خلاصی از مهاجمان ناشناس

راهی برای نابودی سیارکهای سرگردان در مسیر زمین

Shargh - - علم - محمدرضا دستورانی

ناســا در نظر دارد در ســال 2024، موشــکی را به سمت سیارکی بفرســتد و با برخورد به آن، سیارک را از مســیرش منحرف کند. اما هدف ناسا از این برنامه پرهزینه چیســت؟ واقعیت این است که سازمانهای فضایــی کشــورهای آمریکا و روســیه مدتهاســت ســیارکهای مختلــف را زیــر نظــر دارنــد و به فکر منحرفکردن این سیارکها )در صورت نزدیکشدن به زمین( هستند. این دانشمندان در توضیح لزوم اجرای چنیــن برنامهای میگویند نگران برخورد این ســیارک با زمین هســتند. سیارکها، ســیارات بسیار کوچک یا به بیان دیگر صخرههای بزرگي هســتند که از ســنگ و فلز تشــکیل شــدهاند و در منظومه شمســی ما به گرد خورشــید میگردند. هزاران سیارک )که معمولا اجســام نامنظمی هســتند(، در منظومه خورشیدی ما وجود دارند. بســیاری از این سیارکها، جایی میان مدار مریخ )بهرام( و مدار مشتری )هرمز( قرار دارند. دســتههای دیگــری از آنهــا نیز در مکانهــای دیگر منظومه خورشــیدی یافت میشــوند، البته هر دسته از آنها نیز نامهای متفاوتی دارند. اندازه این سیارکها نیز بســیار متفاوت است، اما بسیاری از آنها هرچند در مقیاس منظومه شمســی و سیارههای آن کوچکاند، امــا اندازه برخی از آنها ممکن اســت به چندصد متر برسد. گفتنی اســت اجرام کوچکی )در حد یک متر(، به صــورت مرتب و پیاپی وارد جو زمین میشــوند و بهدلیل ســرعت زیاد و اصطکاک با مولکولهای هوا، بهصورت یک گلوله آتشــین درمیآیند؛ البته خطری برای مردم ندارد. اما اگر ســیارکهای چندصدمتری، به هر دلیلی بــا زمین برخورد کنند، چندصدهزار برابر بمب هیروشــیما انرژی آزاد میکنند که ممکن است موجب نابودی یک شــهر و حتی یک کشــور شود که در این صــورت اثــرات اجتماعی و زیســتمحیطی بســیاری خواهد داشت. برای آنکه قدرت تخریبی این برخــورد احتمالــی را درک کنیم، خوب اســت به یاد بیاوریم، جســمی بســیار کوچکتر )احتمالا به اندازه یک آپارتمان(، ســال 1908 به تونگاســکا در ســیبری برخورد کرد که بر اثر ایــن برخورد، معادل هزار بمب هیروشــیما، انرژی آزاد شــد و در نتیجه آن، دوهزارو 500 کیلومترمربــع از جنگل را نابــود کرد و موجی به راه انداخت که هزاران کیلومتر دورتر احســاس شــد. در سال 2013 نیز سیارک کمترشناختهشدهای به قطر 40 متــر با فاصله امنی، از کنــار زمین عبور کرد، بدون آنکه کسی متوجه حضورش شود. چنین اتفاقهایی، مدیران سازمانهای فضایی را به این فکر انداخت که باید بیش از اینها مراقب حرکت ســیارکها و احتمال برخورد آنها بــا زمین بود. اما در هر صــورت، امروزه جای نگرانی نیست؛ چراکه با استفاده از تلسکوپهای موجود و تلســکوپهای جدیدی که اضافه میشوند، دانشــمندان حتی لحظهای هم از رصد اجرام نزدیک زمین غافل نیستند. اکنون این پرسش مطرح میشود که چنین سیارکی با چنین ابعادی را چگونه باید نابود کــرد؟ برخی بر این باورند بهتریــن ایده برای مهار این سیارک، آن است که موشــکی به این سیارک برخورد و آن را از مســیرش منحرف کند. براساس طرح جدید ناســا، ابتدا سیارکهایی که در مســیر برخورد با زمین قرار دارند، شناســایی میشــوند و ســپس ناسا برای منحرفکردن این ســیارکها از مسیرشان، موشکی را به آنها میکوبد. در واقع ناســا یک فضاپیمای خاص را به سمت سیارکهای موجود در مسیر زمین شلیک میکند تا با سرعت و زاویه خاص به آن برخورد کرده و مسیر حرکت آنها را تغییر دهد. فضاپیمایی که شلیک یا پرتاب میشود، بزرگ نیست، اما همین برخورد کوچک با ســیارک میتواند مسیر حرکت سیارک را تغییر دهد تا سیارک از مســیر خود منحرف شده و به سلامت از کنار زمین عبور کند. البته برخی از کارشناسان، برخورد ساده یک موشک با سیارک و انحراف آن را از مسیرش کافی نمیدانند و خواســتار نابودی کامل آن هستند. آنها پیشنهاد میکنند، موشکی دارای سلاح هستهای به این ســیارک برخورد و آن را نابــود کند. مزیت این روش، قدرت زیاد آن است. اما نکتههای منفی زیادی هم دارد، از جمله اینکه اگر در هنگام آمادهســازی یا پرتاب این موشــک، مشــکلی روی دهد، انفجار بمب اتمی، خود فاجعهای بسیار بزرگ خواهد بود. از طرف دیگر برخی بر این باورند که اگر بخواهیم این ســیارک را با تســلیحات هســتهای از میان ببریم، شاید سیارک به جای آنکه منفجر شــود و به صورت پودرهای ریز درآید، به تکههای بزرگی تبدیل شود. در چنین حالتی، شاید خطر ناشی از احتمال برخورد این تکههای زیاد، از خود سیارک اصلی بیشتر باشد. پس فکر بهتر شاید همان باشد که سیارک را پیش از نزدیکشدن به زمین، از مسیرش منحرف کنیم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.