مسکو نمیخواهد وجهه بینالمللیاش زير سؤال برود

Shargh - - جهان -

برخلاف آنچه انتظار میرفت، روابط آمریکا و روسیه بعد از رویکارآمدن آقــای ترامپ نهتنها رو به بهبود نگذاشــته؛ بلکه در پرتــو تنش اخیر دربــاره املاک مصادرهشده روســیه در آمریکا رو به سردی بیشتر نیز گذاشته است. برای بررسی علل و مؤلفههای تأثیرگذار بــر روابط مســکو- واشــنگتن با «شــعیب بهمن ،» کارشناس مسائل روسیه، به گفتوگو نشستیم.

دیدارهایی که روز دوشــنبه در ســطح معاونان وزارت خارجه آمریکا و روســیه برگزار شــد، به نظر تا چه اندازه به بهبود روابط دو کشــور کمک خواهد کرد؟

مؤلفههــای مختلفی در روابط دو کشــور آمریکا و روسیه نقش دارند. اختلافات و رقابتهای ژئوپلیتیکی که بین دو کشور در گذشــته وجود داشته؛ همچنان بر روابط دو کشــور حاکم بوده و لاینحل باقی ماندهاند که از آن جمله میتوان به مسئله اوکراین و بحران سوریه اشــاره کرد. از دیگر ســو، آن چیزی که در آمریکا تغییر کرده، رئیسجمهور این کشــور اســت کــه تنها فرد و نهاد تصمیمگیرنده در سیاســت خارجی آمریکا نیست. در نهادهــای نظامی، اطلاعاتی و امنیتی آمریکا و حتی نهادهای سیاسی ازجمله کنگره دیدگاههای ضدروس حاکم است.

بحــث مداخلــه روسهــا از همــان ابتدای رویکارآمدن آقای ترامپ بر روابط دو کشــور سایه انداخته بود. به نظر شما روسها اساسا چقدر قدرت و امکان مداخله در انتخابات آمریکا را دارا هستند؟

در تمایل و خواســت روسها بــرای تأثیرگذاری در انتخابات آمریــکا برای پیروزی دونالد ترامپ، شــک و تردیــدی وجود نــدارد. از نظر روسهــا، حضور خانم کلینتــون در قدرت به خاطر برخورداری از تیم قدرتمند و برنامه مدون، روســیه را با چالشهایی جدی در نظام بینالملل و حتی در داخل روسیه مواجه میکرد؛ بنابراین روســیه برای پیروزی آقای ترامپ از همه ابزارهای خود استفاده کرد و این برای اولینبار بود؛ اما درباره میزان تأثیرگــذاری اقدامات روســیه در نتیجه انتخابات تردیدهایی جدی وجود دارد.

بعد از مطرحشــدن بحث مداخله روسها در انتخابات آمریکا، 35 دیپلمات روس از آمریکا اخراج شدند. اخیرا هم آقای لاوروف، دیپلماتهای آمریکایی را به جاسوسی متهم کرده است. چقدر این فضا تداعیکننده دوران جنگ سرد است؟

دوران جنگ ســرد، فضای منحصربهفردی بود که علاوه بــر اختلافات ژئوپلیتیک، اختلافــات ایدئولوژیک نیز بر روابط دو کشــور ســایه انداخته بود؛ ولی بعد از فروپاشی شوروی، آن اختلاف ایدئولوژیک دیگر مطرح نیســت. البته زدن اتهام جاسوسی به دیپلماتهای دو کشــور و اخراج دیپلماتها، پدیده نوظهوری نیست و بارها اتفاق افتاده است. درهرصورت، بخشی از وظایف دیپلماتهــا جمــعآوری اطلاعات و بــه اصطلاح کار اطلاعاتی است.

چرا با وجود نگرش ملیگرایانه ترامپ، او از قضا به رقیب دیرینه آمریکا یعنی روسیه گرایش دارد؟

این مســئله از دیدگاههای خود آقای ترامپ ریشــه میگیــرد. در واقع آقــای ترامپ بــه مســائل امنیتی، سیاســی و سیاست خارجی نگاهی تجاری و اقتصــادی دارد. او بــه دنبال تجاریســازی روابــط بینالملل است. در واقع از نظر آقای ترامپ، روســیه میتوانــد در حوزههای مختلــف اقتصــادی بــا آمریکا همکاری داشته باشد و همچنین در بخش انرژی به لطف حضور رکس تیلرسون میتواند امتیازات زیادی از روسها بگیرد. در واقع آقای ترامپ نمیخواهد که بازار روسیه را از شرکتهای آمریکایی دریغ کند.

دوران جنگ سرد، فضای منحصربهفردی بود که علاوه بر اختلافات ژئوپلیتیک، اختلافات ایدئولوژیک نیز بر روابط دو کشور سایه انداخته بود؛ ولی بعد از فروپاشی شوروی، آن اختلاف ایدئولوژیک دیگر مطرح نیست. البته زدن اتهام جاسوسی به دیپلماتهای دو کشور و اخراج دیپلماتها، پدیده نوظهوری نیست و بارها اتفاق افتاده است

دیدار رؤسای جمهور دو کشور در حاشیه نشست گروه 20 را چقدر در آبشــدن یخ روابط دو کشــور تأثیرگذار میدانید؟

دیدارهای در این سطح تأثیرگذار است؛ اما همچنان باید منتظر واکنش ســایر نهادهــای تصمیمگیرنده در آمریکا باشیم. نمونه این همکاری را در ایجاد سازوکاری دوجانبه برای حملات ســایبری مشاهده کردیم؛ اما در مراجعت به آمریــکا، آقای ترامپ موضع خود را تغییر داد که از فشــار شدید داخلی بر آقای ترامپ در روسیه حکایت دارد.

لاوروف مصادرهشــدن املاک روسیه در آمریکا را «دزدی در روز روشن» خوانده است. به نظر شما اینگونه تنشهای کلامی چــه تأثیری بر روابط دو کشور خواهد داشت؟

در شــرایط کنونــی روسهــا درک میکننــد کــه ترامپ به خاطــر اتهام مداخله روسهــا در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا تحت فشــار است؛ بنابراین به نظر میرســد که روسها میخواهند به نوعی شرایط موجــود را مدیریت کننــد؛ اما همزمــان نمیخواهند که وجهه بینالمللیشــان نیز به چالش کشیده شود؛ علاوهبرایــن نمیخواهند افکار عمومی در روســیه را علیه خود تحریک کنند. بههرحال نمیتوان دیدگاههای ضدآمریکایی در روسیه را نیز نادیده گرفت.

با این شرایط، رســیدن به تفاهم درباره بحران ســوریه و آینده روابط دو کشــور را چطور ارزیابی میکنید؟

روسهــا از ابتــدا بــر نقــش تعیینکننــده آمریکا در حلوفصــل بحران ســوریه اذعان داشــتهاند؛ ولی درعینحال دو کشــور دارای تضاد منافع هم هستند که کار برای رســیدن به این تفاهم را دشوار میکند. روابط آمریکا و روسیه به واسطه همان رقابتهای ژئوپلیتیک در خوشبینانهتریــن حالــت به ســمت همکاریهای تاکتیکی در قبــال برخی بحرانهای بینالمللی حرکت خواهد کرد؛ ولی نمیتوان انتظار شکلگیری یک رابطه مبتنی بر مشارکت استراتژیک را داشت.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.