تنها ۳ قدم تا تخت پادشاهی

Shargh - - جهان -

اين هفته حضور در بريتانیا و تماشای اين فضای سیاسی که تو راهش را باز کــردهای فوقالعاده بود، حالا ما شــاهد تلاشهای محافظهکاران برای قُرزدن برخی سیاستهای شما و دستوپازدن برای جذب جوانان با راهانداختن بحثی هســتیم درباره احتمال خلاصشــدن از هزينههای تحصیل.

خــب، عدالت اجتماعــی کپیرایت نــدارد ولی فقط به مســائل فردی خلاصه نمیشود و شامل موضوعات بیشتری است.

میخواهم درباره اين لحظه فوقالعاده حرف بزنیم که در آن پروژهای کــه در زمان تاچر در اين کشــور و ريگان در ايالاتمتحده، آغاز شــد فرو میپاشــد. اين پروژه عبارت بود از کل آن بهاصطــلاح اجماعی که هرگز بهراستی اجماع نبود، جنگ علیه فعالیتهای جمعی مردم، علیه اين ايده که اگر با هم باشیم کارهای خوبی انجام میدهیم. ولی در ضمن اين لحظه خطرناکی هم هســت، چون با يک خلأ ايدئولوژيک روبهرويیم و ايدههای خطرناک هم رو بــه افزايشاند. چه تضمینی وجود دارد که اين خلأ ســر بازکرده را ايدههای مترقی و امیدوارکننده پر کنند، با چه طرح و برنامهای؟

ما دو سال بســیار جذاب را پشت سر گذاشــتیم. انتخابات رهبری حزب کارگر دو بار برگزار شــد که جمعیت بسیار زیادی را بسیج کرد. این به خاطر من نیســت. به خاطر یک آرمان است، به خاطر مردم. بعد از آن ما مبارزات انتخابات عمومی را به پایان رســاندیم که آن را با موقعیت سیاســی بسیار دشــواری آغاز کردیم اما دســتآخر ســه میلیون رأی بیشــتر از سال 20۱5 بهدست آوردیم که بالاترین میزان رأی حزب کارگر در انگلیس پس از چندین دهه بود این کامیابی بزرگی برای حزب کارگر بود اما متأســفانه به اندازهای نبود که اکثریت پارلمانی را از آنِ ما کند و خب در موقعیت کنونی، ما شاهد افزایش زیاد اعتمادبهنفس در میان کســانی هســتیم کــه در راه پایاندادن به بهرهجویی از دســتمزدها در بخش دولتی و ســرمایهگذاری در خدمات عمومی میکوشــیدند و در کنارش عدم اطمینان بســیار در میان راستها و محافظهکاران.

به نظرم مبــارزات انتخاباتی شــما ثابت کرد وقتــی ايدهها را پیش میبريد، وقتی چشــماندازی برجســته از جهانی را مطــرح میکنید که واقعا میخواهیم – نهفقط مخالفت با رياضت، نهفقط «نهگفتن»، بلکه تصويری از جهانی که میتواند بسیار بهتر از آنچه هست باشد - آنوقت است که مردم به وجد میآيند.

درواقــع قویترین پیام انتخاباتی ما همین بود و من این را در بســیاری از گردهماییهایــی که برگزار کردیم، مطرح کردم: «به جمعیت نگاه کنید. به همدیگر نگاه کنید. شــما پیشــینه، زبان و جوامع قومی متفاوتی دارید ولی همگــی متحدید. همگــی در آنچه بهطور جمعــی در جامعه میخواهید بــا هــم متحدید و فکر میکنــم مبــارزات انتخاباتی نقطه عطفــی بود در فاصلهگرفتــن از فردگرایی محض راســتها و رفتن به ســمت این ایده که وقتی اتفاقنظر داشته باشید جامعه بهتری خواهید داشت.

