دختران دیگر نانخور اضافی نیستند!

Shargh - - سیاست - نیره توکلی

در آزمون سراســری ســال ۹6 تعداد ۹۳0 هزارو 20۸ داوطلب ثبتنام کردهاند که از این تعداد ۵4۸ هــزار و 4۳4 نفــر زن و ۳۸1 هــزار و 774 نفر مرد هســتند. در ایران نزدیک یک قرن است که مدارس رایگان به ســبک امروزی تأسیس شده؛ مدارسی که در آنها، برای پســران و دختران، دستکم در مقطع ابتدایــی، تحصیــات رایگان و اجباری اعام شــده اســت. بااینحال، تا همین 60 سال پیش، خانوادهها در برابر تحصیات دختران مقاومت نشان میدادند. میزان ســواد مطلــوب بــرای دختران، نزد بیشــتر خانوادهها، تصدیق ششــم ابتدایی بود. گاهی کسب دیپلم خیاطی و گلدوزی هم تکملهای میشد برای تحصیات دختران تا دیگــر حداکثر آمادگی را برای ازدواج پیــدا کنند. معمولا، دختــر دیگر، در فاصله پــس از تحصیات ابتدایی و رفتن به خانه شــوهر، «دمبخت» و به ســخن دیگر، در انتظار شوهر اعام میشد؛ در انتظار خواستگاری که در خانه را بکوبد و هرچهزودتر دختر را به خانه بخت ببرد. حتی اگر این خواستگار متأهل بود و پیشاپیش همسر یا همسران دیگری داشــت، چندان تفاوتی ایجاد نمیکرد. زیرا تصویــر بیشــتر خانوادههــا از فرزند دختــر، تصویر «نانخور اضافی» بود؛ یعنی کســی که بنا نیست در زندگی آینده خود مسئولیت یا استقال مالی داشته باشــد. بنابراین، هرچهزودتر باید مسئولیت تهیه نان وی را کس دیگری برعهده میگرفت.

با رشــد کمی و کیفــی طبقه متوســط در ایران؛ هم از لحاظ تعداد خانوارهای طبقه متوســط و هم از لحــاظ گرایشهای نوجویانــه و ترقیخواهانه و هم از لحاظ متوســط درآمد و سبکوسیاق زندگی، بزرگتریــن ســرمایه جامعه مدنی در ایــران فراهم آمد. اکنــون بیش از یکی، دو دهه اســت که میزان اســتقبال دختــران از ورود بــه تحصیــات عالی و دانشــگاهی بر پســران چربش پیدا کرده اســت. در آزمون سراســری ســال ۹6، تعداد ۹۳0 هزار و 20۸ داوطلب ثبتنام کردهاند که از این تعداد ۵4۸ هزار و 4۳4 نفــر زن و ۳۸1 هزار و 774 نفر مرد هســتند. این ارقــام از لحاظ جامعهشــناختی معنیدارند؛ از این لحاظ معنیدارند که نشان میدهند دیگر تصور خانوادهها از فرزندان دختر، تصور «نانخور اضافی» نیست؛ تصور کسی نیست که ازدواج برای وی یگانه راه امرارمعاش در زندگی آینده اســت. تواناییها و ظرفیتهایی که دختــران، با وجود محدودیتهایی چون ســهمیهبندیها و تفکیکهای جنسیتی و نیز ورود بــه بــازار کار و برعهدهگرفتن مشــاغل بالای مدیریتــی، در همه عرصهها، از خود نشــان دادهاند گویای دو نکته مهم است:

اول اینکه نگاه خانوادههــا، بهویژه خانوادههای طبقه متوســط، به دختران تغییر کرده و میکوشند، بهجــای واگذارکردن آینده مالی و خانوادگی آنان به دست ازدواجهای کور یا نسنجیده، آنها را بهگونهای پرورش دهنــد که در زندگی آینــده خانوادگی خود ســهم و مسئولیت داشته باشند و برای ادای سهم و مسئولیت، مهارت و توانایی و استقال لازم را کسب کنند.

دوم اینکه ظرفیت جامعه مدنی ایران بهگونهای اســت که زنان در آن توانایی تبدیل محدودیتها به فرصتها را داشتهاند. آشکار است که این تواناییها همراه اســت با درخواست ســهمهای بیشتری در همــه عرصههــای شــغلی، مدیریتــی، اجتماعی، سیاسی و ورزشــی و بهوارونه آنچه برخی بیشترین آســیبها را ناشــی از آن میدانند که تواناییهای زنان در تحصیات دانشگاهی و سایر عرصههایی که پیشتر قلمروهای مردان بهشــمار میآمدند فزونی یافته، همواره تواناییهای زنان ســدی است در برابر آسیبها و فسادهای اجتماعی. پاسخ مناسب به این تواناییها ضرورتی است که جامعه مدنی را تقویت خواهد کرد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.