياورد. بالاخره در منطقه بالانس به وجود خواهد آمد. عربستان بايد مشــكلاتش را حل كنــد. نميخواهــم تحقيرآميز صحبت كنم اما نبايد ايران را با عربســتان و مسائل بقيه كشورهاي منطقه ازجمله امارات و كويت مقايسه كنيم. ما كشــور باتمدن منطقه هستيم و جمعيت و فرهنگ و سابقهمان طوري است كه بايد در حد خودمان صحبت كنيم و آنها هم متوجه اين موضوع هستند. اين كشورها همســايههاي ما و قابل احترام هســتند اما هركس بايد متوجه جايگاه خودش باشد.

توتال اشاره داشــت به اينكه خودمان را به گاز ↙ محدود نخواهيم كرد و وارد نفت و پتروشــيمي هم خواهيم شــد. مذاكرات در اين زمينــه چطور پيش ميرود؟

چهــار مذاكــره در پتروشــيمي به مــوازات هم، در حــال انجام اســت و خيلــي خوب هم پيــش ميرود. توتــال در مورد ســه واحد پلياتيلن و يــك واحد اتيلن صحبت ميكند كه جمعا حــدود 1.5 تا دو ميليارد دلار ســرمايهگذاري نياز دارد و اميدوارم تا شش ماه ديگر به نتيجه برسيم. از اين به بعد شاهد سرعت كارها در نفت خواهيد بود. نهفقط به دليل قــرارداد با توتال، بلكه به دليل رشد و روند مذاكراتي كه از بعد از برجام شروع شده بود و بايد كمكم به نتيجه برسند. حالا چون توتال انجام شــده تكانهاي هم به آنها خواهــد داد اما روند طبيعي اين مذاكرات اين است كه از اين به بعد به نتيجه برسند.

↙ بعد از توتال منتظر كجا بايد باشيم؟

نميتوانــم نام ببرم، امــا ‪26 25،‬ مذاكراه به صورت موازي براي جذب شــريك خارجي در جريان است كه تا آخر ســال جاري حداقل ‪15 10،‬ مورد به نتيجه خواهند رسيد.

پرداختهــا بــه توتال چطــور خواهــد بود؟ ↙ كارشناسان ميگويند گاز مثل نفت نيست و نميتوانيم در قالب پرداخت از طريق صادرات و فروش، آن را تسويه كنيم.

چرا؟

چون به هر حال گاز بيشتر مصرف داخلي دارد و ↙ كمتر صادر ميكنيم.

مگر گاز را صادر نميكنيم؟ گاز هم قيمتي دارد.

يعني قرار است پرداختها به توتال هم از محل ↙ درآمدهاي صادرات باشد؟

از محل محصولي كه توليد ميشــود و آن محصول قيمتــي دارد، بازپرداخت انجــام ميشــود. الان گاز را به تركيه ميفرســتيم و در مورد عراق هم كار را شــروع كردهايــم. در مورد عمان هم امســال احتمالا به نتيجه ميرســيم. به جمهوريآذربايجان و ارمنســتان هم گاز صادر ميكنيم، الان ميــزان گازي كه توليد ميكرديم را در داخل هــم مصرف ميكرديم، امــا از اين به بعد گاز براي صــادرات خواهيــم داشــت. روي ايرانالانجي هــم كار ميكنيــم و از اين بــه بعد گاز بــراي صادراتِ جدي خواهيم داشت. تا دو ســال ديگر بايد 50 ميليون مترمكعــب گاز به عراق بدهيم و هميــن ميزان هم به عمــان. همه اينها قيمت دارد. گازي كه به پتروشــيمي ميفروشيم قيمت دارد. نكته مهم اينكه در قراردادهاي بيع متقابل بازپرداخت سرمايهگذاري سه، چهارساله بود و در قراردادهاي جديد، 10ســاله است و هزينههاي كار هم در اين پروژه در مقايسه با بقيه فازهاي پارس جنوبي كمي ارزانتر است، چون در شرايط بعد از برجام هستيم و ديگر پــول زور نميدهيم. پول به قيمت بازار خواهيم داد. اين ارقام نشــان ميدهد هزينهها، تقريبا يكســوم ارزانتر است.

همان روزي كه قرارداد توتال نهايي شــد، برخي ↙ از منتقدان مانند زاكانی گفتند آتشبس، بس است و بايد وارد عمل شد. نگرانند كه اين قراردادها محرمانه است و جزئيات بيان نميشــود و همين براي ايران خطرناك است. پاسخ شما به اين منتقدان چيست؟