فکــر میکنید دنیا بعد از پیروزی ما چه شــکلی خواهد بود؟ اين نکته چقدر اهمیت دارد؟

خیلی مهم اســت کــه چه تصویری از دنیا داشــته باشــیم. اینکه برای مقابله با مســائلی مثل بیعدالتی، نابرابــری و فقر و مهمتر از همه، امید و فرصتیابــی برای جوانان چه میکنیم؛ امید به اینکه آنها بتوانند به کالج یا دانشــگاه بروند و فرصت اینکه شغل شایستهای کسب کنند. به مشارکت و روابط ما با بقیه جهان هم ربط دارد.

من خواســتار سیاســت خارجهای هســتم بر پایه حقوق بشــر، احترام بــه قوانین بینالملل، شناســایی علل موج پناهندگــی و علل بیعدالتی در سراســر جهان و در این زمینه داریم پیشــرفت میکنیم. راســتش، در طول مبارزات انتخاباتــی رویدادهای هولناکی رخ داد. قبــل از آغاز انتخابات به پل وستمینســتر و پارلمان حمله شــد. بعد از آن بمبگذاری رعبآور در منچستر و بعد هم حمله به پل لندن.

و شما نوعی سنتشکنی سیاســی کرديد چراکه درباره برخی از علل ريشــهای اين اتفاقها صحبت کرديد. بااينحال حرفهای شما در میان مردم پیچید.

من بههیچوجه وحشــت این رویدادهــا را کماهمیت جلوه نمیدهم یا کارهای هولناکی را که برخی افراد انجام دادند؛ اما گفتم باید به آن دســت زمینههای بینالمللی بنگریم که چنین رویدادهایی در دل آن رشد کردهاند و انــگار همین دیروز بود که در ۱5 فوریه 200۳ میگفتم «اگر وارد جنگ عراق شویم بدترین سناریوی ممکن چه میتواند باشد؟». من از صدامحسین دفاع نمیکــردم. فقط میگفتم اگر به عراق حمله و کل کشــور را بیثبات کنید، پیامدهایی خواهد داشت.

فکــر میکنــم درحالحاضر مهم اســت آمريکايیها بفهمند شــما توانســتید چنین حرفی بزنید و مردم آن را تکرار کردند چون درستی آن را درک کردند. چون ما نمیدانیم قرار اســت تحــت زمامداری ترامپ چه اتفاقی بیفتــد. اما بهخوبی میدانیم که ترامــپ کاملا قصد دارد از هرگونه بحران برای پیشبرد دســتورکار واپسگرايانه بیگانههراسی بهره ببرد. او تلاش کرد با سوءاســتفاده از حملات منچستر بگويد اين موضوع بهخاطر موج پناهجويانی اســت که از مرزهای ما میگذرند. او تلاش کرد با بهرهبردن از حمله به پل لنــدن بگويد اين دلیل لزوم ممنوعیت ورود مسلمانان است.

او به شــهردار لندن هم حمله کرد؛ اولین مســلمانی که برای اداره امور شــهری در کشــورهای اروپای غربی انتخاب شده اســت. مردم شدیدا از او به خاطر لحنش علیه صادقخان خشــمگین شدند، چراکه هرچه نباشد او شهردار منتخب شهر است.

خــب، برای برخی از رهبران جهان که فکــر میکنند فقط تا حدودی میتوانند مقابل ترامپ بايســتند، چه حرفی داريد؟ میدانید مثلا حرف شــیکوپیکی در مخالفت با ترامپ میزنند اما درنهايت با آغوش باز او را میپذيرند. فکر میکنید درحالحاضــر موضع مابقی رهبران جهان که ادعای دفاع از ارزشهای مترقی را دارند، چه بايد باشد؟

خب، به نظرم باید با ترامپ دیدار کنند و با او به بحث بنشینند، همانطور که با هر رهبری چنین میکنند. من از لحن او در طول مبارزات انتخاباتیاش حیرت کردم؛ از حرفهایش درباره زنان، مسلمانان، مکزیکیها و دیگر مردم جامعــه. از اظهارات او درباره مباحث مربــوط به توافق آبوهوایی پاریس هم وحشــت کردم. اینها مسائل بســیار جدی جهانی هستند. قرار است چه نوع جهانی را در آینده به جا بگذاریم؟ چه بلایی بر سر این سیاره میآوریم؟ ظاهرا او این را فرصتی میدید برای پیشبردن صنایع آلوده.

