معامله جديد آمريكا و روسيه

Shargh - - جهان - جویس کرم

این پیشــرفت کمی نیســت که ایالات متحده با روســیه و اردن بــه یک توافق آتشبــس در جنوب غرب ســوریه دســت یافته و آن را در چارچوب یک طــرح ژئوپلیتیکی و میدانی اجــرا کنند؛ طرحی که مظاهــر یک معامله بزرگ بین مســکو و واشــنگتن را نشــان میدهد و هدفش ترتیب امــور برای بعد از داعش، حمایــت از کردها و دورکــردن نیروهای طرفدار ایران از مرزهای جولان است.

این توافق چند ساعت بعد از دیدار دونالد ترامپ و ولادیمیــر پوتیــن در هامبورگ آلمان اعلام شــد و حاصــل چند ماه مذاکره بود. تحولات اخیر ســوریه نشــان میداد که آمریکا دخالت نظامی روســیه را پذیرفته و بــه پیروزی مســکو یقیــن دارد. دخالت روســیه در ســال ۲۰۱۵ همه معــادلات میدانی را عوض کــرد و واشــنگتن را بر آن داشــت که با یک رویکرد پراگماتیســتی به جای برخورد با مسکو با آن کنار بیاید.

شکســت مخالفــان در حلب ســوریه بــه گفته «رنــدا ســلیم»، پژوهشــگر مؤسســه خاورمیانه در واشــنگتن، قواعــد بــازی را تغییــر داد و واقعیت جدیــدی را پدید آورد که دولت آمریــکا یا نیروهای منطقهای نمیتوانســتند آن را تغییر دهند. به گفته او، «مخالفــان قافیه را باختنــد و درحالحاضر فقط طرح روســیه اســت که روی میز قــرار دارد». برای واشنگتن که منافع استراتژیکی در سوریه جز مبارزه با تروریســم و پیشــبرد روند صلح با اسرائیل ندارد، توافق با مســکو یک نوع پیروزی به منظور مدیریت جنــگ، مهار منازعــات و کنترل دایــره نفوذ دیگران است.

آمریکا ســه هدف مهــم در ســوریه دارد؛ یکی شکستدادن القاعده و داعش، دوم تقویت نیروهای کرد ســوری بهخصوص در مناطق مــرزی و جزیره سوریه و سوم، عدم استفاده از سلاحهای شیمیایی. بههمینترتیب توافق در جنوب غرب ســوریه تلاشی اســت برای مهار تنشهایی که اخیــرا حزبالله به وجــود آورده و درصدد بود تــا بزرگترین پایگاه را برای خود در این منطقه داشــته باشــد. این تنشها یکــی از عوامل اصلی نگرانی اردن بــود که میزبان گفتوگوهای آمریکایی – روســی در ماه می گذشته شــد و همان به مبنایی برای توافق اخیر تبدیل شد. یکی از مفاد این توافق پاکسازی مرزها از گروههای تهدیدکننده و ایجاد مناطق امن در چارچوب اجرای توافق است.

آمریکاییها بســیار علاقهمند هستند از نیروهایی که واشــنگتن در حال آموزش آنها در منطقه جزیره واقع در جنوب سوریه اســت، حراست شود. آمریکا در نظر دارد بعد از آزادی رقه نیروهای کرد ســوری بتوانند کنترل رقه، تلابیض و حتی فرات را در دست داشته باشند.

منابع آمریکایی میگویند واشــنگتن «برای آزادی دیرالــزور وارد جنــگ نمیشــود و حتــی اهمیــت نمیدهــد که ایــن منطقه در کنتــرل دولت مرکزی سوریه باشد».

دولت آمریکا خطر ایران را همواره در نظر دارد و باز هم احتمال درگیرشدن نیروهای آمریکایی در این منطقه وجود دارد.

«رکس تیلرســون»، وزیر خارجــه آمریکا، درباره حمایت واشــنگتن از نیروهای خــود در این منطقه گفت ما حتی نیروهای دولت سوریه یا شبهنظامیان را در ایــن منطقه هدف قــرار میدهیم. البته آمریکا تمایلی ندارد در عمق ســوریه وارد جنگ شود. فقط آنچنانکه جیمز متیس گفته است، واشنگتن تمایل شــدیدی دارد که از برنامههای خــودش حمایت و پشتیبانی کند. دولت ترامپ خلاف دولتهای پیشین آمریکا به ارتش آمریکا قدرت مانور بیشتری میدهد تا در عراق، ســوریه، یمن و حتی افغانستان با آزادی عمل بیشــتری کار کند؛ رئیسجمهور آمریکا اعتماد زیادی به وزیر دفاعش دارد.

با این همه سرنوشــت بشــار اســد چــه خواهد شد؟ به لحاظ سیاســی، اسد هماکنون در موقعیتی برتر اســت و آمریکا نیز از عدم مشــروعیت سیاسی یــا کنارهگیــری او حرفــی نمیزنــد. درهمینحال صحبتهایــی دربــاره برخــی بندهــای توافق ژنو میشود. در این توافق تعیین سرنوشت اسد به مردم واگذار شده است.

در همین حال کارشناســان نظامی میگویند اسد قدرت نظامی مهمی ندارد و قادر نیســت حاکمیت خود را بر کل کشور بســط دهد. در این میان روسیه بازیگــر اصلی اســت و بــه تفاهم با کردهــا بعد از داعش کمک خواهد کرد.

روشن است جنگ و حضور پراکنده شبهنظامیان در داخل ســوریه به این زودی از بین نخواهد رفت. تلاقی روســیه و آمریــکا برای تقســیم منطقه نفوذ و حمایــت از ثبــات منطقهای و ایجــاد زمینه برای بازگردانــدن آوارگان به مناطق امــن اهمیت دارد؛ موضوعی که در صورت موفقیتآمیزبودن آتشبس فعلی باید منتظر تحقق آن بود.

منبع: الحیات

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.