دمیرتاش مانند همه شهروندان تركیه محاكمه ميشود

«رضا هاكان تکين»، سفير تركيه در ايران، در پاسخ به «شرق»:

Shargh - - جهان -

محاکمه اعضاي حزب دموکراتیک خلقها

یک ســال پیــش ســریعترین کودتاي نظامــي تاریخ ترکیــه رخ داد و در کمتر از 24 ســاعت، اردوغــان از رئیسجمهور به فــراري و از فراري بــه رئیسجمهور بدل شــد. کودتا در عرض چندساعت رتقوفتق شــد، اما تأثیــر سیاســي و اجتماعي آن از ساعاتي پس از آن تاکنون یکلحظه ترکیه را رها نکرده اســت. هنوز هم بهدرســتي مشــخص نیســت چه کسي ســازماندهي ایــن کودتاي کمرمــق را برعهده داشــته اســت. دولت ترکیه فتحالله گولن، روحاني در تبعید ترک، را متهــم ميکند که زماني از نزدیــکان اردوغان بــود و گولن ميگوید این خود دولت بــوده که براي اقتدارگرایي بیشــتر شــخص اردوغان، کودتا را ترتیب داده اســت. ميتوان به هردو این اتهامها شــک کرد، اما روشــن اســت که اردوغان کودتا را بهانهاي کرده براي ســرکوب همه مخالفانش؛ از شــخصیتهاي دانشگاهي، معلمان و روزنامهنــگاران گرفته تا قضات و نیروهاي امنیتي. از جولای گذشته چیزي حــدود 140 هزار کارمند دولتــي از کار برکنار و تقریبــا ۵0 هزار نفر هم بازداشــت شــدهاند. از پنج روز بعد از کودتا، دولت ترکیه در این کشــور وضعیت اضطراري اعلام کرد و ســپس، موجي از بازداشت مخالفان را به راه انداخت؛ وضعیتي که تا همین امروز ادامه دارد. پاسخ اعتراضها به چنین ســرکوبهایي هم ســرکوب بیشتر اســت. کودتاي نافرجام در یک شــب جان 2۵0 نفر را گرفت و همزمان پایههاي دموکراسي نیمبند ترکیه را سســتتر کرد، هرچند ســفیر ترکیه در ایران آن را آزموني براي دموکراســي ترکیه ميداند. شــنبه آینده درست یکســال از کودتاي 1۵ جولای ترکیه ميگذرد و به همین مناســبت دیــروز «رضا هاکان تکین،» سفیر ترکیه در ایران، در نشستي مطبوعاتي به سؤالات خبرنگاران پاسخ داد. او در این مراســم که در ســفارت ترکیه برگزار شد، ابتدا در سخناني از اقدامــات دولــت ترکیه پس از کودتاي نافرجام ســال گذشــته دفاع کرد و از 7۸ پرونده دردستبررســي دراینباره خبر داد. به گفته ســفیر ترکیه، 24 هزار کارمندي که پس از کودتا برکنار شــده بودند به فعالیت بازگشــتهاند و 300 سازمان هم بازگشایي شدهاند. با وجود همه انتقادها به ســرکوبهاي فراگیر پس از کودتا، هــاکان تکین همه اقدامات دولت ترکیه را بر اســاس اصول دموکراتیک خواند و گفــت: «نميخواهیم از دموکراسي عدول کنیم .»

