سفر صدر به عربستان عجیب نیست

Shargh - - جهان - صباح زنگنه کارشناس مسائل منطقه

روز گذشــته و حدودا یک ماه بعد از سفر حیدر العبادی، نخستوزیر عراق به عربستان سعودی، عربســتان در دعوتی رسمی میزبان مقتدی صدر، روحانی شــیعه عراقی، بود؛ درحالیکه ســفر حیــدر العبادی به عربســتان ســعودی در مقام نخســتوزیر عراق امری عادی و متداول محسوب میشــود، حضور رهبر یک حزب سیاســی به چنین گردونه و قلمرویي، میتواند شائبهبرانگیز باشد. طبعا نخستوزیر عراق باید برای حفظ و تأمین منافع عراق با همه همســایگان تعامل داشته باشد. یکی از مســائل مهم امروز عراق جلوگیری از ورود تروریستهایی است که یا از مبدأ عربســتان یا با حمایت مالی و تسلیحاتی این کشور به عراق وارد میشدند؛ بنابراین اگر حیدر العبادی بتواند از مسیرهای دیپلماتیک مانع این امر شود، این دستاورد بزرگی برای او و کشورش به حساب میآید. در مقابل، ســفر صدر به عربستان فاقد این وجاهت و اعتبار ملی و حقوقی اســت. البته از آنجا که اداره تشــکیلات مقتدی صدر در عراق به دست عربستان افتاده است، سفر او به عربستان امر چندان عجیبی نیست.

در واقع عربستان از ســفر صدر بهعنوان یک روحانی برجسته شیعه، دو هــدف را دنبال میکند. این ســفر بعد از پیروزیهای ارتش و بســیج مردمی عراق در آزادســازی موصل و شکســت داعش صورت میگیرد؛ بنابراین عربســتان که با شکســت داعش قافیه را در عراق تا حد زیادی باخته اســت، به نظر میکوشــد تا از طریق جریان صــدر، همچنان نفوذ خود را در عراق حفظ کند. از دیگر سو، سعودیها از سفر صدر به دنبال یک بهرهبرداری تبلیغاتیاند. این سفر با سرکوب شیعیان شرق عربستان و نارضایتی مردم عراق از اقدامات دولت ســعودی همزمان شــده است و عربســتان میکوشــد از صدر برای تحتالشــعاع قراردادن این مسئله بهــره بگیرد. البتــه این امکان وجــود دارد که عربســتان امتیازاتی را به آقای صدر بدهد که میتواند شــامل آزادسازی شیعیان بازداشتشده در عربســتان باشــد. از دیگر سو، درخواست و اعلام ســیدعمار حکیم برای ایجــاد یک جریان حکمت ملی نیز به نظر مقتدی صدر را به ســوی یک تحرک سیاســی جدید سوق داده است. این اقدام را همچنین میتوان در راســتای مقدمهچینی برای انتخابات آتی پارلمان عراق دید که در اوایل سال ۲018 میلادی برگزار خواهد شد. تمام شواهد و قرائن از این حکایت میکند که عربســتان قصد ورود جدی به مســائل عراق و تأثیرگذاری بر جریانات سیاســی این کشور را دارد. علاوهبراین، زمان این دعوت نیز حائز اهمیت است. از یک ســو، این دیدار در حالی صورت میگیرد که نزدیک بــه یک ماه تا برگزاری مناســک حــج باقی مانده و هر فــردی که از این تاریخ وارد خاک عربســتان میشــود، ناگزیر است این مدتزمان را تا عید قربان در عربســتان بماند. این حضور بلندمدت برای یک مقام سیاســی و رهبر یک حزب سیاســی-نظامی مســئله متعارفی نیســت. نکته دیگر اینکــه دیدار مقتدی صدر با ولیعهد عربســتان در حالی صورت میگیرد که تنشها میان ایران و عربســتان بالا گرفته است. با وجود اینکه مقتدی صدر معروف به نوســان در موضعگیریهای سیاســی اســت، شاید این حرکت او را بتوان مصداق نمکخوردن و نمکدانشکستن دانست. البته هنوز برای اعلام نظر قطعی دراینباره که آیا این ســفر میتواند زمینهساز فاصلهگرفتن جریان صدر از ایران شود، اندکی زود است. فراموش نکنیم، عربســتان اعتقاد ایران به مهدویت را یکی از دلایل مذاکرهنکردن با ایران عنوان کرده بود و حال این کشور در حالی پذیرای مقتدی صدر شده است که این روحانی شیعی یک نیروی نظامی به نام مهدی را رهبری میکند؛ امری که بدون تردید ملهم از اندیشــه مهدویت است. با این تفاسیر، این دیدار بیشــتر از آنکه نشــان از یک همکاری طولانیمدت و اســتراتژیک داشته باشد، یک نمایش تبلیغاتی برای دو طرف محسوب میشود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.