صلحجویی؛ سبک زندگی یزدیها

Shargh - - زاويه -

مارکوپولو پس از بازدید یزد در ســفرنامهاش اینگونه مینویسد: «یزد شــهر بزرگی است که از لحاظ تجارت و رفتوآمد نقطه مهمی به شمار میرود. یک نوع پارچه ابریشــمی و طلایی در آنجا بافته میشــود که به پارچه یزدی مشهور اســت و به همهجای دنیا صادر میشود». با چنین تعریفی، فقط مارکوپولو نیســت که از اشــراف یزدیها بر فنون تجارت تجلیل کرده باشــد، کاپیتان کریستی که در سال 1۸10 میلادی از شهر یزد عبور کرده نیز در خاطرات خود مینویســد: «تمام مســافران و بازرگانان، شــهر یزد را به دلیل داشــتن امنیتش دوســت دارند، بهعلاوه این شهر یک مرکز بازرگانی مهم میان هندوســتان، خراسان، بغداد و ایران بوده و چنانکه معروف است، بزرگترین نقطه تجاری ایران است». درباره دلایل موفقیت یزدیها در تجارت و بازرگانی سخنها گفتهاند. همه محققان و پژوهشگران حوزه مردمشناسی معتقدند رفتار یزدیها در حوزه تجارت، نشــانه منش آنها در زندگی روزمره است اما مگر یزدیها و شهر یزد چه تفاوتی با دیگر نقاط کشــور دارند؟ یک( یزد را شــهر مردمان آشتیخو، صلحجو و درستکار مینامند. مسلمانان، زرتشتیان و یهودیان در این شهر ســالیان دراز با آرامش و دوســتی در کنار هم زندگی کردهاند. همچنین در بیــن ایرانیان، بازاریان یزد به انصاف و عدالت در معامله مشــهورند. یزدیها قناعتپیشه و مقتصدند و در پارچهبافی از قدیم استاد و سرآمد دیگــران بودهاند. دو( یزد پیش از اســلام یکــی از مرکزهای عمده آیین زرتشــت بوده اســت، اهل شــهر حتی بعد از ترک عقیده قدیمی پدران خود، باز هم همچنان شــور و شــوق مذهبی خویش را حفظ کردهاند و مقید به انجام احکام و مناســک دینی هســتند. سه( یکی از ویژگیهای بــارز یزدیها، صرفهجویی اســت و صرفهجویی از نظــر آنان به معنای بهجا، بهموقع و به اندازه خرجکردن اســت. علت اصلی صرفهجویی در یزدیها، حساسیتشــان به دخلوخرج، هزینه و فایده و حساب و کتاب اســت. یزدیها، صرفهجویی را نوعی مراقبت و دقت برای صحت خرج میدانند و در «مدیریت هزینه» مهارت خاصی دارند. شــاید همین دقت و حساســیت در هزینه باعث شده تا دورریز و ضایعات و اسراف یزدیها در محیط خانه و خانواده و حتی در ســازمانهای اقتصادی و اجتماعی کمتر از ســایر نقاط کشور باشد. یزدیها افرادی مقتصد نامیده میشوند. چهار( یزدیها اهل کار هســتند و اهل کاربــودن را در چهار عامل «کار، پیکار، ابتکار و پشــتکار» خلاصه کردهاند. آنها بیکاری را نوعی بیعاری میدانند. کار را مایه افتخار دانســته و به کسبوکار سالم و حلال اعتقاد دارنــد و برکت را در حرکت و کار درســت و درســتکاری جســتوجو میکنند. مدیریت کار برای یزدیها به معنای کار مدیریتی نیســت، بلکه ادارهکــردن هــر کار اثربخــش و ثمربخش و مفید اســت. آنها به علت محدودیتها و محرومیتهای اقلیمی و طبیعی توانستهاند با خلاقیت و ابتــکار، راهکارهای متمایزی برای مبارزه با طبیعت بیابند که مهمترین آنها وجود معماری یزد و بادگیرهاست که بهعنوان شاهکار معماری در دل کویر ســوزان مورد احترام جهانیان قرار گرفته اســت. پنج( یزدیها مردمداری و رضایت مشــتری را مایه برکت میدانند و رونق کســبوکار حلال را در رعایت حقوق مردم و مشتری و دادوستد منصفانه یافتهاند. با این همه در مردمداری و مشتریمداری یزدیها نشانههایی از آشناپذیری دیده میشــود که این پدیده در انتخاب و اســتخدام کارکنان و همکاران بیشتر محسوس است. تا چند دهه قبل بهندرت غیریزدی در یزد و بنگاهها و بازارهاي یزد دیده میشد. اما امروز انواع گروهها در یزد فعال هستند و بیگانهپذیری یزدیها نسبت به گذشته تغییر کرده است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.