گذشتهای که قصهها بازمیگویند

Shargh - - يات -

اخيرا ویراســت تــازهای از ترجمه فارســی «قصههای برادران گریم» به ترجمه هرمز ریاحی، نسرین طباطبایی و بهزاد برکت در نشــر نو منتشر شده اســت؛ قصههایی کهن که خواننده را با خــود به قدیمترین سرچشــمههای قصهگویی جهان میبرند. این قصهها ماحصل ســالها سفر و جستوجوی دو برادر به نامهــای یاکوب و ویلهلم گریم بــرای یافتــن روایتهایی اصيل از قصهها و افســانههای عاميانه کهن است. در آغاز ترجمه فارسی این کتاب یادداشــتی از پادرک کالم آمده است. در بخشــی از ایــن یادداشــت درباره قصههای بــرادران گریم و بهطور کلی همه قصههای ســنتی و گذشــتهای که از خــلال این قصهها بــر خواننده مکشوف میشود، میخوانيم: «به جز گذشتهای که تاریخ برای ما بازمیگوید گذشــته دیگری نيز داریم، گذشــتهای کــه در ما، در هر فــرد، زندهتر از تاریخ ثبت شده اســت، این ميراثی است که در آن انسان همپای تشکيل جامعه و آفرینش هنرهــا و قانونها در آرامش به خودآگاهی دســت مییابد. اکنون شاعران و رماننویســان پيشرفتهای حضــور دارنــد کــه میکوشــند بــه شيوههایی نشانههای گذشته ثبتنشده را در حافظــه و نگرشهای ما بنمایند و بــه کار خود بُعد دیگری ببخشــند. قصههای ایــن کتاب و دیگر قصههای ســنتی، ایــن گذشــته دور را در یاد ما زنده میکنند، گذشــتهای که به زمانی میپيوندد که انســان با جانوران رفيق بود و بــه نيروی طبيعت شــخصيت میبخشــيد. ایــن گذشــته چيزهای خاصی را به تخيل مــا بازمیگرداند». در پيشــگفتار ویراســت تــازه ترجمه فارســی این قصههــا، هرمــز ریاحی آنها را «درختچههای ســبزابیِ یکی از جشــنوارههای دایمــی بر ســر قله دنيا» ناميــده و درباره اهميت و ارزش کار این دو برادر نوشــته است: «روش کار دقيق، ظرافت و هشــياریِ برادران گریــم در تــلاش بــرای رنــگ آبروی بشــریت و نه بــرای بزرگنمایی ملت یا کشــوری خــاص، در تاریــخ ادبيات ثبت شــد. قصهها به جامه زبانهای جهان به سير و گشــت درآمدند. این، فتح بابِ شــناختِ فرهنگهای عامه نيــز بود. کارهای ناانســانی کــه پایان میگيرند، پاهــای فرزندان مادر-زمين طبيعتخواهانه و انساندوســتانه راه میافتنــد. آنچه از هســتی به گفته و قصه درآمــده – رابطههای از پرتو نور حساستر و باریکتر- ميان زادهشدن تا گاه مرگ را آنان در مجموعهشان پرده پــرده رقم زدند. آنچه در خيال مردم و در زندگی واقعیشان اتفاق افتاده بود به شــکل قصه یا افســانه گرد آوردند و آگاهانــه بــه آن چيــزی نيفزودند ». ترجمه فارســی این قصهها با تفســير فولکلورشناســانه جوزف کمبل درباره قصهها همراه است.

در بخشــی از ایــن تفســير درباره قصههای عاميانه آمده اســت: «قصه عاميانــه، برخــلاف اســطوره، نوعی سرگرمی اســت. قصهگو در طلب این مقصود گاه کامروا و گاه ناکام اســت. نقشــمایههای او چهبسا که از درخت اسطوره چيده شود، اما صنعت او هرگز دقيقا شيوه اســطورهای نيست. علاوه بر ایــن، آنچه که توليــد میکند نباید به ملاکهــای علم، جامعهشناســی، روانشناسی یا متافيزیک قلمداد شود، بلکه در هنریبودن کارش باید داوری کرد .» در مجموعه «قصههای برادران گریم» به بیشــمار قصه برمیخوریم کــه قطعــا بســياری از مــا از آنهــا خاطره داریــم. از روی بعضی از آنها انيميشــنهای معروفی ساخته شده و بســياری از آنها به صورت کتابهایی برای کودکان منتشر شدهاند.

یاکوب گریم، ویلهلم گریم ترجمه: هرمز ریاحی نسرین طباطبایی، بهزاد برکت نشر نو

قصههای برادران گریم

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.