در این نشســت، ســفیر ترکیه در پاسخ به پرســش خبرنگار «شرق» درباره ســرکوب حزب دموکراتیک خلقهاي ترکیه که در روندي قانوني وارد پارلمان ترکیه شــده بودند و بازداشت رهبر و بسیاري از اعضاي این حزب، گفــت: «هیچکس نباید در قانون اخلالي ایجاد کند و این شــامل همه افراد ميشود؛ چه نمایندگان مجلس و چه رئیس یک حزب. حزب دموکراتیک خلقها در سیســتم سیاســي ترکیه حزبي قانوني است؛ در انتخابات شــرکت ميکند و میلیونها نفر به ایــن حزب رأي ميدهند و فکــر ميکنم حدود ۵0 نماینده در پارلمــان دارد». او با بیان اینکه حزب دموکراتیــک خلقها بعــد از بهدســتآوردن این میــزان رأي به نداي رأيدهندگان گوش نداد، افزود: «متأســفانه حــزب دموکراتیک خلقها نتوانســت امتحان خوبي پس بدهد و بســیاري از کســاني را که به این حــزب رأي داده بودند ناامید کرد. نتوانســت بین خودش و ترور فاصله ایجاد کند. نتوانست رویکرد واضحي در برابر گروههاي تروریستي داشته باشــد. البته اگر ميتوانست چنین کند، هم براي این حزب و هم براي ما راه بســیار خوبي باز ميشد»؛ پاسخي دیپلماتیک و البته قابل پیشبیني. ســفیر ترکیــه دربــاره بازداشــت صلاحالدیــن دمیرتــاش، رهبر حزب دموکراتیک خلقها و برخي نماینــدگان این حزب گفت: «درحالحاضر یکســري دعاوي در دادگاه علیه این افراد باز شــده اســت و درباره این موضوع دادگاهي مســتقل تصمیم ميگیرد. البته اگر ثابت شود جرمي ندارنــد، طبیعتا آزاد خواهند شــد و اگر جرم آنها ثابت شــود مانند هر شهروند دیگر ترکیه مجازات خواهند شد.»

او در ادامه بــا آوردن مثالي تلاش کرد ادعاي دولت ترکیه را مبنيبر همکاري حزب دموکراتیک خلقها و حزب کارگران کردســتان )پکک( تکرار کند: «تقریبا یکســالونیم پیــش پکک در مرکز آنکارا حملهاي تروریستي انجام داد و بیش از 40 نفر از هموطنان ما در آن کشته شدند. خانواده کسي که حمله انتحاري را انجام داده بود، در روستاي خودشان مراسم عزاداري براي او برگزار کردند و یکي از نمایندگان مجلس از حزب دموکراتیک خلقها به این مراسم رفت. آیا ميتوان توهین بزرگتري به کساني کرد که به حزب دموکراتیک خلقها رأي داده بودند؟»

این اظهارات در حالي مطرح شــد که اخیــرا صلاحالدین دمیرتاش، رهبــر زنداني حزب دموکراتیک خلقهاي ترکیه، در پاســخ به ســخنان اردوغــان که او را تروریســت خوانده بود، در نامهاي نوشــت: «در طول هشــت ماه گذشته دادســتانها و قضات تحت فرمان شما نتوانستهاند حتي یک مدرک مبنيبر این ارائه کنند که من مردم را در اعتراضات ششم تا هشــتم اکتبر درباره کوباني تهییج کردهام و من از شما ميخواهم اگر چنین مدرکي دارید آن را در اختیار دادســتانها قرار دهید که بهشــدت بهدنبال یافتن سندي علیه من هستند.»

حــزب دموکراتیک خلقها همــواره ارتباط بــا پکک را رد کرده و رهبــران حزب هم بارهــا اقدامات خشــونتآمیز این گــروه را محکوم کردهاند. این اظهارات در حالي مطرح شــده که خود دولت ترکیه حدود دو ســال پیش با حملــه به مواضع حــزب پکک در کوهســتانهاي مرزي عــراق و ترکیه به آتشبس بیش از یکســاله دو طرف پایان داد و دور جدیــدي از درگیريها را آغاز کرد. پس از این حملات و ســرکوب مناطق کردنشین جنوبغربي ترکیه، پکک نیز متعاقبا حملاتي را علیه نیروهاي پلیس این کشور ترتیب داد.

هاکان تکین در ادامه این نشســت در پاســخ به سؤالي درباره تجهیز کُردهاي ســوریه از ســوي آمریکا خاطرنشــان کرد: ما به آمریکا درباره سیاستهاي غلطي که در قبال پ.ي.د و ي.پ.گ در پیش گرفتهاند، در بالاترین سطوح هشدار دادهایم و همچنین تأکید کردهایم که براي مبارزه با یک گــروه تروریســتي نباید یــک گروه تروریســتي دیگر را تقویت کــرد. او ادامه داد: آنها پاســخ دادند که بــراي مبارزه با داعش هیچ راهحل دیگري نیســت و این یک همکاري کوتاهمدت و استراتژیک بوده و در بلندمــدت ادامه نخواهــد یافت. ما این گروهها را 40 ســال است ميشناسیم، آنها در منطقه یک مهندسي دموگرافیک انجام ميدهند. هــاکان تکین ادامه داد: درباره تمامیت ارضي سوریه تأکید زیادي داریــم. ما اجــازه نميدهیم در شــمال ســوریه و مرزهاي ما یک گروه تروریستي شــکل بگیرد و آن را به آمریکا هم اعلام کردهایم. ۹۵ درصــد جمعیت رقه عرب هســتند اما این گروه به ســمت رقه رفته است.

