نیر مقامحزیارصودررگ هفت» ا دوگرویاشرچقهزعاملق ركرودموليتهببلدا ر 30 برداشتهاهيزبادور چوزاازه غييررممینيجمايزوید

Shargh - - اقتصاد -

مهتــاب قلیزاده: «بیشــترین چاههای غیرمجــاز چه از نظــر تعداد و چــه از نظر حجــم برداشــت، مربوط به بخش کشاورزی اســت»؛ «در سال چیزی حدود هشت تا 1۰میلیــارد مترمکعب برداشــت بیــش از حد مجاز انجام میشــود»؛ «تا پایان دولــت قبل، بیش از 3۰ هزار چاه غیرمجاز در حوزه دریاچه ارومیه حفر شــده است»؛ «فلات مرکزی ایــران بیش از هر بخــش دیگری درگیر موضــوع حفر چاههــای غیرمجاز و فرونشســت زمین بهدلیل کاهش منابع آبی است». اینها بخشی از سخنان علیرضا دایمی، قائممقام وزیر نیرو به «شرق» است.

نگرانــی از حفر چاههــای غیرمجاز، اثــر این روند بر میزان منابع آب زیرزمینی ایران، فرونشست زمین و بحران آب، موضوعی است که این روزها نهتنها کارشناسان که دولتیها را هم نگران کرده اســت. از همینروســت که دو مقام مهم کشــور در حوزه «آب» همزمان دراینباره اظهارنظر کردهاند. وزیر نیرو با اشاره به اینکه از 2۰۰ هزار چاه غیرمجاز تنها موفق به انسداد 34 هزار چاه شدهاند، گفته اگر از من درباره موفقیت و موفقنشدن وزارت نیرو سؤال شــود، از طرح احیا و تعادلبخشی منابع آب نام خواهم برد. هرچند درحالیکه وزیــر نیرو از تعداد 2۰۰ هزار چــاه غیرمجاز خبر داده، معاونــش رحیم میدانی گفته اســت «درحالحاضر بیش از 3۰۰ هزار حلقه چاه غیرمجاز در کشــور وجود دارد که از این تعداد 13۰ هزار حلقه بسیار تعیینکننده و مهم هستند». به بیان میدانی «مجوز صدور چاههای عمیق و نیمهعمیق در دولتهای قبلــی به معنای واقعی موجب شکستهشــدن کمر آب کشور شد، چراکه این مســئله معضلات متعددی را در حوزه آب رقم زده است». بخشکشاورزیپیشتازحفرغیرمجازچاه

درباره همیــن حفر چاههای غیرمجــاز آب، علیرضا دایمــی، قائممقــام وزیر نیــرو به «شــرق» میگوید که بیشترین چاههای غیرمجاز بالطبع در بخش کشاورزی و باغات هستند؛ از اساس در ایران در بخشهای صنعت و مصارف خانگی، حجم چاهها به اندازه بخش کشاورزی و باغات نیســت و نهتنها تعداد آنها به سطح کشاورزی نمیرسد، بلکه حجم برداشــت از آنها هم بههیچروی به اندازه بخشهاي کشاورزی و باغبانی نیست. او ادامه میدهد: دقت کنید که در بخــش صنایع، مصارف آب، تعریف شــده و روشن اســت. برای نمونه حداکثر میزان آبی که کل صنایع کشــور مصرف میکنند، حولوحوش

دو میلیارد مترمکعب است؛ گذشته از این چون صنایع، متمرکز هســتند، قابلیت اندازهگیری و کنترل بیشــتری دارند. 10 میلیاردمترمکعباضافهبرداشتسالانه

دایمی میگوید: درباره اینکه چه تعداد چاه غیرمجاز در کشور حفر شده است، باید گفت تعریف چاه در کشور بحث بســیار مهمی اســت. چاهها به شکل کلی به سه بخش عمیق، نیمهعمیق و ســطحی تقسیم میشوند. چاههایی که بیشترین نگرانی و مخاطره درباره آنها وجود دارد، چاههای عمیق هستند؛ چاههای با عمق صد متر و بیشتر در این دسته هستند.

به گفته قائممقام وزیر نیرو این چاهها حدود 3۰ لیتر در ثانیــه آب میدهند؛ چاههای پاکنه هم وجود دارد که عمق آن حدود سه متر است و در باغهای اطراف شهرها یا برای خانهها و... حفر میشــود. اینهــا در واقع زهاب ســطحی را جمع میکند. او ادامه میدهد: در این حال آنچه ما به آن چاه میگوییم و بیشترین میزان حساسیت درباره آنها وجود دارد، چاههای عمیق است. اینها هستند که شــیره زمین را میمکند. این چاههایی که عمق کوتاه دارند و در عمل آبهاي سطحی را جمع میکنند، شاید خیلی مهم نباشند و البته بیشتر چاههای غیرمجاز کشور از همین انواع سطحی آن هستند.

