هدایت به جای جدل

Shargh - - اقتصاد -

در چنین شــرایطی بــود که امام بــا اصحاب مذاهب و فــرق وارد بحث و گفتوگو شــد. نوع مباحثــات امام با هدف هدایت بود، نه جدلگونه. در آن زمانها، علم جدل هم شــناخته شــده بود و بــرای خود جایگاهی داشــت که میتوانســتند بــه قول حافظ «جدل با ســخن حق » کنند؛ یعنی میدانســتند که بر حق نیســتند، اما از علم جدل بهره داشتند و با شیوه خاص خود با حاضرجوابی تمام، حق را زیر ســؤال میبردنــد. احتمال دارد ترتیبدهنــدگان مجالــس بحــث و گفتوگو با امــام، هدف دیگری هم داشــتند و آن شکســت امــام در برابر مجادلهکننــدگان و حریفان بود. اما امام از در دیگری وارد میشــد و به همین سبب، جدلکننــدگان نیز راه به جایی نمیبردند و نتیجه مناظــرات با اثبات حقانیت ســخن ایشــان پایان مییافت.

جابهجایی امام از مدینه به مرکز خراسان، یعنی مرو، ایشان را در مرکز ادیان گوناگون حتی مسالک غیرتوحیدی مانند بوداییگری و مانویگری و دیگر مذاهــب قرار داد و ایــن، زمینه شــکوفایی دریای علم ایشــان را فراهم کرد. یعنــی، امام در معرض گفتوگــو قرار گرفتنــد. به عبارت دیگر، اگر ســایر علویان در دیگر سرزمینهای گسترده اسلامی، فقط به قیام برای بهدســتآوردن قــدرت یا دفع ظلم اقدام میکردند، امام بیشــتر تلاش خود را به بیان علوم و معــارف الهی و گفتوگو با دیگر گروهها و فرقهها اختصاص داد و ازاینرو، کرانههای گسترده علم ایشان آشکار شد. هرچند همه ائمه اثنیعشر چنانکه در چنین شــرایطی قرار میگرفتند، چنین رفتار و چنان دســتاوردهایی داشتند، بههرحال در زمان امام رضا و با هجرت تاریخســاز ایشــان بود کــه دریای علم رضوی رخ نمــود و کتاب و کتابت به نشــر هرچه بیشــتر این افکار و آثــار پرداخت. مرحوم صدوق، ابنبابویه که مزار شــریف ایشــان در شــهرری اســت، عیون اخبار الرضا، نخســتین اثر جامعِ در دســت دربــاره امام رضا را نوشــت. در زمان مــا نیز مرحوم عزیزالــه عطاردیقوچانی بیشــترین و منقحترین آثار را درباره امام و بهتبع آن خراســان پدید آورده است. هنوز، دستنوشتههای گســتردهای از ایشــان در مرکز خراسانشناسی در شــمیران در دست اســت که به زیور طبع آراسته نشده است. همه این آثار بیانگر گوشهای از عظمت علمی امام رضا)ع( اســت؛ بیجهت نیســت که ایشان را عالم آل محمد )ص( میشناسند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.