کوههاي ثروت و تحول دموکراتيک

Shargh - - جهان - عليمحمد فخرو

بــه خاطــر فضيلــت عدالت و احســاس همبســتگي انســاني بد نيست به اين آمارها توجه کنيد: 80 نفر از ثروتمندان جهان داراييشــان برابــر با 50 درصــد از فقراي جهان اســت که تعدادشــان به ســهونيم ميليارد نفر ميرســد. همچنين يک درصد از ســاکنان کــره زمين ثروتي برابر با 50 درصد از کل ثروت جهان را در اختيار دارند. بــه عبارتي ديگر آنها ثروتي حــدود 110 تريليون دلار دارند.

ايــن آمارهــا و ارقــام نجومــي چــه تأثيري بــر جوامع و انســانها ميگذارد؟ چند پژوهش و مطالعات جــدي و واقعي که در کشــورهاي پيشــرفته غربــي تهيه شــده جواب ميدهنــد تمرکــز ايــن ثروتهــاي هنگفت در دســت يک تعداد اندک منجر به فجايع اقتصادي، سياســي و فرهنگي ميشــود زيرا روزبهروز بر تعداد فقيران افزوده شــده و ميزان بيکاري بهويژه بين جوانان افزايش مييابد. اکثر وســايل ارتباط جمعي در مالکيــت همين اقليــت ثروتمند قــرار ميگيــرد و در نتيجــه تابــع دستورات آنها ميشود. حتي گروهي از محققان و متفکران بسيج شدهاند تا ارزشهاي اين اقليت و رفتارهاي جنونآميز را در زندگيشــان توجيه و ترويج کنند. کار به جايي ميرســد که ســيطره ايــن افراد بــر نهادهاي سياسي و سياســتمداران به حدي ميرســد که همين عــده معدود در ميادين سياســت، اقتصاد، رســانه، مراکــز تحقيقــات و حوزههــاي آموزشــي و فرهنگي دست بالاتر را داشته و هرگونه فعاليت دموکراتيک جوامــع را تهديــد ميکننــد. اينها حتــي دموکراســيهاي موجــود را به سيســتمهايي فاسد و سودمحور تبديــل ميکنند کــه در آنها فقط به منافع ثروتمندان توجه ميشود.

نتيجه اينکه حيات انســاني بشر نيــز در معرض خطر قــرار ميگيرد: بــا افزايــش بيماريهــاي مغزي و بحرانهــاي روحــي، تکثيــر انواع اعتيادهــا و انحرافهــاي جنســي خانمانبرانداز، توسعه جهنم تنهايي و تکثير حس نوميدي، افســردگي و عدم تعلق به هيچ چيزي که بتواند به آدمي در قبال ديگران مسئوليت و احساس تعهد بدهد. به طور خلاصه يک زندگي افســرده و بدون شادي و خوشبختي و سعادت. سؤالي که در اينجا مطرح اســت اينکه آيا جوامع عربي و انســان عربي از اين بلاها به دور هستند؟ پاسخ منفي است. هزار بار منفــي. اين تصويــر جهان عرب هم هســت. پديده ثروتهاي کلان و تمرکز آن در دست يک اقليت ناچيز و خودشيفته که خود را برتر، خلاقتر و جديتــر ميداننــد و ديگران را به تنبلي متهم و آن را عامل فقرشــان معرفــي ميکننــد، زندگــي را براي بسياري دشــوار کرده است. افزايش سيطره ثروتمندان عرب بر حوزههاي حياتي اقتصاد، سياســت، رســانهها و همه ابزارهايي کــه با فکر و ذهن مــردم بــازي ميکنند بــه معضل ديگــري فراتــر از همــه معضلات تاريخي کشورها تبديل شده است.

به هرحــال، مطالعــات ميداني تأکيــد دارند اين اقليــت ثروتمند از طريق تلاش و کوشــش نبــوده که به چنين ثروتي دســت يافته است، بلکه از طريق استفاده از تلاشهاي ديگــران و خريــد آنهــا به اشــکال مشــکوک بوده که بــه چنين ثروتي دســت يافته زيرا ايــن اقليت داراي ارتباطات و توانمنديهايي است که قادر خواهد بود به اشــکال گوناگون خود را از دايره کنترل و حسابرســي نهادهاي دموکراتيک رهايي بخشد.

منبع: الرايه

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.