کاسبی با درد در دورهمی

Shargh - - ورزش - دکتر مجتبی ارحامصدر

در آخرین شب تابســتانی تیرماه مردم و خانوادههای ایرانی پای برنامه دورهمی مهران مدیری نشســتند تا احتمالا لختی بیاسایند و پای نمایشهای طنز برنامه لبخندی به لبانشــان بنشــیند. اما ایــن «دورهمی» از جنس دیگــری بود و بابی را در رســانه ملی فتح کرد که تاکنون ســابقه نداشته است. در حضور تماشاگران برنامه و در مقابل چشــم مردم، سازندگان و بازیگرانی کــه احتمالا قصــد نقــد عملکــرد روانپزشــکان و روانشناسان را داشتند، شــروع به تمسخر و استهزاي علائم بیماریهای جدی و سخت روانپزشکی کردند و با ذکر نام علمی و لاتین بیماریها به صورت نمادین به بیماران روانپزشکی خندیدند! مهران مدیری، مجری و ســازنده برنامه، هم از کنار گود برنامه سریال نهچندان زیبای تمسخر بیماری یک عده انسان بیگناه را تکمیل میکرد و دمبهدم آتشــی میداد که معلوم نیست چه چیزی را نخواهد سوزاند!

در سالهای اخیر افکار عمومی ما با طنزپردازیهــای آقای مدیری که گهگاه جنجالی هم میشــود غریبه نیست. ایشــان که نبض زمانه را خوب میشناسد و سمت وزیدن باد را خوب میفهمد، گاهی به تحصن نمایندگان مملکت و گاهی به عملکرد سیاستمردان خوشنام کشور گیر میدهد و بهاینترتیب مایــه و ماده طنز برای خودش فراهم میآورد. مدیری

گذشته نهچنداندور:

یک ســریال کامل و درسته هم در نقد و هجو پزشکان و پزشــکی مملکت ساخت و تا مراحل آخر آن را پیش بــرد و تقریبا هرچه بود و نبود گفــت. اما این برنامه از جنــس دیگری بــود؛ هنوز هم معتقدم سریالســازی در نقد پزشــکان اشــکالی ندارد، اگرچه تخریب جای نقد را در آن گرفته باشــد، اما تمسخر بیماری و علائم بیمــاران مظلوم روانپزشــکی هیچ توجیهــی ندارد، مگر اینکه احتمال بدهیم عدهای دارند با مستمســک قراردادن نشــانهها و اســم بیماریهــای روان آدمی، برنامه طنز میسازند و با درد بیماران کاسبی میکنند. نکته نگرانکننده همینجاســت که جای نقد پزشک و روانپزشک و روانشناس با لودگی در مورد نشانگان و رنج و درد بیمار روانپزشکی عوض شود.

خوشــبختانه در جهانی زندگی میکنیــم که نمونــه و مشــابه برای هرچیــزی زیاد اســت. کارگردانان زیــادی به ســراغ پرداخت طنز از آموزههای روانشناختی رفتهاند. حتی بسیار نویسنده و هنرمند و فیلمساز داریم که مستقیما سروقت بیماری روانپزشــکی و نشــانههای آن رفتهاند، اما هوشــیار بودهاند تا در دام مســخرهکردن بیماران روانپزشــکی نیفتند. نویســندگانی مثل ساعدی، مرتضاییان آبکنار و آیدا مرادیآهنی در ایران و خارجیانی چون ســالینجر، وونهگات، بکت، کامــو و کارور همگی از گرفتاریهای روان انســان محترمانه گفتهاند و نوشتهاند بدون اینکه برچســب بیماری روانی به پیشانی کســی بزنند. چه کسی اســت که نوشتهها و ســاختههای وودی آلن را فارغ از دغدغههای روانشــناختی بداند، درحالیکه او هم طنزپرداز است، اما همواره مرز مشخصی دارد بین

نمونههــای مشــابه:

نقد درمانگر و اســتهزای بیمار و بیماری. برادران کوئن در اکثر فیلمهایشــان شــخصیتهای گرفتــار بیماری روانپزشکی را نمایش میدهند، ولی آیا چون طنزپرداز ما به دام ریشخند بیماری و رنج دیگری میرفتند؟

در زمانهای کــه بیــش از هر زمــان دیگــری احتیاج بــه ارتقای شاخصههای اخلاق عمومی و ســلامت روان داریم، برنامهای زنده روی آنتن میرود که در آن علنا بیماران روانپزشکی دســت انداخته میشوند و دورهمی به آنها و رنج و دردشان میخندد!

اینچنین نشان بیماری را بر پیشانی تعدادی انسان بیگناهزدن چه پیامی به جامعه میدهد؟

در کارزاری کــه متخصصــان ســلامت روان، اعم از روانپزشــک و روانشــناس و مشــاور در مبــارزه با بیماریها و مشــکلات روانشــناختی جامعــه دارند، یکی از موانع همیشــگی برای مراجعه و طرح مشکل، تــرس و نفرت بیمــاران از انگ و اســتیگمای بیماری روانپزشــکی است. نام و شــهرتی که به اسم بیماری روانی مطرح میشــود همیشه مانعی است که انسان گرفتــار را از آغوش درمانگــران دور میکند و به کنج تنهایی دردآورش سوق میدهد. بنابراین مبارزه با انگ بیماری همواره در دســتور کار دستاندرکاران سلامت روان جوامع قرار دارد.

در چنین شــرایطی شــاهدیم که مدیری و تیمش چنین ناشیانه و توهینآمیز به سراغ علائم و نشانهها و نام چند بیماری نادر روانی میروند و با آنها دســتمایه طنز میســازند! آیا این برنامه و این نگرش درســت در مسیر خلاف سیاستهای سلامت عمومی نیست؟!

بازی خطرناک با اخلاق و سلامت عمومی:

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.