علمشناسی آثار «مریم میرزاخانی»

Shargh - - علم - محمد صال مصلحیان استاد دانشگاه فردوسی مشهد

در فوریــه 2011 زمانی که ســردبیر بولتن انجمن ریاضــی ایران بــودم، دکتــر «مریــم میرزاخانی» را بــرای عضویت در هیئت تحریریــه این مجله معتبر علمی ایرانی دعوت کردم تا در موضوعات هندســه هذلولوی، نظریه ارگودیک و هندسه همتافته به این مجله کمک کند. او بــا مهربانی از اینکه میتواند به جامعه ریاضی ایران خدمت کنــد آن را پذیرفت. در سال 2014 همزمان با کنگره بینالمللی ریاضیدانان در کرهجنوبی با وی ملاقاتی داشــتم تا موفقیت وی را در کســب مدال فیلدز تبریک بگویم و از تأثیر مهم حضــور وی در بولتن یادی کنم. سرشــار از تواضعی وصفناشدنی بود و خوشحال از اینکه مایه مباهات شده است. در این نوشتار مایلم از دیدگاهی که کمتر به آن اشــاره شده اســت به کارهای علمی پروفسور «مریــم میرزاخانــی» بپــردازم و آن، علمشناســی آثــار اوســت. از وی 12 مقالــه پژوهشــی فاخر در مت-ســای-نت MathSciNet() نمایه شــده است. این پایگاه داده وابسته به انجمن ریاضی آمریکاست که به چکیدهنگاری و نقد مقالات ریاضی میپردازد. همه این مقالات مورد اســتفاده مکــرر ریاضیدانان سرشــناس قرار گرفتهاند . «مریــم میرزاخانی » اولین مقالهاش را زمانی که 18ســاله بود با همکاری دکتر «عبادالله محمودیان» از دانشــگاه صنعتی شــریف نوشــت که در گــزارش بیســتوپنجمین کنفرانس ریاضــی ایران چــاپ شــد. اولین مقالــه تحقیقاتی انفرادیاش را در 20سالگی در موضوع گراف نوشت که در بولتن مؤسســه ترکیبات و کاربردهای کانادا به زیور چاپ آراسته شد. این مقاله تاکنون حدود 20 بار در ســایر مقالات پژوهشی مورد اســتفاده قرار گرفته است. مشــهورترین همکار پژوهشی وی ریاضیدان آمریکایی به نام «الکس اســکین» اســت که نتیجه تحقیقات مشترک آنها در سه مقاله در مجلات بسیار معتبر چاپ شده است. با قطعیت میتوان گفت که «میرزاخانــی» ریاضیدانی «کیفیکار » اســت به این معنی که تعداد آثارش کم ولی بســیار مهم اســت. چنان که عمق کارهایش در هندســه سطوح ریمانی و فضاهای پیمانهای آنها، کرســی اســتادی دانشگاه استنفورد در 31 سالگی، جایزه سِتِر از انجمن ریاضی آمریــکا در 2013، جایزه کِلی و مدال فیلدز در 2014 و عضویت در آکادمی ملی علوم آمریکا در 2016 را برای وی بــه ارمغان آورد. 12 مقالــه وی در تارنمای علم ‪Web of Science(‬ ) یا همان ISI نمایه شده است. به این مقالات 193 بار در 133 مقاله ارجاع داده شــده است. باید متذکر شد که تعداد ارجاعات به مقالات در حوزههای اصیــل ریاضی برخلاف بعضی حوزههای دیگر در علوم پایه بالا نیســت. دو مقاله ژرف وی که بر کار بســیاری از ریاضیدانان شــهیر تأثیرگذار بوده است در مجلههای انجمن ریاضی آمریکا و ابداعات ریاضــی در ســال 2007 چاپ شــدند. «میرزاخانی» ســخنران مدعو کنگره بینالمللــی ریاضیدانان در 2010 و نیز کنفرانــس بینالمللی ریاضیدانان زن در همان ســال بود. کار وی الهامبخش آثار دیگران نیز بوده است چنان که مقالاتی درباره اهمیت کارهای او بر دیگران در خبرنامههای انجمنهای ریاضی ایران، آمریکا و اروپا، مجله شــوگاکه در ژاپن، نشریه ریاضی انجمن ریاضی فرانسه، مجله ریاضی ویادوموسچی از انتشــارات انجمن ریاضی لهستان و چندین مجله معتبر دیگر به چاپ رسیده است. وی علاوه بر بولتن انجمن ریاضــی ایران عضو هیئــت تحریریه چندین مجله پژوهشــی معتبر در جهان ازجمله ســالنامه مؤسســه فوریه )فرانسه(، مجله توپولوژی )آمریکا(، مجلــه انجمن ریاضی آمریــکا و خبرنامه تحقیقاتی بینالمللی ریاضیات )انگلستان( بوده است. هجرت وی به دیار باقی حزنانگیز و تأسفبار است. بسیار زود از میان ما رفت، ولی یادش در دلهای ما باقی است. روحش شاد و قرین رحمت باد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.