پشتِ پردههای طرحِ کارورزی

Shargh - - اقتصاد - محمد خانی . دانشجوی دکترای رفاه اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی

همیشــه در همه برنامهریزیها درباره توجه به افراد و گروههایی که به نحــوی پیامدهای آن یک طــرح بر زندگــی اجتماعی و اقتصادیشــان تأثیر میگــذارد، )ذینفعــان و ذیمدخــان( صحبت شده است. اینکه آن افراد و گروهها به همین دلیل کــه از پیامدهــای آن طرح متأثرند، حــق دارند در برنامهریزیهای اولیه بــرای طراحی آن طرح هم مشارکت داشته باشند. کمتر کتابی را میتوانید پیدا کنید در زمینه برنامهریزیها و سیاســتگذاریهای اقتصــادی و اجتماعی که در این زمینه حرفی نزده باشــد. این مؤلفه یکی از شــاخصهای مشارکت اجتماعی نیز هســت.اما گویی ایــن حرفها صرفا کاربــرد رســانهای و ویترینــی دارد. بــرای مثــال همین طــرحِ «کارورزی»، از همــان اولِ طراحی و برنامهریــزی، بدون مداخله و حتی اطاعرســانی دقیــق گروههای ذیربــط و ذینفع مختلف پیش رفته که به نحوی یا بهطور مستقیم موضوع و هدف ایــن طرح بودنــد )تحصیلکردگان( یــا پیامدهای تحقــقِ آن طــرح به نحــوی بر حیــات اجتماعی و اقتصــادی آنان تأثیــر میگذارد )نظیــر جامعه کارگری ایــران و فعالان کارگری(. این طرحریزیها حتی از چشــم نقادانه منتقــدان متخصص علمی و دانشــگاهی در عرصههــای سیاســتگذاری، جامعهشناســی، اقتصاد و اقتصاد سیاســی نیز به دور ماند.بــرای مثال، علی خدایــی، عضو کارگری شورایعالی کار گفته بود: «این بیصداقتی وزارت کار را در عرصه مناسبات وزارت کار نشان می دهد که بدون اطاعرســانی دستورالعملی را اجرا کرده اســت». او در رابطــه با طــرح کارورزی گفته بود «این طرح که قرار اســت از ابتدای تابســتان سال جاری کارگران را به صورت گسترده از دایره شمول حقوق کار خارج کند، در بهمنماه ســال گذشــته بــدون حضور اعضــای کارگری این شــورایعالی اشــتغال تصویب شده اســت».همچنین گفته بود «شورایعالی اشــتغال اجازه ندارد فراتر از قانون، دستورالعملی را تصویب کند. شورایعالی اشتغال نمیتواند بدون اســتناد قانونی طرحی را تصویب کند که کارگران را به اســتثمار بگیرند. مواردی که در این دستورالعمل لحاظ شده مغایر قانون است و صددرصد با آن مخالف هستیم. بهعنوان نماینده کارگری باید یک تیم تحقیق و تفحص داشته باشیم تا از اقدامات دولت مطلع شــویم. نباید تشکلهای کارگری از اقدامات دولت مطلع باشــند؟ دولت در شــورایعالی اشــتغال هم به جای مجلس و هم به جــای نمایندگان کارگــری و کارفرمایی تصمیم میگیــرد!». از ایــن رو، نهتنها طراحــان این طرح حیــن برنامهریزی بــرای طراحــی آن، هیچیک از افــراد و گروههای ذینفع و ذیربــط را دخالت و مشارکت ندادهاند، بلکه هیچگونه اطاعرسانیای هم دراینخصوص نکردهاند. از طرف دیگر، یکی از وظایف هر گروه برنامهریزی و سیاســتگذاری این است که قبل از انجام طرح، به ارزیابیهای گسترده بپردازد و نتایج این ارزیابیها را نیز در اختیار افراد و گروههای ذیربط و ذینفع مختلف و متخصصان دانشــگاهی قــرار دهد تا به قول معــروف، قبل از اینکه گلِ برنامه خشک شود و کاری نتوانند بکنند، بتواننــد بر ســر منافع خود در آن طــرح چانهزنی کنند.حــال، پــس از گذشــت چندیــن روز از اباغ «طــرح کارورزی» یا چیزی که فعــالان اجتماعی «بیــگارورزی» نامیدهانــد، هیــچ متنــی از طرف ســازمانهای ارائهدهنده ارائه نشــده که نشــانگرِ بررسیها و مطالعات کارشناسانه برای برنامههای مداخاتی اینچنینی باشد. ما تنها با جماتی کلی از این دست طرف هستیم:سیاستهای مداخاتی و طرحهای اشــتغالزای دســتگاههای اجرائی و نهادهــای حمایتی و عمومــی غیردولتی در قالب «برنامه اشــتغال فراگیر » در شــورایعالی اشتغال مطرح شد و کلیات آن در جلسه مورخ ‪139۵/11/ ۵‬ شــورای مزبور و متعاقب آن در تاریخ ‪1396/1/ 99‬ در هیئت دولت و در جلســه مــورخ ‪1396/2/ 18‬ ســتاد فرماندهي اقتصــاد مقاومتی بــه تصویب رســید. ایــن برنامه در اجــرای مفاد بند 3 بســته اشتغال و توانمندســازی نیروی کار مصوبه شماره 8799 مورخ ‪1//1396 30‬ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی اســت.چیزی که به قول یکی از مفسران اجتماعی مســتقل «کمکی بــه فهمیدن موضوع نمیکند و اتفاقا قرار اســت بــا این نوع توضیحات جلــوی فهمیدن واقعیت ایــن طرحها را بگیرند .» در واقــع، اینهــا بیــش از اینکه نشــاندادنِ نحوه برنامهریــزی و چگونگیِ ارزیابیهای انجامشــده باشــد، اباغِ حقوقی سخت و دشــواری است که چیزی از ارزیابیهای طرح به محققان و ذینفعان نمیگوید.

ادامه در صفحه 5

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.