فرصتهاي بيروني براي توسعه دروني مناطق آزاد

Shargh - - اقتصاد - عبدالرسول خلیلي استاد دانشگاه

فرصتها، ظرفيتها و قابليتها، داراييهاي مناطق آزاد تجاري صنعتي در كشور است. ارزيابي اين سه، توانمنديهاي نرمافزاري و سختافزاري مناطــق را بهخوبي در عرصــه داخلي و خارجي براي جذب سرمايهگذاري نشان میدهد.

بــا توجــه بــه اهميــت افزايش صــادرات توليدي ـ خدماتي مناطــق آزاد كه در برنامهها و احكام ابلاغي ســتاد فرماندهي اقتصاد مقاومتي در ســال 1396به ميــزان 25 درصد اعلام شــده است، لزوم ظرفيتسازي بهينه براي حدود هزارو 167 واحــد توليــدي صنعتي در مناطــق آزاد، از طريق ارتقای ســطح فناوری و بــه منظور توليد و صادرات بيشتر، بيش از پيش احساس ميشود. به نظر ميرسد سطوح فناوري مناطق درحالحاضر بيشــتر در موج دوم قرار دارد و همين باعث شده افزايــش توليــد و صــادرات، به منزله گســترش صادرات در ســال 96، با مشــكلاتي همراه شود و اين مسئله لزوم برنامهريزي بهتر را براي شناسايي ســطوح فناوری برتر در مناطق كشــور، از طريق ايجــاد واحدهاي R&D در واحدهــاي توليدي و صنعتي براي افزايش بهــرهوري و حضور رقابتي در بازارهاي صادراتي، نشــان ميدهــد. با توجه به بررســيها، به نظر ميرســد شناسايي سطوح فنــاوری اين واحدهــا در مناطق آزاد بــراي ارتقا و كمك بــه آنها بــراي اســتفاده از فناوریهای پيشرفته موج ســوم از اهميت فراواني برخوردار باشد كه در حال حاضر ميزان 80 درصد صادرات دنيــا در آن مــوج انجام میگيرد و بديهی اســت بازارهاي بيشتري دارد.

از ســطوح چهارگانــه فنــاوری ميتــوان به 1( اســتفاده از كارگــران يــدي و ابــزار دســتي؛ 2( استفاده از تكنيسينها و ماشينآلات مكانيكي؛ 3( اســتفاده از دســتگاههاي الكترونيكــي و IT؛ 4( اســتفاده از دســتگاههاي هوشــمند و فضاي مجازي، اشــاره كرد. اين ســطوح ارتقاي كيفيت را مــلازم كاهش قيمت تمامشــده براي جذب و رقابــت در بازار كالا و خدمات نشــان ميدهد. به نظر ميرســد، براي تقويــت برنامههــا و احكام ابلاغي بــه دبيرخانه شــورايعالي مناطق آزاد و ويژه اقتصــادي، براي افزايش صــادرات توليدي خدماتــي و صــادرات مجــدد، توســعه صنايع، از جملــه صنايــع بســتهبندي در ســال 1396، اجرائيشــدن بخش چهارم بند 11 سياســتهاي ابلاغي اقتصاد مقاومتــي در زمينه تأمين نيازهای ضروری و منابع مالی از خارج به طور مشخص با عزم و تلاش ملي، بيش از پيش احساس ميشود؛ زيرا با جذب سرمايهگذاري خارجي، انتقال فناوری پيشــرفته براي ارتقای ســطح فنــاوری و توليد، پردازش كالا و گســترش صادرات و اشتغال ميسر ميشود. شــركتها و مؤسســات دانشبنيان در تعامل با خارجيها در محدوده واحدهاي تحقيق و توســعه واحدهاي توليــدي و صنعتي، به طور مستقل رشد پيدا ميكنند.

براي انجام اين مهم بايد ســطوح فناوري هر يــك از واحدها را بر اســاس معيارهــاي در نظر گرفتهشــده در مناطــق آزاد به صــورت ميداني ارزيابي كرد و چنين اقدامي البته مستلزم استفاده از فرصتهاي بيروني براي توسعه دروني مناطق آزاد اســت. از جمله اين فرصتها بــراي انجام چنين كار مهمي، نوسازي زيرساختهاي فناوری در واحدهــاي قديمي و تأكيد بر پيوســتار فناوري پيشــرفته براي مندمجشــدن در توليد بازارمحور موج سوم اســت. چنانچه اين اتفاق نيفتد، مانند سال گذشته، شــايد تزريق تسهيلات نيز نتواند اين واحدها را از ركود خارج كند، به طوري كه صرف 15 هــزار ميليارد تومان در ســال 95 نتوانســت انتظار را چنان كه بايد برآورده كند. در اين شرايط، جذب ســرمايهگذاري خارجي كــه از اهم اهداف برجام بود، ميتوانست كشــور و از جمله مناطق آزاد و ويژه را به نتيجه برســاند، هرچند تاكنون به دلايلي بيســرانجام مانده اســت. اين توقع البته حضور مديراني آموزشديــده با كلاس جهاني را در مناطــق آزاد و ويژه ميطلبد كه وظيفه اصلي خود را جذب ســرمايه خارجــي و داخلي بدانند تا توليــد و اشــتغال در وضعی عملگــرا فرجام پيدا كند.

در اين موقعيــت، وظيفه دولــت دوازدهم و انتخاب وزير اقتصاد بيش از پيش نمايان ميشود؛ شــخصي كه رويكرد دولــت را از قاتــل تورم به احياگر بخش خصوصي و جذب ســرمايهگذاري در كشــور و مناطق آزاد و ويژه اقتصادي رهنمون شــود. عقل و تدبير ايــن را ميگويد تــا ببينيم در معرفــي كابينه براي وزارتخانــهاي كه وزيرش به استناد تبصره ماده 23 قانون برنامه ششم توسعه اقتصــادي، اجتماعي و فرهنگي مســئول اجراي قوانين مرتبط با حوزه مناطق آزاد تجاري صنعتي و ويژه اقتصادي شــده تا كليه وظايف، اختيارات، ساختار و تشكيلات دبيرخانه شوراي عالي مناطق آزاد و ويژه اقتصادي را با حفظ شخصيت حقوقي مســتقل و رعايت ضوابط و مقررات مربوط انجام دهد، چه كار ميكند!

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.