بانکبازی مديران

Shargh - - اقتصاد -

شرق: 25۰ هزار پرســنل و 22 هزار شعبه بانکی در ایران وجود دارد که به گفته ســیدمحمود احمدی، دبیــرکل بانک مرکزی، با افتخار تمام، گســتردهترین خدمات اقتصادی را به مردم میدهند. تعداد شعبی که هرچنــد مایه افتخــار برخی مســئولان قلمداد میشــود؛ اما در قیاس با سیستم بانکداری جهانی، خارج از استانداردهای جهانی است. هرچه زمان از ابــلاغ قانون «رفع موانع تولیــد رقابتپذیر و ارتقای نظام مالی کشور» بیشتر میگذرد، زمان بیشازپیش اثبات میکند که سیســتم بانکی مــا هنوز هم قادر نیست به کاهش شــعب خود و اجرای قانون عمل کند. شــعبی کــه در بحبوحه بازار گرم مســتغلات، دامنگیــر بانکها شــد و اغلب آنها بــرای افزایش دارایــی و حفظ ارزش واقعی آن، شــعبههایی را در بهترین نقاط شــهری تأســیس کردند. همان شعبی که با فرود مســکن و مستغلات در باتلاق رکود، روی دست بانکها ماند و به نقدینگی قفلشده در دامان بانکها بدل شــد. این در حالی اســت که در همین وانفسا، بانکها در کشــورهای پیشرفته رو به سوی بانکــداری الکترونیکی آوردهاند و همین امر موجب شــده از افزایش شــعب دســت بردارند که همین مســئله هم از افزایش هزینه آنها کاســته است؛ اما در ایــران، بانکها این نقدینگی بلوکهشــده را هنوز نتوانســتهاند از چنگال رکود خارج کنند و در چرخه تسهیلاتدهی و رونق تولید به گردش درآورند.

شعب، زنجیر پای بانکها

محمدمهدی رئیــسزاده، عضو شــورای پول و اعتبار در گفتوگو با «شــرق» دراینبــاره میگوید: اکنــون نظام بانکی دیگر به دنبال تأســیس شــعب نیســت. پس از تصویــب و ابلاغ قانــون رفع موانع تولید رقابتپذیر و ارتقای نظام مالی کشور به شبکه بانکی، بانکها باید دست از بنگاهداری و بهاینترتیب از عملیــات غیرمولــد و ایجاد داراییهــای موهوم بردارنــد. بااینحــال او به ناموفقبــودن اجرای این قانون اشــاره میکند و میافزاید: در جلساتی که در مجلس داشتیم، متوجه شدیم هنوز زمینه این اتفاق در شــبکه بانکی فراهم نشــده و بانکها نتوانستند این قانــون را عملی کننــد. رئیسزاده با اشــاره به فلسفه وجودی تأسیس شــعب در سالهای قبل از تصویــب این قانون، میگوید: قبــل از دوران رکودی که برای بخش ساختوســاز و مســکن ایجاد شــد، بهترین سرمایهگذاریها طبق آمارها و شاخصهای اقتصادی، ملک و مســتغلات بــود؛ بنابراین بانکها تلاش میکردند شعبی که تأسیس میکنند، ازجمله داراییهای بانک باشــد تا از نظر سهم و نشاندادن در ترازنامــه به حفظ داراییهــای بانک کمک کند؛ چراکه با ثبت با ارزش اســمی این مستغلات، حتی در صورت درنظرگرفتن ذخیره اســتهلاک، در تجدید ارزیابــی داراییها، عملا این نــوع داراییها با توجه به شــرایط روز و نرخهای تورمهای دورقمی، دارای ارزش افــزوده واقعی بودنــد. به گفتــه او، این امر ســبب شــد تا امروز طبق آمار، متجــاوز از 23 هزار شعبه در مجموعه سیســتم بانکی در سراسر کشور وجود داشــته باشــد که با توجه به جمعیت کشور، فوقالعــاده بالاتر از اســتانداردهایی اســت که در مقیاسهای امروزی کشورهای پیشرفته وجود دارد. رئیــسزاده میافزاید: به طور قطــع، اکنون به دلیل وجود مطالبات معوق بانکها و رکود بخش مسکن، بانکها در اجرای این مــاده قانونی موفق نبودهاند. برخی از بانکهایی که وارد فاز اجرائی شدند و آگهی مزایده شــعب گذاشتند و برخی شعب مازاد خود را کارشناسی رسمی کردند، هم نتوانستند برای شعب مازاد خود، خریداری پیدا کنند.

شعب از مدار نقدینگی خارج شده است

او در ادامــه البتــه تأکید میکند که اکنــون بازار، بــازار خریدار اســت و هرچه خریــدار بگوید، قیمت نهایی خواهد بود؛ اما میگوید: وقتی کمبود نقدینگی داریم، طبیعتا بازار، بازار خریدار اســت و نه فروشنده و این خریدار اســت که تعیین میکند ملک را به چه قیمت و با چه شرایطی بخرد؛ اما طبق آییننامههای بانکی پس از تعیین قیمت کارشناسی ملک در اختیار بانکها، آنها مجاز نیســتند آن ملــک را از 7۰ درصد قیمــت کارشناســی آن، پایینتر بفروشــند، در نتیجه شــعب روی دستشان مانده و از مدار نقدینگی خارج شــده اســت. این کارشــناس با تأکید بر اینکه اکنون سیاست بانکها کاهش شعب است، ادامه میدهد: برخی سیاستها مانند ادغام برخی مؤسسات مالی و اعتباری و بانکها هم این دیدگاه را پشتیبانی میکنند.

گره بانکها بر قیمت مسکن و مستغلات

رئیسزاده به پیوستهبودن بازار پولی و مستغلات اشــاره میکند و میافزاید: یکی از دلایل گرانی ملک و مســتغلات در سالهای پیش از رکود مسکن، تعدد شــعب بانکها بود که در بهترین نقاط کلانشــهرها تأسیس میشد. اگر به مرور این شعب کاهش یافته و به میزان مجاز برســند و در کنار آن، ادغامهای بانکی انجــام گیرد، حتمــا روی قیمت ملک هــم تأثیرگذار خواهد بود و آنها را بــه جایگاه واقعی بازمیگرداند. او بــه افزایــش اجارهبهای املاک تجاری هم اشــاره کــرده و ادامه میدهــد: بانکهای جدیدالتأســیس خصوصی هم که روی کار آمدند، بنیه مالی بانکهای قدیمی برای خریداری شــعب در مناطق گرانقیمت را نداشــتند؛ اما مجبور بودنــد در مناطق گرانقیمت شــعبه بزنند تا بتوانند رقابت کنند کــه در نتیجه آن درآمــد آنها جوابگوی هزینه آنها نبود و به مشــکل برخوردند.

ادامه در صفحه 19

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.