آب ناب میکده

Shargh - - جامعه -

آن روزگار که شاه طهماسب دست لطفش را بر خاک تهران کشــید و تهران- شهرش کرد، تنها یک قنات مهرگرد ارگ بود و یک سرچشــمه عودلاجان و یک آبپخشکن سنگلج که آب پایتخت را تأمین میکردند. امــا وقتی تهران پایتخت شــد، آب هم بیشــتر مورد نیاز شــد. برای همین خیرین شهر به فکر افتادند و قناتهایی برای همشهریانشــان حفر و وقف کردند. قنات حاجعلیرضا و شاه و فرمانفرما یکی پس از دیگری در دل خاک تهران هستی یافتند و آب زلال بیشتری به تهران تشنهلب منتقل کردند. آب قنــات فرمانفرما از همه بهداشــتیتر بود و آب قنات شاه از همه گواراتر. آن وقتها بیشتر خانهها آبانباری داشــتند که به همت میراب محله از آب ســیراب میشد. به جز اینها، چند آبانبار بزرگ هم در شهر وجود داشــت که وقف عام بود. بزرگترین آبانبار شــهر را میرزاموســی، وزیر کنــار امامزاده سیداســماعیل ســاخته بود. به جز این قناتها، که هر روز به تعدادشــان افزوده میشد، آب رود کرج را هم به تهــران آوردند. حاجمیرزاآقاســی، که به ســبب آبادی هزارو 408 روستا و احداث قناتهای بیشــمار، باید آبادگر بــزرگ قاجــار بنامیمش، با احــداث نهــر کوچکی آب کــرج را ســمت تهران هدایت کــرد. بعــد از آن امیرکبیر ایران و ســپس رضاشاه، آبی درست و حسابی از رود کرج به تهران انتقال دادنــد؛ هرچند این انتقال به کمشــدن آب شهریار انجامید و شهریاریها جور بیآبی تهرانیها را بر دوش کشیدند.

بــا این احوال، این آبها کفــاف اهالی روزافزون تهــران را نمــیداد. کمکــم آب قنــات شــاه را که گــوارا بود، در بشــکههایی بســتهبندی کــرده مثل آبمعدنیهای امــروز، فقط مخصوص آشــامیدن اهالــی به فــروش رســاندند. بعد مدتــی هم برای برخی محلات لولههایی کشــیدند و با تلمبه فشاری که با یکی، دو دکمه آب را میکشــید و میآورد سر کوچهها، موقتا مشــکل روزافزون آب را حل کردند. اما این چاره کار نبود و بالاخره طرح لوله کشــی آب تهران، که از زمان رضاشاه مطالعاتش آغاز شده بود، به تصویب رسید. با یک نقشه حسابی خیابانها کنده شد و لولههای آب در دل خاک قرار گرفتند، اما مردم که چشمشان آب نمیخورد این طرح به جایی برسد، در نبود تلگرام، خود شــروع به جوک و شعرساختن کردند. حتــی مطبوعاتچیها هم وارد کارزار شــده، هــر روز طنز و کاریکاتــوری نبود کــه در روزنامهها دراینباره به چاپ نرسد. بااینحال دولت وقت از رو نرفــت و عاقبت این طــرح را در ۱۳۳4، افتتاح کرد. محمدعلی خان میکده از اولین مدیران لولهکشی و اداره آب بود و زحمات زیادی در این راه کشــید. بعد مرگش و به احتــرام این مرد بزرگ، نامش را بر یکی از خیابانهای جنب سازمان آب، بلوار کشاورز امروز و الیزابت قدیم گذاشتند. اما انقلاب که شد، همه نام مهندس میکده را فراموش کرده بودند و هر کوچه و خیابان و مکان و جا و شــیء و فروشگاهی که چنین نامهایی داشتند، پاک کردند؛ ازاینرو این خیابان هم مشــمول این قانون نانوشته شــده، به ظن اینکه این خیابان بورس میکدههای تهــران بوده، نامش را به نام دیگری تغییر دادند.

حال که 60 ســال از لولهکشی تهران و خدمات درخشــان مهندس میکده و همکارانش میگذرد، رواســت بر روان این مرد آبآور تهــران که پیمانه تهرانیهــا را با آب گوارای دامنه البرز کوه که چون مــی ناب و روحبخش اســت، لبالب کــرد، درودی فرســتیم و بــه احترامــش صرفهجویــی آب ناب میگون شــهر را در گوشهای از سبک زندگیهایمان بگنجانیم.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.