تصور نميكنم اطلاعات توتال در مورد پارس جنوبي از ما كمتر باشــد. بعد از اينكه اينجا كار كرده در قطر هم كار كرده و اطلاعات توتال از شــركت ملي نفت ما و قطر بعيد نيست كه بيشتر باشد. حرف از قرارداد محرمانگي كمي ظاهرسازي عدهاي است كه انتقاد ميكنند و براي عامــه مردم مثل «مار»كشــيدن به جاي نوشــتن «مار» اســت. وقتي توتال در ايــران كار ميكرد، بعد از ايران به طــرف قطر رفت، آيا قطريها اين شــركت را به خيانت متهم كرده بودند؟ نه. در قراردادي كه چند صد صفحه است و 14 ضميمه دارد، همه اين موارد پيشبيني شده و اگــر يكي از منتقــدان واقعا آن را خوانده باشــند، اين حرفها را نميزنند. اين حرفها سياسي و به قصد جلب توجه اســت، ولي حتما منفعت ملي ما با اين حرفها تأمين نميشــود. اين قرارداد چندين جا ديده و تصويب شــده؛ ازجمله هيئت هفتنفره. نمايندگان كل نظام در اين هيئت حضور داشــتند. درواقع كل نظام با جزئيات، قرارداد را ديده و تصويب كردهاند. چنين ادعاهايي نشان ميدهد موضوع حتما منافع ملي نيست.

چرا اينقدر هياهو ميكنند در صورتي كه ما همگي ↙ در يك كشتي هستيم و اگر يكسري سرمايهگذاريها انجام نشــود، همه با هم ضرر خواهيم كرد. اصرار به اين مسائل به چه دليل است؟

به نظرم شــخصي اســت. به خاطر اينكــه مانع از پيشرفت شوند. آقاي زنگنه بهعنوان شخصي كه موفق شــد و اين قرارداد را به ثمر رســاند، مــورد توجه افكار عمومــي و هيئــت دولت قرار ميگيرد. دو، ســه ســال شــبانهروزي اين مسئله هدايت شده تا به اينجا رسيده و يك عده نميخواهند اين موفقيت را ببينند. اين موفقيت را شــخصي ميبينند. در حاليكه اين موفقيت كشــور و صنعت نفت كشور اســت نه موفقيت شخصي آقاي زنگنه. ما حدود 110 سال سابقه كار صنعتي نفتي داريم، منتها توليد كشــور را با حجم ذخاير نفتي كشور مقايسه كنيد؛ از همه دنيا عقبتر هســتيم. ما بيشترين ذخاير گاز دنيا را داريم اما در بازار جهاني گاز، چقدر حضور داريم؟ بــه خاطر حرفهاي سياســي يك عده مانع پيشــرفت صنعت كشور ميشوند.

↙ برآورد شما از مذاكرات بعد از توتال چيست؟

30 نفــر از همــكاران ما در مذاكــرات فني و تجاري فعــال بودند و خيلی خوب هــم روی آن كار كردند. به همين خاطر مذاكرات برمبنــاي الگوي جديد قراردادها روان شده و قرارداد بعدي بهمراتب راحتتر خواهد بود. به هميــن دليل مهندس زنگنه بعد از امضای قرارداد با توتــال، اين افراد را به آقــاي رئيسجمهور معرفي كرد. ايــن تجربه فوقالعادهاي اســت و اين افراد، 30 ســال ديگر ميتوانند ايــن كار را انجام دهند. نگاه آيندهنگرانه آقــاي زنگنه بــوده. او بــا وجود برخــي مخالفتهاي درونســازمانی، اين كار را به نتيجه رسانده. هميشه در برابر چنين ابتكاراتي مخالفتهايي در سازمانها وجود دارد. جالب است بدانيد يكي از شكايتها در وزارت نفت اين است كه چرا تا اين حد به جوانها پروبال ميدهند.

↙ از توتال كه بگذريم، چرا سواپ عملياتي نشد؟

در حال كاركردن هســتيم. قوانين كشــورهاي ديگر هم عوض شــده. قوانين قزاقستان كمي سختتر شده. مقدار نفت خامي كه براي ســواپ دارند، كم شــده اما كمي به زمان نياز داريم. ظرفيت محدودي در نفت براي كاركردن هست. بعد از برجام بود كه كار شروع شد. اين ظرفيت محــدود بايد به اولويتها بپــردازد. در قرارداد توتال حدود 20 نفر شــبانهروزي كار كردهاند. چقدر آدم در نفت داريم كه بتواننــد اين كار را انجام دهند كه يك عده هم در مورد سواپ با همين شدت كار كنند؟ اولويت با بخش بالادستي بوده. مسئله سواپ هم مهم است و در موردش كار ميشود، اما اينطور نبوده كه يك تيم 20 ، 30نفره در مــوردش تمركز كنند. بحثهاي مقدماتي را آقاي زنگنه با وزير نفت قزاقستان و روسيه انجام داده و قرار است كار پيگيري شود.

بعد از جنوب به خزر هم خواهيم رسيد يا فعلا در ↙ دستور كار نيست؟

اتفاقا خيلي از شــركتهاي خارجي را فرســتادهام كه در مورد خزر مذاكره كننــد، اما اولويت، فعلا ميادين مشترك است. 28 ميدان مشترك داريم كه تقريبا در همه آنها همسايههاي ما، جلوتر هستند. اولويت وزارت نفت و دولت، ميادين مشــترك اســت. به همين خاطر، همه ظرفيتها را براي بهنتيجهرســيدن در اين زمينه متمركز كرده است.