درواقع او گفت میخواهد برای رســیدن به يک معامله بهتر مذاکره کند.

خب، من نمیدانم منظور او از معامله بهتر چیست و این ميتواند بحث جذابی باشــد. ولی بعد از ســاعتها بحثونظر درباره تغییرات آبوهوایی دســتآخر هند و چین، در عرصه رســمی، با این ایده کنــار آمدند که برای انتشــار گازهای گلخانهای و آلودگی محدودیتی وجود دارد. خیلی غمانگیز است که ایالاتمتحده در زمان اوباما در این زمینه مشارکت کرد، اما در زمان ترامپ از آن دست کشید.

اما من فکر میکنم به دلیل سرکشی ايالات متحده در مسئله تغییرات آبوهوايی، قطعا هر فردی مسئولیت دارد درحالحاضر کارهای بیشتری بکند و ما شاهد نمونههايی از مسئولیتپذيری هستیم. ازجمله در ايالات متحده، ما شهرهايی را میبینیم که يک گام به جلو برداشتهاند و میگويند ما میخواهیم گذارمان را به انرژیهای تجديدپذير ســرعت ببخشیم. در سطح بینالملل هم شاهد چنین چیزی هستیم.

بهنظرم تصویــری که ما از ایالاتمتحده داریم بیــش از حد با اظهارات روزمره دونالــد ترامپ گره خورده، درحالیکه واقعیت چیز دیگری اســت. فقــط در کالیفرنیا تعداد مشــاغل موجود در بخــش انرژیهای تجدیدپذیر به صدها هزار میرســد. نگاهی بیندازید به پیشــرفت سیســتم انرژیهای تجدیدپذیــر در سرتاســر ایالاتمتحده، به تعداد ایالات و شــهرهایی که در حفاظت از محیط زیست خود و کنترل تغییرات اقلیمی جدیاند.

میخواهــم اندکــی درباره احســاس کنونــی برخی از دوســتانم در ايالاتمتحده صحبت کنم، کســانی که ملهم از مبارزات انتخاباتی و رهبری شــما در حزب کارگرند. درحالحاضر مردم آمريکا کمی مأيوس شــدهاند. آنها رودرروی ترامپ قــرار گرفتهاند ولی رودرروی حــزب دموکرات هم ايســتادهاند که در زمینه بیمه درمانی تکپرداختی و بیمه درمانی عمومی همگانی با مردم جنگی به راه انداختهاند. ظاهرا حزب دموکرات میخواهد طرحی را حفظ کند که آن را راهی مطمئن و اعتدالی میپندارد ولی بارهای بار ديدهايم که اين راهی مطمئن نیست چراکه منتهی به شکست ميشود. اين طرح جوابگوی نیازهای ضروری مردم برای کســب شــغل مناسب، آموزش عمومی رايگان و بیمه درمانی مقرون به صرفه نیست. چه صحبتی با هواداران سندرز داريد که اکنون واقعا احساس ناامیدی میکنند؟

برنــی روز بعد از انتخابات بریتانیا با من تماس گرفت. من خواب و بیدار مشغول تماشــای برنامهای تلویزیونی بودم. برنی برای تبریک تماس گرفته بود و گفت به ایدههای مبارزاتی من علاقهمند بوده اســت. از من پرســید از کجا به این ایدهها رسیدی؟ و من گفتم، خب درواقع از تو.

