درخواست واشنگتن س ی ا بر درایدراودمسیاب کهاعملیاخساجفمییدبرونمرزی

Shargh - - جهان -

هادی آذری:

بهنظر بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران، سازمان سیا در مقام مرکز فرماندهی اطلاعاتی و امنیتی آمریکا، شــاید بیشــتر از هر زمان دیگری در طول تاریخ این کشور به ســازمانی سیاسی بدل شده است. به نظر کاخ ســفید که با کوهی از مشکلات داخلی و خارجی دســتبهگریبان اســت، از سازمان ســیا میخواهد در خارج از مرزهای این کشــور رویکــرد خصمانهتری در پیش گیرد ولی هنوز اســتراتژی و راهبرد مشــخص و واضحی را بــرای این کار ارائه نکرده اســت و از دیگر سو به نظر نمیرسد که درحالحاضر، حمایت سیاسی کافــی نیز از آن وجود داشــته باشــد. دونالــد ترامپ، رئیسجمهــور آمریکا، در اظهارنظری از ســر خشــم، دســتاندرکاران اطلاعاتی را با نازیها مقایســه کرده و هشــدار این ســازمان درخصوص جدیبودن تهدید روســیه را «اخبــاری جعلــی» یا «توهــم» میخواند. البته ایــن اظهارات ترامپ از ســوی دســتاندرکاران ســیا نیز بيپاســخ نمانده اســت؛ بهطوریکه «جیمز کلپــر» و «جان برنــان»، مدیران اســبق امنیت ملی و ســیا، اظهارات ترامپ را توهینآمیز، نادرست و دور از شــأن رئیسجمهور دانستهاند. با این حال از نظر دیوید ایگناتیــوس در میانه ایــن اوضاع آشــوبزده، «مایک پمپئو»، رئیس ســازمان ســیا، یک اســتثنا به حســاب میآید. او به نظر همان کســی اســت که کاخ ســفید انتظارش را داشــته است. ترامپ عمل میخواهد و به نظر پمپئو مرد عمل است. دولت ترامپ در مدتزمانی که قــدرت را در دســت گرفتــه، از اتخــاذ تصمیمات راهبردی مشــخص عاجز بوده اســت؛ مســئلهای که شــاید بیش از هر جای دیگری خــود را در بحران قطر بروز داد. سیاســتهای ترامپ در قبال سوریه، روسیه، ایران و چین نیز ملغمهای از اهداف متضاد و مســائل حلنشده است. در چنین شرایطی، ترامپ سیا را تحت فشار گذاشــته تا گزینههایی را پیشروی دولت او قرار دهد. تجربه تاریخی به ما نشان میدهد که این مسئله میتواند پای سازمان سیا را روی پوست خربزه بگذارد. رؤسای جمهوری که میخواهند خودی نشان دهند اما فاقد یک استراتژی نظاممند دیپلماتیکاند، به اقداماتی مانند براندازی دولتها یا راهاندازی جنگهای ناموجه روی میآورند و چه جایی بهتر از ســازمان ســیا برای پیشبردن ایــن اقدامات پنهانــی. اظهارنظرهای اخیر برخی مقامات آمریکایی درخصوص برنامه تغییر نظام سیاســی در ایران را باید در راســتای خواســت دولت ترامپ و خود سازمان ســیا برای ایفای نقشي پررنگتر در مســائل فرامرزی تحلیل کرد. ترامــپ نهتنها بارها برجــام را قــراردادی نامطلوب برای طــرف آمریکایی دانســته بلکه همزمــان با حمایت تمامعیــار از رقیب منطقهای ایران یعنی عربستانســعودی، این چرخش را به خوبی نشــان داده است. در یک مورد نیز، «رکس تیلرسون»، وزیر خارجه این کشور، ایران را به حمایت از تروریسم، مداخله در امور عراق، حمایت از حوثیها در یمن و حملات ســایبری علیه ایالات متحده متهم کرد. جالب اینکه پمپئو نیز درباره ایران نظر مشابهی دارد؛ او بر این باور اســت که ایالات متحده باید رویه دلجویی و ملاطفت را کنار گذاشــته و پلتفرمی پیدا کند که بتواند مانع از توسعهطلبی ایران در منطقه شود. او همچنین خواهان آن اســت که ســازمان تحت مدیریتش هم از لحاظ گردآوری و عملیــات مخفی علیه اهدافی مانند کرهشمالی و ایران جسورانهتر عمل کند.