اولویت ترکیه در سوریه

رضــا هــاکان تکیــن دربــاره نتایــج نشستهای آستانه و نقش آن در کاهش تنش در سوریه هم چنین گفت: از دیدگاه ما روند آستانه با تمام انتقادهای موجود تأثیرات زیادی در مســئله ســوریه داشته اســت. در چارچوب اقدامات ســازمان ملل روندی در حــال ادامه بود که نتوانســت محقق شــود. بهطور طبیعی ایران، ترکیه و روســیه با آغاز چنین روندی ســعی کردند تمام تلاش خــود را در این زمینه متمرکز کنند. وی افزود: امروز کســی نمیتواند ادعا کند که صلح در ســوریه کامل برقرار شده اما با اقدامات صورتگرفته در بســیاری از مناطق آتشبس برقرار شــده است. سفیر ترکیه در تهران اضافه کرد: هدف ما این است که بتوانیم آتشبس را در تمام سوریه گسترش دهیم و این آتشبس ماندگار باشد. این روند سوریه را نه بهعنوان راه جایگزین که به صورت اقدام حمایتکننده میدانیم.

ســفیر ترکیــه در تهران در پاســخ به ســؤالی درباره تغییــر رویکرد ترکیه در قبال ســوریه از ســوی ترکیه بعد از کودتای سال گذشته گفت: حفظ تمامیت ارضی، حفظ حاکمیت ســوریه، ایجاد سیســتم حکومتی دموکراتیــک و رویکارآمــدن دولتی کــه مذهبگرا یا قومگرا نباشــد، جزء نــکات مهم برای ترکیه اســت. هاکان تکین ادامه داد: ســوریهای میخواهیم که با عرب و کرد، ترکمن و مســیحی و دیگر اقشار بتواند به صورت یکپارچه کار خود را ادامه دهد. او البته گفت درباره آینده سوریه باید خود مردم این کشور تصمیم بگیرند.

نزدیکي ترکیه و ایران

در ادامه این نشســت هــاکان تکین درباره تعاملات تهــران و آنکارا در قبــال قطر با توجه به دیدار اخیر ســهجانبه ایران، ترکیه و جمهوری آذربایجــان گفت: در بســیاري از مواقــع ایران و ترکیه در یک ســو قرار گرفتهاند. این دو کشــور بهطور ســنتي بــه هم نزدیکانــد و در همان شــب کودتا در ترکیه اتفاقاتي کــه رخ داد، نزدیکي ما را به هم نشــان داد. ســفیر ترکیه در تهران افزود: در زمان تحریمهــا علیه ایران، ترکیه در کنار این کشــور قرار گرفت. در بحــران قطر هم ایران و ترکیه مواضع مشــترکي داشــتند. در رابطه با رفراندوم در قسمت کردستان عراق هم مواضع ایران و ترکیه یکســان اســت و گفتوگو در ســطوح بالا بین دو کشــور هیچگاه قطع نشده اســت. او ادامه داد: در بسیاري از موضوعها هم اختلافنظرهــاي جدي میان دو طرف وجود دارد، بهویژه در برخي موضوعات منطقهاي مخصوصا ســوریه. به گفته سفیر ترکیه باید بیشتر بــه نتیجهگرابــودن این روابط فکــر کنیم. هاکان تکین دربــاره برگزاري همهپرســي در کردســتان عراق هم اظهار کرد: رویکرد ما در این زمینه بسیار شفاف است و خواستار حفظ تمامیت ارضي عراق هستیم و تمام حمایتهاي لازم را در این زمینه از دستاندرکاران خواهیم داشت.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.