یادی از محمود جهان و فرید سلمانیان بنازم مطربان را

Shargh - - سیاست -

زندهیــاد محمــود جهــان همیشــه برایــم خاطرههایــی خــوش داشــت، صدا و موســیقی طربانگیــز او انرژی، طراوت و شــادابی به آدمی میبخشــید و البتــه یــادآور دوســت قدیمــی و درگذشــتهام، زندهیاد فرید سلمانیان، بود و هست کــه به گمانــم حقی بزرگ بــر گردن بســیاری از موزیسینهای خارج از مرکز )تهران( داشته و دارد. بههمیندلیل درگذشت محمود جهان و همزمانی آن با هفتمین ســالمرگ زندهیاد فرید ســلمانیان )ششــم مــرداد 13۸9( بهانهای شــده اســت تا درباره هر دو بنویســم، چراکه شــادروان جهان از جمله هنرمندانی بود که آقای ســلمانیان سهمی جــدی در معرفــی و کشــاندن او بــه حیطههای هنری در سطوح کشــوری داشت و هم او بود که تهیهکنندهای فعال به نام آقای هاشــمیدهکردی را واداشــت تا روی این صدا ســرمایهگذاری کند و چند آلبوم با همکاری او انتشار دهد، آلبومهایی که در زمانه خود بســیار پرمخاطب بودند و پرفروش. مرحــوم ســلمانیان از زمانــی کــه بــه مرکــز موســیقی آمد، توانست با همدلیهایی که آقای مرادخانــی بــا ایدهها و افکار او داشت و توجیه درســت ایدههایــش، فضایــی برکتخیــز را بــرای موســیقی تمهید کند. خوانندگان توجه کننــد که حرکتهای مرکز ســرود و آهنگهــای انقلابی وقت، ماننــد امروز نبــود، مقاومتها بســیار و تقریبا هــر حرکتی در جهت ترویج موســیقی )حتی موســیقی سنتی( بــا اعتراضات و انتقادات فراوانی روبهرو میشــد، چه برســد به موســیقیهایی در گونههای دیگر و بهخصوص موسیقیهای ســبک، لایت و عامیانه ایران که کســی را جرئت و جسارت مجوزدادن به آنها و انتشار عمومیشــان نبود. در چنین فضایی باید مدیریت و فکری بر موسیقی حاکم میبود که بتواند در کنار تحمل این فشارها، راههای برونرفت از ایــن سیســتم را با کمترین هزینــه و اصطکاکی بجوید و به کار ببندد.

مرحــوم ســلمانیان بهنوعــی موتــور فکری اینگونه کارها بــود، امروزه میتــوان دریافت که خوشنامی آقای مرادخانی در آن دوران بهواسطه پشــتوانههای فکری فردی چون ســلمانیان بود و بس.

آقای ســلمانیان اهل ادعا نبــود، همچنانکه یک برادرش شــهید شــده بود و یکی از برادرانش مفقود که دو، سه سال قبل از فوتشان خبر شهادت این یکی را هــم آوردند، اما از ایــن امکانات هیچ بهرهبرداری تبلیغاتیای نکرد و آنها را دســتمایه و پل رســیدن به برخــی مناصــب و موقعیتها نســاخت، بلکه با کار و رفتــار خویش حرمت آنها را نگه داشــت و البته با زبان منطقی و اســتدلالی بسیاری از مقاومتها را از جلو برمیداشت.

ارتباط آقای ســلمانیان با مرحوم جهان را باید از زاویهای عمیقتر بررسی کرد. مرحوم سلمانیان به فراست دریافته بود که جامعه نیازمند موسیقی شادیانه و سرور است و باید این فضا را بهنوعی در موســیقی ایران ایجاد کرد و گسترش داد. محمود جهان و موسیقی بندری و فعالان موسیقی جنوب، از جمله هنرمندانی بودند که میتوانستند بهخوبی فضای موسیقی را از ســپهر تکساحتی موسیقی سنتی و غمزده، به سمت فضا و گفتمان گونههای دیگر موسیقی، از جمله موسیقی پرتحرک جنوب ایران ســوق دهند. موسیقی جنوب با کنار گذاشتن نعمتالله آقاســی و برخی دیگر از هنرمندانی که به تقلیــد از ریتم و فضای موســیقی جنــوب ایران آثاری را منتشر میکردند، عملا به حاشــیه رفته بود و حضور محمــود جهان این فرصــت را به بخش موســیقی عامهپســند جنوب ایران بخشــید که بتوانــد کمر راســت کرده و قــد برافرازد. ســالهای اولیه دهــه 70 بود که محمود جهان را ابتدا در جشنوارههای فجر دیدم، با اجراهای سرزنده و شاداب و با گروهی که هنگام اجرا طرب و طراوت را به صحنه میآوردند.

او صدایــی پختــه و رها داشــت و خوانندهای شــشدانگ بــود و علاوهبــرآن زبان بــدن را در خوانندگی بهخوبی میدانست و بهنوعی میتوان مدعی شــد که یک خواننــده تمامعیــار در گونه موسیقایی خود بود.

شــاید هرگاه که یاد ایــن خواننده خوشصدا و ســرزنده میافتم، این شــعر معروف و عامیانه در ذهنم جوانه میزد که: گدایان بهرِ روزی طفلِ خود را کور میخواهند طبیبان جملگی مخلوق را رنجور میخواهند گمانم مردهشویان راضیاند از مردنِ مردم بنازم مطربان، کاین خلق را مسرور میخواهند

سیدابوالحسن مختاباد

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.