تهدیدی برای تمامیت ارضی ایران

Shargh - - پژواک - دکتر میرمهرداد میرسنجری*

تصمیم برگزاری همهپرســی استقلال اقلیم کردســتان عراق در ٢٥ سپتامبر ٢٠١٧ )سوم مهر ١٣٩٦( بیتردید به طور مســتقیم مرزهای غربی ایران را تحتتأثیر قرار خواهد داد.

در ایــن میــان دولتمــردان ایران بایــد توجه داشــته باشــند تجربه تلخ نامگذاری آذربایجان تاریخی ایــران برای جمهوری باکــو، نباید تکرار شــود. تغییر نام ســرزمینهای شــمال ارس به آذربایجان در ســال ١٩١٨ میــلادی و با تصمیم کنگــره حزب مســاوات باکو اتفاق افتــاد که نام آذربایجــان، جایگزین نامهــای اصلی و تاریخی اران و شــروان و آلبانی قفقاز شد و تجربیات صد ســال اخیر ثابت کرد این نامگذاری از همان آغاز با هدف چشمداشــت به جداســازی آذربایجان واقعــی از ایران صــورت گرفته اســت. ضعف مفرط دولت در سراشــیبی سقوط قاجار، ناتوانی و بیاطلاعی ســران آن حکومت فاسد از دانش دیپلماسی نوین و بازیهای دوجانبه و چندجانبه بینالمللی که در طول یک سده سببساز تجزیه سهمیلیون کیلومتر مربع از سرزمینهای ایران در قفقاز، افغانســتان و هرات، ورارود و بلوچستان شده بود، بستری را فراهم کرد که پس از انقلاب ســرخ ١٩١٧ میلادی روســیه، بخشی بسیار مهم و تاریخی از ســرزمینهای ایرانی اشــغال شــده از ســوي روســیه با نام یکی از استانهای داخل ایران جعل نام شــود؛ امری کــه از همان آغاز با وجود ضعف دولت ایران مورد ظن اندیشمندان میهندوست ایرانی قرار گرفت و با واکنش شدید بزرگانی مانند ملکالشعرای بهار و علامه دهخدا روبهرو شد.

این بزرگان ایراندوست، درحالیکه دولتمردان آن روز ایران در خواب غفلت بودند، با هوشیاری و آیندهنگــری صحیــح در مقالههــای متعددی در روزنامههــای معروف آن عصر کشــور، مانند «رعد»، «نوبهار» و «ایران» در فاصله ســالهای ١٢٩٦تا ١٢٩٨ خورشــیدی، یادآور میشــدند که مصادره نام یکــی از ولایات ایران}آذربایجان{ در آن ســوی مرز و به منطقهای کــه از نام دیگری در طول تاریخ برخــوردار بوده، در آینده تمامیت ارضی آذربایجان واقعی بــه مرکزیت تبریز را در معرض تهدید جــدی قرار خواهــد داد و تاریخ برای ما اثبات کرد که اینگونه نیز شد.

همزمــان، محمدامین رســولزاده، از ســران حــزب مســاوات و بنیانگذار جمهــوری باکو در پاســخ به اعتراض ایرانیان نوشت: «... از ما چرا ظنیــن هســتید؟ باید تصــور کنیم چنیــن گمان کردهانــد که از گرفتــن نام آذربایجان، که اســم یک ولایت ایران اســت، به مســمای آن ]منظور آذربایجان واقعی در ایران[ نیز ما چشــم داریم... دعــوی مختاریــت آذربایجان بــه هیچوجه به جنوب ارس راجع نیست. باز بالفعل این را اثبات میکنیم...».

)روزنامه ایران، شــماره٤٣٩( - تاریخ ٢٦ ثور )اردیبهشت( ١٢٩٨ خورشیدی

امــا رخدادهای بعــدی این را نشــان داد که رهبــران ضدایرانی باکو از ایــن تغییر نام، فقط و فقط هــدف توســعهطلبانه و جدایی آذربایجان واقعــی از ایــران را با نــام جعلی و ســاختگی آذربایجان جنوبی در سر میپروراندهاند.

ماجــرای دفاع یونان از نــام تاریخی مقدونیه و ممانعت از رســمیتیافتن نام کشور مقدونیه، دقیقا نقطــه عکس بیتوجهی دولــت ایران به نامگذاری جمهوری باکو است.

دولــت یونان به نام همســایه شــمالی خود جمهــوری مقدونیــه کــه پــس از فروپاشــی یوگسلاوی پیشین به وجود آمد، بهشدت معترض شــد، با این توجیه که ایجاد کشوری با نام مشابه در جــوار مقدونیــه تاریخی، میتوانــد علاوه بر دســتاندازی به دســتاوردهای تاریخــی یونان، تمامیت ارضی یونان را نیز به خطر اندازد.

دولــت یونان از همان آغــاز اعلام کرد نهتنها کشــور جدیدی به اســم جمهــوری مقدونیه و پرچمش را به رســمیت نمیشناســد، بلکه این کشور تازهتأسیسشده باید فورا اسمش را عوض کند و یک اســم دیگر برای خودش انتخاب کند. یونان حتی پرونده شکایت درباره نام کشور جدید مقدونیه را به شورای امنیت هم کشاند.

فرجام ســخن آنکــه نامگذاری «کردســتان» بــر کشــور احتمالی همجــوار کردســتان ایران، مستقیما تهدیدکننده تمامیت ارضی ایران است؛ همانگونه که نامگــذاری آذربایجان برای دولت باکو همواره تهدید مستقیم تمامیت ارضی ایران را بــه دنبال دارد؛ امری مهم که زمانی که دولت ایران تصمیم گرفت نخســتین کشــوری باشد که دولت باکو را به رســمیت میشناسد مورد توجه قرار نگرفت.

بنابراین نام زیبای «شــاد پیــروز» بهعنوان نام تاریخی مســتند منطقه اقلیم کردستان عراق در دوران ساســانیان، گزینه جایگزین مناسبی است که میتواند از سوي صاحبنظران و رسانههای ایرانی برای اقلیم کردستان جا بیفتد و بهکار رود تا از تشــابه نام دو ســوی مــرز و تهدید تمامیت ارضی ایران در آینده پیشگیری شود.

استادیار دانشگاه و پژوهشگر فرهنگی و ژئوپلیتیک

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.