برخي كارشناســان ميگويند قراردادهاي جديد ↙ نفتي هم براي خزر، كفايت نميكند، چون فعاليت در خزر خيلي سخت است. قراردادهاي پيچيدهتري در اين زمينه خواهيم داشت؟

خزر در قســمت ما عميق اســت و هزينه توســعه بالاســت. عــدهاي هم علاقهمند هســتند امــا اولويت درجهيك ما ميادين مشــترك هســتند. چون خزر هنوز تحديد حدود دريايي نشــده. يكســري مشكلات به آن صورت هم هست. مثلا با جمهوريآذربايجان خيلي كار كرديم كه فيلدي را توسعه دهيم كه نشد. مشكل تحديد حدود دريا در خزر چالش اســت. در بخشــي كه كسي مشكلي ندارد و همه ميدانند قسمت ايران است، چون آبها عميق است، هنوز به آن صورت كارهاي توسعهاي انجام نشده. چاه خوبي حفر كردهايم كه به نفت رسيده، ســكوي خوب اميركبيــر را در درياي خــزر داريم، منتها برداشــت از چاه نيازمند تكنولوژياي اســت كه مسائل محيطزيستي پيش نيايد و به اين دليل شروع به برداشت نكردهايم تا بهموقع، با دقت بيشتري كار كنيم.

در برنامههای بالادستی به تنوع فروش هم اشاره ↙ شده است. در اين زمينه چه برنامهاي داريد؟

در سياســتهاي كلي ابلاغي رهبري به وزارت نفت بر چند مورد مهم تأكيد شــده؛ افزايــش ظرفيت توليد صيانتشده يكي از اين سياستهاست. مقدار برداشتمان از ذخايرمان به نســبت بقيه توليدكنندهها خيلي پايينتر است كه نشــاندهنده اين نكته است كه از نظر سياسي نتوانســتهايم جذب شــريك براي ازدياد برداشت داشته باشــيم چون در شــرايط عادي نبوديم. بعد از برجام كه شــرايط عادي شــد، نمونه واضحش قرارداد توتال بود كه نشــان داد در شــرايط عادي ميتوانيم موفق شويم. مسئله توســعه چابهار را داريم كه مســئله استراتژيك مهمي است كه باعث خواهد شد جمعيت ساحلنشين هم بيشــتر شود. بايد گاز به آنجا برسد كه در برنامههای وزارت نفت است تا با كارخانههاي مختلف پتروشيمي و كود شــيميايي توسعه پيدا كند منتها به اين معنا نيست كه افزايش برداشت نفت خام و صادرات نداشته باشيم. نكته مورد توجه اين اســت كه ،3530 سال ديگر درصد اســتفاده سوختهاي فســيلي مثل امروز نخواهد بود. يعني در پنجره فرصتي كه براي توســعه ســريع داريم ‪30 ،25‬ ســال آينده خيلي مهم خواهــد بود كه بتوانيم از ذخايرمان استفاده كنيم. اينطور نيست كه بعد از اين مدت ديگر استفاده نميشود، اما سبد انرژي جهان تغيير خواهد كرد. درصد انرژيهاي فسيلي بعد از سال 2040 پايين خواهد آمد. هنوز هم زياد اســت به خاطر افزايش جمعيت در دنيا و رشد اقتصادي حجم مصرف سوخت انــرژي بالا خواهد بود اما اين درصد در ســبد انرژي كم ميشــود و فرصت داريم كه در 35 ســال آينده كارهاي توسعهاي را با سرعت بيشتري از ديگران انجام دهيم.

↙ «نيكو» چه نقشي در فاينانسها خواهد داشت؟

نيكو شــركتي وابســته به شــركت ملي نفت است و بعضــي از كارهــاي ماركتينگ را انجــام ميدهد، اما قســمت ماركتينگ شــركت ملي نفــت )مديريت امور بينالملل( مسئول فروش نفت خام، ميعانات و بعضي فراوردههاست كه شــش ماه بعد از اجرائيشدن برجام گل كاشــتند و توانســتند بازار ازدســترفته را به دست بياورنــد و دنيا را به تعجب واداشــتند كه چطور بعد از چند سال كه از بازار جهاني نفت بيرون بوديم، توانستند در مدت كمي بازار را به دســت آورنــد. هم توليد و هم صادرات ما همه را به تعجب واداشــت. در زمينه سنتي صــادرات نفت خــام و ميعانات و فراوردهها مشــكلي نداشــتيم. يكســري روشهای جديد هســت كه هنوز واردش نشــدهايم مثل خريد و فــروش كاغذی نفت كه امكان دارد مســائل فقهي داشته باشــد و هنوز واردش نشــدهايم. نيكو اهــرم خيلي خوبي بــراي نفت بوده و اميدوارم نقش بيشتري در آينده داشته باشد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.