جواهری به نام مریم

Shargh - - سیاست - دکتر عبادالله محمودیان*

1- «مریــم میرزاخانی»، ریاضــیدان نامدار ایرانی و اســتاد دانشــگاه اســتنفورد، بــا بیمــاری ســرطان دستوپنجه نرم میکند و به دلیل وخامت حالش، در یکی از بیمارستانهای آمریکا بستری شده است. ما نیز برایشان آرزوی شفای عاجل داریم. «مریم میرزاخانی» در ســال 2014 به دلیل پژوهش در موضوع «دینامیک و هندســه ســطوح ریمانی و فضاهای پیمانهای آنها» برنده مدال فیلدز شــد که بالاتریــن جایزه در ریاضیات است. وی نخســتین زن در جهان است که برنده مدال فیلدز شد.

2- «مریم میرزاخانی» در ســال 1372، دانشآموز دوم دبیرســتان بود. ما اردوهایی تابستانی در دانشکده ریاضی دانشــگاه صنعتی شــریف برای دانشآموزان دبیرســتانهای مختلف از تهران به صورت داوطلبانه برگــزار میکردیــم و از دبیرســتانها میخواســتیم کــه دانشآموزانشــان را معرفــی کنند. نیمــی از این دانشآمــوزان، دختر و نیمی دیگر پســر بودند. «مریم میرزاخانــی» هــم در آن دورهها شــرکت کــرده بود. هرکدام از همکاران ما در آن دورهها، یکی، دو جلســه ســخنرانی و در ادامه مسئلههایی را مطرح میکردند. من آنجا مســئلهای را مطــرح کرده بــودم که «مریم میرزاخانی» با دوســتش «رویا بهشــتی» به قسمتی از این مسئله پاســخ دادند که تا آن زمان حل نشده بود. آشنایی ما از آنجا شروع شد. «مریم میرزاخانی» و «رویا بهشــتی» هرروز عصر به دانشگاه میآمدند و در ادامه حل آن مسئله با هم همکاری میکردیم تا اینکه بعد از یک سال آن مسئله را تا یک جایی حل کرده و نتیجه آن را در بیستوپنجمین کنفرانس ریاضی کشور ارائه و در مجموعهمقالات معتبر در خارج از کشور چاپ کردیم.

3- خانم «میرزاخانی» طی دوبار شرکت در المپیاد جهانــی، هر دوبار مــدال طلا گرفت. او بعــد از دوبار گرفتن مدال طلا بدون کنکور وارد دانشگاه شد. اضافه میکنم زمانی که «میرزاخانی» در دبیرســتان تحصیل میکرد، مقالاتی از وی به چاپ رســید. وی در یکی، دو مقاله دیگر هم در دوره لیســانس کار کرده بود. ما هم سعی میکردیم به او کمک کنیم که درنهایت آنها هم چاپ شــد. در حقیقت، وی قبل از خروج از ایران ســه مقاله منتشــر کرد که بعدها رفرنسهــای خوبی هم گرفت. یکی از این مقالهها هم به کتابهای درسی راه یافته اســت. این موضوع در یک کتاب درسی معروف نظریه گراف بیان شــده و در اغلب دانشگاههای آمریکا و دیگر کشورهای جهان تدریس میشود، به نام «مریم میرزاخانی » بیان شــده است. در دانشگاه هم در همان دوره لیسانس، چند درس فوقلیسانس و دکترا را با من و دیگر همــکاران گذراند. یکی از نکات جالب در مورد «میرزاخانی» این اســت که وی در دوره لیســانس، در همه زمینههای مختلف ریاضی درس گرفت و خود را به یک زمینه خاص محدود نکرد.

4- وی پایاننامــه دکتــرای خــود را بــا آقــای «مکمولــن»، یکی از ریاضیدانان بــزرگ و از برندگان جایزه فیلدز، گذراند. در مورد پایاننامه ایشان میتوانم بهطــور خیلی خلاصه بگویم کــه کار بدیعی در مورد هندســه بود که از آن در چند رشــته دیگر ریاضی نیز استفاده شده است.

5- هماکنــون «مریــم میرزاخانی»، جایگاه بســیار ارزندهای در بیــن ریاضیدانــان و انجمنهای ریاضی دارد. بســیاری وی را در عالــم ریاضــی بــا بزرگترین ریاضیدانان دنیا مانند «امی نوتر» مقایســه میکنند و از این نظر در تاریخ علم ایران ماندگار شد.

6- موضــوع بســیار مهم دیگــر آن اســت که ما تاکنــون فعالیت قابلتوجهی برای تجلیل از وی انجام ندادهایــم. آیا اکنون که وی در بســتر بیماری اســت، دعاکردن برای وی بهنوعی ســلب مســئولیت از خود نیست؟ شایسته است که برای نکوداشت وی، فعالیت درخورتوجهی انجام دهیم؛ اقداماتی از قبیل نامگذاری یک بنا، یک مؤسســه پژوهشی یا ایجاد یک پژوهشکده و مواردی مانند این. هرچنــد از انجمن ریاضی ایران و دانشگاه صنعتی شــریف انتظار داریم برای نکوداشت وی اقدام کنند، اما بســیاری از مــواردی را که در اینجا ذکر کردیم، هرچند اقدامات ناچیزی برای بزرگداشــت این پژوهشگر ارزشمند اســت، اما باید تأکید کرد انجام همینهــا از عهده یک دانشــکده یا انجمــن بهتنهایی ساخته نیست و شایسته است مسئولان عزیز نیز در این راه به یاری ما بشتابند.

* استاد ریاضی مریم میرزاخانی در دانشگاه شریف

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.