کرهشمالی

هرچند کرهشــمالی و ایالات متحده مدتهاســت هیچگونه روابط دیپلماتیکــی با هم ندارند، اما از زمان رویکارآمــدن دونالــد ترامــپ و بهخصــوص بعد از آزمایشهای موشــکی پیونگیانگ در سالروز استقلال آمریکا، تنش میان دو کشــور افزایش یافته اســت. در همین رابطه، رکس تیلرســون در ســفر خود به ژاپن با اشــاره به اینکــه تلاشهای دیپلماتیــک و تحریمهای اقتصادی در 20 ســال گذشته مانع دستیابی کرهشمالی به بمب اتمی نشــده اســت، از لزوم اتخــاذ رویکردی متفاوت به کرهشــمالی ســخن گفت. او در کرهجنوبی نیز از پایان دوران «صبر استراتژیک» خبر داد. در همان زمــان، دونالد ترامــپ در مصاحبه «فایننشــالتایمز»، احتمــال اقدام نظامــی یکجانبه علیه کرهشــمالی را مطرح کــرد. جالب اینکه پمپئو نیز در قبال پیونگیانگ موضع مشابهی دارد. او در جایی با اشاره به اینکه حتی مردم کرهشمالی هم از رفتن کیم جونگ اون خوشحال میشــوند، تلویحا خواســتار تغییر رژیم در کرهشمالی شده بود.

سوریه و روسیه

بااینحال، به نظر، ترامپ و ســیا در همه زمینهها با هم همسو نیستند. هفته گذشته بود که واشنگتنپست از تصمیــم ترامپ برای پایاندادن به برنامه ســیا برای تجهیز و آموزش شورشــیان ســوری میانهرو خبر داد. این برنامهای اســت کــه دولت «باراک اوباما» ســلف ترامپ، در ســال 2013 میلادی آغاز کــرد اما به علت محرمانهبــودن، هیــچگاه مورد تأییــد مقامات نظامی و دولتی آمریــکا قرار نگرفت. برخــی تحلیلگران، این تصمیم ترامپ برای علنیکردن این برنامه و پایاندادن بــه آن را نتیجــه معامله و توافق با روســیه میدانند؛ امــری که «تونی توماس »، رئیــس فرماندهی عملیات ویژه ایــالات متحده، آن را قویا تکذیــب میکند. در هر صورت، با پایانیافتن برنامه ســیا در سوریه، مداخله و حضور نظامی آمریکا در این کشــور به حملات هوایی علیه مواضــع داعــش و همچنین برنامــه آموزش و تجهیز نیروهای کرد ســوری در رقه و حاشیه رود فرات از ســوي پنتاگون محدود میشود. به نظر آنچه ایالات متحده در ســوریه بعد از شکست داعش در بلندمدت دنبال میکند، ایجاد یکسری آتشبسهای منطقهای میان جنگجویان تحت حمایت آمریکا، دولت ســوریه و روسیه باشــد. البته برخی تحلیلگران، قطع حمایت از نیروهای میانهرو را زمینهســاز قدرتگیری گروههای تندرو و افراطی و اشــتباهی اســتراتژیک بــرای ایالات متحــده میداننــد که میدان جنگ ســوریه را یکســره تحویل روسیه میدهد. درهرصورت، فارغ از پیامدهای این تصمیم برای سیاست خارجی آمریکا، این اقدام به یقین به معنای محدودیت عمل ســیا در ســوریه است که چندان نباید به مذاق پمپئو خوش بیاید. از دیگر سو، درحالیکه ترامپ بر همکاری با روســیه برای شکست داعــش اصــرار دارد، از نظر پمپئو، روســیه نمیتواند متحدی مطمئن برای آمریکا در ســوریه باشــد. شــاید روســیه در ادامه بتواند به یکی از نقاط تنش میان سیا و کاخ ســفید بدل شــده و راه ترامپ و پمپئو را از هم جدا کند. اتفاقی که پیشتر برای «جیمز کومی»، رئیس سابق «افبیآی» رخ داد. بااینحال، تا آن زمان، ترامپ و پمپئو، روزهای خوشی را در پیشبرد جاهطلبیهایشان خواهند داشت.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.