برشهایی از زندگی یک ستاره نامیرا

Shargh - - علم - فاطمه کاظمی

* «مریم میرزاخانی» 13 اردیبهشت 1356 در تهران به دنیا آمد. او فرزند احمد میرزاخانی، مهندس برق و رئیس هیئتمدیــره مجتمع آموزشــی نیکوکاری «رعد» بــود. با اتمــام تحصیلات ابتدایــی در اولین دوره آزمون جذب اســتعدادهای درخشــان شرکت کــرد و وارد دبیرســتان فرزانگان تهران شــد. «مریم میرزاخانی»در ســال 1994 در المپیاد جهانی ریاضی هنگکنگ با 41 امتیاز از 42 امتیاز مدال طلای جهانی گرفت. ســال بعد یعنــی 1995 در المپیــاد جهانی ریاضی کانــادا با 42 امتیــاز از 42 امتیاز ممکن، رتبه اول و مدال طلای جهان را به دست آورد.

* در اسفندماه 1376، اتوبوس حامل دانشجویان ریاضی شرکتکننده در بیستودومین دوره مسابقات ریاضی دانشــجویی کــه از اهواز راهی تهــران بود، بــه دره ســقوط کــرد و در آن حادثه شــش نفر از دانشــجویان نخبه ریاضی دانشــگاه صنعتی شریف که اغلب از برگزیدگان المپیادهای ملی و بینالمللی ریاضــی بودند جــان باختند. «مریــم میرزاخانی» از جمله بازماندگان این سانحه بود.

* «مریــم میرزاخانی»پــس از موفقیــت در المپیادهای جهانی، به دانشگاه شریف تهران رفت تا ریاضیات بخواند. در گروه ریاضیات دانشگاه صنعتی شــریف با بســیاری از دوستان و مدرســانی آشنا شد که الهامبخش و مشــوق او برای ادامه مسیر زندگی علمیاش بودند.

* «مریم میرزاخانی» پس از پایان دوره کارشناسی خود، بــرای ادامه تحصیــلات به آمریــکا رفت و در دانشگاه هاروارد، تحصیلات خود را در زمینه ریاضیات تکمیل کرد و پس از آن در دانشــگاههای پرینستون و استنفورد بهعنوان محقق و استاد فعالیت کرد.

* «میرزاخانی» در ســال 1999 میلادی توانســت راهحلــی بــرای یــک مشــکل ریاضــی پیــدا کند. ریاضیدانــان مدتهــای طولانــی بهدنبــال یافتن راهی عملی برای محاســبه حجم فرمهای هندسی هذلولوی بودند. «مریم میرزاخانی»جوان در دانشگاه پرینستون، معمای ابعاد گوناگون فرمهای غیرطبیعی هندسی را حل کرد. درصورتیکه جهان نیز از قاعده هندســه هذلولــوی تبعیت کند، ایــن روش ابتکاری میتواند به تعریف شکل و حجم دقیق جهان کمک کند. در واقع مشکل این است که برخی از این اشکال هذلولــی مانند دونات یا آمیب، ظاهر بســیار نافرمی دارند که محاســبه حجم آنها را بــه معمایی جدی برای ریاضیدانان مبدل کرده بود؛ اما «میرزاخانی» با یافتن راهی جدید و با ترسیم مجموعهای از حلقهها روی ســطح اینگونه اشــکال پیچیده، به محاســبه حجم آنها پرداخت. هرچند کاربردهای عملی اندکی برای پژوهش او وجود دارد ولی اگر مشــخص شود که جهان نیز از هندســه هذلولوی پیروی میکند، کار او میتواند بــه تعریف دقیق شــکل و حجم جهان کمک کند.

* «میرزاخانــی» در ســال 2009 بهدلیــل دستاوردهایش در ریاضیات، برنده جایزه «بلومنتال» شــد. در اعلامیهای کــه انجمن ریاضــی آمریکا به مناسبت برندهشدن این جایزه برای میرزاخانی منتشر کرد، دلیل گرفتن این جایــزه مهم ریاضی را اینگونه بیان کرد: «خلاقیت اســتثنائی و تز دکترای مبتکرانه او که در آن، ابزارهای گوناگون، از هندســه هذلولوی گرفته تا روشهای کلاســیک برای بهدســتآوردن نتایج لازم برای حل سه مسئله مهم ترکیب شدهاند».

* او در ســال 2014 برنــده مــدال فیلدز شــد که بالاترین نشان علمی رشته ریاضیات است و هر چهار سال یکبار به دانشــمندان برگزیده زیر 40 سال اهدا میشود و بسیاری کارشناســان از آن بهعنوان «نوبل ریاضیات» نیز یاد میکنند. وی نخستین زن و نخستین ایرانی بود که موفق به دریافت این جایزه شد.

* «مریــم میرزاخانی»، غیر از اینهــا، برنده جوایز بسیار دیگری نیز شــد، از جمله جایزه بنیاد ریاضیات کلی در سال 2014 و جایزه ستر انجمن ریاضی آمریکا در سال 2013.

* «مریــم میرزاخانــی»در مــي ســال 2016 بــه عضویت آکادمی ملی علوم آمریکا برگزیده شــد. او نخســتین ایرانی-آمریکایی اســت که به عضویت در این آکادمی برگزیده شد.

* «مریم میرزاخانی» مدتها با بیماری ســرطان مبارزه کرده بود. او ســالها پیش بر این بیماری چیره شــد؛ اما چندی پیش دوباره این بیماری برگشت. تیر 1396 اعلام شد «میرزاخانی» بهدلیل ابتلا به سرطان در بیمارستانی در آمریکا بستری است. میرزاخانی از چهار ســال پیش به سرطان ســینه مبتلا بود. بعدها این ســرطان به مغز استخوان او ســرایت کرد. پدر و مادرش برای مراقبت از او به آمریکا رفتند؛ اما او 24 تیر 1396 درگذشت.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.