تهران، کارگاه ساختمانی بزرگ

Shargh - - هنر -

نگار صبوری: برنامه «تهران كارگاه ساختمانی: كيفيت زندگی» اولين نشســت از جريانی انتقادی اســت كه به اوضاع تهران در چند دهه گذشــته میپــردازد. در ايــن چنــد دهــه تهــران آنچنان درگيــر ساختوســاز بوده كــه میتــوان تهران را كارگاه ســاختمانی بزرگــی دانســت. در ايــن ســالها ساختوســاز از ميدانهــای اصلــی تا كوچهپسكوچهها رواج داشته است. كارگاههای ناتمام و رهاشــده هم در گوشــهوكنار تهران كم نيستند.

پيــش از اين نشســت ايــن جريــان در قالب هنــر گروهی و مردمی دنبال شــده بــود. هدف، درگيركــردن مخاطبــان بــا ايــن اوضاع شــهر و نشســتن ايشــان در جايگاه هنرمند بــود. بخش اول نشســت نمايش اين آثــار بــود. برگزيده آن در صفحه اينســتاگرام تهران كارگاه ســاختمانی TEHRANCONSTRUCTIONS() آمده است.

برنامــه بعــدی، نمايــش فيلم كوتــاه «خانه مرواريد» بود با موضوع خانوادهای كه خانه خود را در سالهای اخير خراب كردهاند. فيلم روايتی از خرابی خانهها در اين اوضاع ساختوساز بهدست میدهــد و جريانــی مقاومتناپذيــر را تصويــر میكند كــه مردم را به مشــاركت در خرابكردن خانههايشان تشويق میكند.

سيدمحمد بهشتی در سخنان خود اين جلسه را نشانهای خجسته دانست، چراكه نشان میدهد دســتگاه عصبی جامعه فعال است و متوجه اين موضوع شــده. او گفت كه نوعــی مطالبه كيفيت نزد مردم در حال شكلگرفتن است. چشمانی كه پيشتر شــهر را نمیديد، اكنون شهر را میبيند. از نشانههای اين نديدن، ايوانهايی بوده كه پيشتر پســتو شــده بودند. ايشــان از جامعــه حرفهای معماران خواســتند كه خود را برای دورانی آماده كننــد كه پس از اين خواهد آمــد كه در آن حجم ساختوســاز كاهش میيابــد و در نتيجه كيفيت جايگزين كميت میشود.

برنامه بعدی، نمايش فيلم كوتاه «جايی برای روباهها» بود با موضوع خانوادهای كه خانه خود را در ســالهای اخير خراب نكردهانــد. اين فيلم از همان خرابــی قريبالوقوع خبــر میدهد و از اقتصادی روايت میكند كه به كالبد شــهر تزريق میشود و همچون موجی به ساكنان فعلی خانه فشار میآورد.

برنامــه پايانی، ميزگردی بــود كه در آن احمد مســجدجامعی، حميــد ناصرخاكــی )طــراح و مدرس دانشــگاه( و مهدی گلچينعارفی )هيئت علمی بنياد دايرهالمعارف اســامی و برنده جايزه كتاب سال( به ابعاد اين موضوع پرداختند. از نظر مســجدجامعی ساختوسازهای اخير بر اثر فشار بازار بــوده؛ بازاری كه پس از جنگ هرچهبيشــتر متوجه كالبد شــهر شــده اســت. او اين فشــار را مخرب خاطرههای جمعی دانســت. ناصرخاكی بخشــی از جريان را متوجه معماران دانست و از ضرورت توازن برقراركردن ميان ساختن و نساختن نزد معمــاران گفــت. گلچينعارفی با مقايســه تصاوير هوايی تهران در 16 ســال اخير از پديدهای منحصربهفرد صحبت كرد؛ تغييری در مقياســی عظيم در گســتره شــهری بزرگ كه بر اثر جنگ يا بايای طبيعی نبوده است. گلچينعارفی گفت كه معمــاران بايد راه خــود را در آبادانی دنبال كنند و نه در ســاختن. در پايان، نگار صبوری )گرداننده برنامــه( اين پرســش را طــرح كرد كــه با وجود حضور و دوام كارگاه ساختمانی در تهران چرا اين كارگاهها چندان به هنر امروز راه نيافته است؟ آيا اين به آن علت است كه اين اوضاع شهر را بديهی دانستهايم و هنوز آن را بخشی از فاجعهای كه در تهران رخ داده نمیدانيم؟

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.