مدارا و زندگي مسالمتآميز

Shargh - - پژواك - مرتضي شيري . دانشآموخته تاريخ

هیچچیز در این جهان مطلق نیســت. همه ما برایندي هســتیم از ایماژ و تصورات ذهنيمان. در این میان فقط نسبیت را ميتوان عینیتیافتهترین وجه زندگي دانســت. آنجا که اکتســابیات مکاني و زماني از تــوارث، از فرهنگ، از کنشهاي فردي و جمعي، باعث تفاوت انسانهاســت، هیچچیزي نميتواند رنگ ذاتي و مطلق به خود بگیرد. آنگاه که خود را و تنها خود را برحق بدانیم، چیزي جز فاجعه به بــار نميآید. مصادیق این نگرش در گذر تاریخ فجایعي بسیار به بار آورده است. از کشورگشایي و تأسیس امپراتوريها در عهد باستان تا تحمیل یک اندیشــه، همه مصادیق این نگرش هســتند. فجایع این دیدگاه در عصر معاصر عینيتر هم ميشــوند، فجایع امروز جهاني بازنمایي تفکر و نگرشي است که خود را صاحب برترین اندیشه ميداند. از جنگهاي جهاني تــا تمامیتخواهي در جماهیر شــوروي تا فجایع عملي و اخلاقي اندیشــه سرمایهداري تا توهم برتربودنها در خاورمیانه و جايجاي جهان، از القاعده تا داعش، از کودککشــي در اسرائیل تا کشــتار مسلمانان میانمار، تا فجایعي مانند بمباران شیمیایي حلبچه و سردشت تا نسلکشي در بوسنيوهرزگوین و سینکیانگ چین و قبیله توتسي در رواندا و همچنین تا نسلکشي سرخپوستان در آمریــکا، همه اینهــا نتایج خودبرتربیني اســت. حتي ميتــوان گفت این خودبرتربیني در تمامي سطوح زندگیمان جریان دارد، در دیدگاه سیاسي آنجا کــه نگاهمان کاملا یک دیــدگاه صرف گروهي و حزبي اســت، آنجا که تمام عملکرد طیف مقابلمان را از منظر گروهي و حزبي ميبینیم و تفسیر ميکنیم، دیگــر جایي براي انصاف و اعتدال باقــي نميماند، آنقدر از انصاف و اعتدال خارج ميشویم که کوچکترین دستاورد رقیبمان را هم منفي ميدانیم و تمام تلاش و وقت خودمان را براي ســرکوب و تهمت و ســیاهنمایي و مچگیري از طرف مقابلمان قرار ميدهیم، غافل از اینکه خودمان در چه قهقرایي گرفتار شدهایم. در زندگي شــخصيمان آنجا که تمام ملاک و معیارمان در مواجهه با اشــخاص براساس حب و بغض شــخصي است و حتي قضاوتهایمان بر این مبنا ميچرخد، جایي براي تفاهم و مســالمت باقي نميماند و نتیجه آن سردرگمي و غوطهورشدن در یک زندگي همراه با تنش و پر از اضطراب است. شــوربختانه چیزي که در این میان گم شده، تســامح و مداراست، در اندیشه و نگرشــمان در دیدگاههاي سیاســيمان و حتي در زندگي شخصيمان. اي کاش دنیــا بر مدار مدارا ميچرخید نه تمامیتخواهي و اي کاش این شــعر حافظ را همیشــه و همهجا نصبالعین قرار دهیم براي یک جامعه و زندگي مسالمتآمیز: آسایش دو گیتي تفســیر این دو حرف است/ با دوستان مروت با دشمنان مدارا.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.