درواقع به مردم میگویم: مأیوس نباشید. در نهایت، انسانها میخواهند کارها را با هم انجام دهند. آنها میخواهند کارها را بهصورت جمعی انجام دهند و این آن قسم جامعهای است که همه ما در تلاشیم خلق کنیم. ما در موقعیت سیاسی دشواری مبارزات انتخاباتی خود را آغاز کردیم و مانیفستی مطــرح کردیم که رهیافتی جمعی داشــت، در چیزی که میخواســت به پیــش ببرد خاص بود. در مــواردی مثل پایاندادن بــه هزینههای تحصیل در دانشــگاه، افزایش حداقل درآمد و بیشــترین افزایش رأی، حزبمان را از زمان جنگ جهانی دوم به اینسو کسب کردیم. ما حمایت و مشارکت شمار زیــادی از مردم را بهدســت آوردیم. در انتخابات پیروز نشــدیم که ایکاش میشــدیم؛ اما در مبارزات انتخاباتی، ما چارچوب بحث را درست به همان نحوی تغییر دادیم که بهواسطه آن مداخله سناتور برنی سندرز در انتخابات نامزدهای حزب دموکرات شمار زیادی از مردم را بسیج کرد.

اما شــما رهبری حزب کارگــر را از آنِ خــود کرديد. ولــی مبارزات انتخاباتی سندرز دستآخر حتی درون حزب دموکراتیک هم موفق نبود. بهنظرتان مردم نبايد به مبــارزه ادامه دهند تا روح حزب دموکرات را به دست گیرند؟

خب این روح مردم است، اینطور نیست؟ من نمیتوانم به مردم بگویم کدام سازمان خاص ایالاتمتحده را باید داشته باشند یا نداشته باشند، چون نظام حزبی در ایالاتمتحده خیلی متفاوت اســت. کاری که ما کردیم تغییر چارچوب بحث بود، اما نکته کلیدی دیگر روش مبارزات انتخاباتی است که هم در آمریکا و هم در اروپا نتیجهبخش اســت. شما قدم اول را برمیدارید و رأیدهندگان را شناســایی میکنید. این نکته مهم و حیاتی اســت. اما اگر فقط از چشم رسانهها به قضیه بنگرید که عموما دیدگاههایی راستگرایانه و محافظهکارانــه دارند، تنها چیزی که در قدم اول دســتگیرتان میشــود انعکاس صدایی اســت کــه مردم از شــبکههای تلویزیونی و رســانههای مکتوب دستراستی شنیدهاند.

رسانههای اجتماعی و تکنولوژی و تکنیکهایی که به واسطه رسانههای اجتماعی وجود دارند، فرصت بیان پیامتان را به سراسر دنیا فراهم میکنند؛ فرصتــی که تا پیش از این هرگز در کار نبــود. تصور کن، مردمی که در دهه ۱920 برای عدالت اجتماعی در شــیکاگو مبارزه میکردند در بهترین حالت میتوانســتند روزنامه خودشان را منتشــر کنند تازه اگر از پس هزینههایش برمیآمدند، یا اعلامیهای مینوشــتند و آن را برمیداشتند و در صف نانوایی پخش میکردند.