دایمی توضیــح میدهد: تعداد چاههــای غیرمجاز کشور آخرین بار 1۰۰ هزار حلقه عنوان شده است. هرچند از زمانی که این آمار رســمی اعلام شــده است، تا امروز حدود هفت سال گذشته و آنچه مسلم است، امروز تعداد چاههای غیرمجاز بســیار بیش از اینهاســت. او میگوید: نکته دیگری که برای پیشگیری از اشتباه باید به آن اشاره شــود، این است که آمار 1۰۰ هزار حلقه مربوط به آنهایی اســت که آمدهاند فرم پر کردهاند؛ من مطمئن نیستم که تعداد چاههای دیگری هــم بودهاند که نیامدهاند، اعلام نکردهاند که وجود دارند و فرم پر نکردهاند.

قائممقــام وزیر نیرو تأکیــد میکند: ایــن میان نکته مهم این نیســت که چنــد هزار چاه غیرمجاز در کشــور وجود دارد، مهم این اســت که بیلان آب زیرزمینی کشور نشــان میدهد در سال چیزی حدود هشت تا ‪1 ۰‬میلیارد مترمکعب برداشت بیش از حد مجاز انجام میشود. این نکته مهم ماجراست. از اینها گذشته بخشهایی از کشور که به شدت دچار استرس آبی هستند، بسیار شکنندهتر از پیش شــدهاند. او توضیح میدهد: برای نمونه در حوزه میانی کشــور، استانهایی هستند که اکنون با فرونشست زمین مواجه شدهاند، استانهای همدان، کرمان، فارس و دریاچه قم. آثار برخی بیشتر بر آب زیرزمینی دیده میشود و برخی دیگر هم در آب سطحی، مشابه آنچه در دریاچه ارومیه و اســتان اصفهــان )زایندهرود( دیده میشــود. برخی مناطق هم هســتند که رفتهرفتــه نظم میگیرند؛ مانند اســتانهای خراسانرضوی یا یزد که قابلیت کنترل بیشــتری در این زمینه نشان دادهاند. بهگونهای که بعضا در این استانها به تدریج به جایی میرسیم که چاههای غیرمجاز به حداقل یا حتی صفر میرسد. 30 هزار چاه غیرمجاز در حوزه دریاچه ارومیه

به گفتــه دایمی، درباره بیشــترین چاههای غیرمجاز

حفرشــده براســاس مناطق مختلف کشــور باید گفت کــه نمیتوان براســاس اســتان چاههــای غیرمجاز را تقسیمبندی کرد؛ اما میتوان گفت که فلات مرکزی ایران بیــش از هر بخش دیگری درگیر این موضوع اســت. با این حال بیش از 3۰ هزار چاه غیرمجاز در حوزه دریاچه ارومیه تا پایان دولت قبل حفر شده است. در استانهایی هم که پیشتر به آنها اشــاره شد، بیشترین چاه غیرمجاز حفر شده است. در واقع هر کجا که ارزش آب به گونهای است که خطرپذیری حفر چاه غیرمجاز را داشتهاند، چاه بیشتری حفر شده است. البته در استانهای تهران و البرز هم تعدادي چاههای غیرمجاز حفر شدهاند که بیشتر در سطح خانگی و باغات است. 300 هزار حلقه چاه غیرمجاز در کشور

جالب آنکه رحیم میدانی، معــاون وزیر نیرو گفته اســت: مجوز صدور چاههای عمیــق و نیمهعمیق در دولتهای قبلی به معنای واقعی موجب شکستهشدن کمر آب کشــور شــد؛ چراکــه این مســئله معضلات متعــددی را در حــوزه آب رقم زده اســت. او با بیان اینکه مجوز صــدور چاههای عمیق و نیمهعمیق تنها محدود به دولت نهم و دهم نمیشود، گفت: پیش از این دوره هم مجوز برای احداث چاههای غیرمجاز داده میشد، اما در دولت نهم و دهم دو عامل این مسئله را تشــدید کرد. دایمی با اشاره به «قانون تعیین و تکلیف چاههای فاقد پروانه »، اضافه کرده اســت: تصویب این قانون در ســال 13۸6 یــک واژه در حــوزه آب را رقم زد که خوشــبختانه سازمان بازرســی کل کشور مانع اجرائیشدن این قانون شد. به گفته معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا: مسئله بعدی اقدامات رئیسجمهوری دولت نهــم و دهم بود، به گونهای که شــخص آقای احمدینــژاد با رفتن به چابهار اعلام کرد که بنده مدیر آب هستم و شما مجاز به ایجاد چاه هستید که همین مســئله معضلاتی را به وجود آورد. به گفته میدانی، پیش از دولت نهم و دهم نیز با مشــکلاتی از این گونه روبــهرو بودیم که قاطعانــه میتوان اعــلام کرد این مسئله وضعیت آب کشور را با مشکلات زیادی روبهرو کرده است. او ادامه میدهد: درحالحاضر بیش از 3۰۰ هزار حلقه چاه غیرمجاز در کشور وجود دارد که از این تعداد ‪1 3۰‬ هزار حلقه بسیار تعیینکننده و مهم هستند، بنابراین باید هرچه زودتر تدابیر ویژهای برای انسداد این چاهها انجام شود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.