«سایمون هندرســون»، کارشناس آمریکایــی در مؤسســه واشــنگتن و مدیــر برنامههــای کشــورهای عرب حــوزه خلیجفارس و سیاســت انرژی در ایــن مرکــز و متخصــص در امور عربستانسعودی، اعلام کرد محمد بن سلمان ۳۱ ساله با «سرعتی موشکی» به سمت تخت سلطنت پیش میرود. او ميگویــد: محمد بن ســلمان باید ســه گام مهم را پشت ســر بگذارد تا به هدفش برســد، امــا درحالحاضر میتواند یکی از این گامها را با دیگری ادغــام کند کــه در این صــورت تنها دو گام باقــی میمانــد تــا او بر تخت سلطنت بنشیند. چندي پیش روزنامه والاســتریتژورنال آمریکا نوشته بود، ملك ســلمان عملا فایلــي ویدئویی را در هفتههای اخیــر ضبط کرده تا از طریــق آن انتقال قــدرت به فرزندش را اعلام کند، اما مســئولان عربستانی آن گزارشهــا را رد و تأکیــد کردنــد که وضعیت جســمانی پادشــاه عالی است. به باور این کارشناس آمریکایی، گام نخســت عبارت از این اســت که پادشاه عربستان، پســرش، محمد بن ســلمان را بهجای پســت کنونیاش؛ یعنی معــاون نخســتوزیر، بهعنوان نخســتوزیر تعییــن کند. ســلمان با این اقدام میتواند مســئولیت دستگاه جدید امنیت کشور عربستان را برعهده بگیرد که با ایجاد این دســتگاه تمامی مأموریتهــای امنیتی اصلی از وزارت کشور گرفته شده و برعهده این دستگاه گذاشــته میشــود. گام دوم نیــز این است که شــاهزاده متعب بن عبدالله، فرمانده گارد ملی، برکنار شــده و گارد ملــی در چارچــوب ارتش عربســتان گنجانــده شــود که ایــن ارتش تحت نظــر ولیعهد که وزیر دفاع عربســتان نیز هســت، قرار بگیرد. گام ســوم نیز عبــارت از این اســت که ســلمان بن عبدالعزیز بنا به دلایل جسمی، بهنفع پســرش از قدرت کنار بکشد که قانون هیئت بیعت در عربستان اجازه این کار را بــه وی میدهد. اما آنچه که باعث تقویت گام سوم میشود این است که ملک سلمان ۸۱ ســاله در اکثر اوقات تشــویش دارد و دچــار حواسپرتــی اســت که این مســئله باعث میشود موضوعــات را برای میهمانانش تکرار کنــد. وی به صفحه مانیتــور احتیاج دارد تــا نکاتــی را که در دیــدارش با میهمانانش به بررسی آن میپردازد به وی یادآوری کند. هندرسون ميافزاید: زمانی که ملک ســلمان آخرینبار به واشــنگتن ســفر کرد، هیئت همراه او لوازم ویــژهاش را آورده بودند تا اتاق هتل بــرای او مأنوس به نظر برســد، اما این کارشــناس آمریکایی نســبت بــه مخالفتهای نهفتــه و پنهان در عربستان هشدار داد که احتمالا باعث میشود مسیر محمد بن سلمان برای رســیدن به تاج و تخــت کاملا هموار نباشــد. این کارشــناس آمریکایی این مشــکلات را بهعنوان «موانع نهفته» توصیــف کــرد. نحــوه مجبورکردن محمد بن نایف، ولیعهد ســابق، برای کنارهگیری از ولیعهدی به نظر میرسد که عمدا ازسوي حامیان بن نایف فاش شده اســت و پیشبینیها حکایت از شدت مخالفتها با محمد بن سلمان در داخل خانــدان حاکم دارد.او بر این باور اســت، همچنین فاش شده است که سه شــاهزاده در هیئت بیعتِ ۳۴ نفــره با بیعــت با محمد بن ســلمان مخالفت کردند که این سه فرد، احمد بــن عبدالعزیز، وزیر کشــور پیشــین و شاهزاده عبدالعزیز بن عبدالله، نماینده خاندان ملک عبدالله، پادشــاه ســابق عربســتان و محمد بن ســعد، معاون شاهزاده ریاض، هستند که این مسئله نشــان میدهد این افــراد نمایندگان جریانهای مهــم در خانــدان حاکم عربستان هســتند و ممکن است اهرم فشــار و مانع بزرگی در مقابل رسیدن محمد بن سلمان به تاج و تخت ایجاد کنند.

به مردم میگويم: مأيوس نباشید. در نهايت، انسانها میخواهند کارها را با هم انجام دهند. آنها میخواهند کارها را بهصورت جمعی انجام دهند و اين آن قسم جامعهای است که همه ما در تلاشیم خلق کنیم. ما در موقعیت سیاسی دشواری مبارزات انتخاباتی خود را آغاز کرديم و مانیفستی مطرح کرديم که رهیافتی جمعی داشت، در چیزی که میخواست به پیش ببرد خاص بود

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.