هزارداستان به روایت موزه ملک

Shargh - - جامعه - رضا دبیرینژاد

میراث داســتانی، روایتگر خاطرههای مشترک یک ملت هســتند؛ خاطرههایی که حاصــل تجربههایی است که یک ملت در گذر روزگاران داشته و زندگی را در لابهلای این تجربههای تاریخی و فرهنگی یافتهاند و حالا میشــود در بازخوانی این داســتانها زندگی را یافت. پیوند داســتانها زندگی را وســعت بیشتری میبخشــد و آدمی را تا کرانههای دور میبرد؛ تا آنجا که سندباد رفته است، تا آنجا که زمان شکل میگیرد. همراه با رســتم به رزمها میرود و در میان توفان بکا فرو میشود و همراه با یوسف از قعر چاه حسد بیرون میرود و میتوان همراه با حســنک وزیــر تا پای دار رفت. میراث داســتانی نشانگر همنشینی فرهنگها و آمدن فرهنگهایی است که هرکدام روایتی را با خود میآورند و در میانه داســتانهای این سرزمین برجای میگذارند؛ داســتانهایی که با روایت مادرانه بالوپر و بعــد با ترسهــا و غمهای آدمی شــکلی دیگر به خود میگیرند. آنگاه که نقالان شــیرینگفتار نقشها را از پردههــا زنده میکنند، میراثها دستبهدســت میشــوند تا آنجــا که کاتبان دســتبهکار شــدند و خیــال جمعی این مردمــان را نگاشــتند و نگارگران داستانها را تماشــایی کردند. آن زمان که چاپ آمد، همین داســتانهای میراثی بر صفحه سنگی و سربی نشستند تا امروزه در کنج گنجینه کتابخانهها و موزهها جای گیرند. نشســتن در کنج گنجینهها داســتانها را به خاموشی و فراموشــی میبرد. دیگر از امیرارسلان نامدار و ســندباد شــاید فقط نامی بر سر زبان باشد و نســلهای جدید که میآیند همین نامهــا را ندانند. داســتانها اگر خاموش و فراموش شوند دیگر میراث ما نیستند. میراثها وقتی میراثاند که خاطره جمعی ما را شکل دهند و نشانی از هویت ما باشند. اگر اثری با ما و امروز ما نســبتی نداشته باشد دیگر هویت ما را نمیسازند. داستانها باید ما را با هم پیوند دهند و ما را ما بسازند. اینگونه است که باید داستانها را به یاد آورد تــا خودمان؛ یعنی خود ملیمان را به یاد آوریم. میراثها ازجمله داستانهای ما امروزه نیازمند ابزاری از دنیای جدیدند که امکان یادآوری اجتماعی را فراهم کند. موزههــا محل یادآوری و ارزشگذاری هســتند؛ آنجا که میراثهای جامعه کشــف شــده و به امروز میآیند تا دســتاوردهای فرهنگی از یاد نروند. موزهها در هر کشــور به ظرفیتها و شــاخصها یا نیازهای آن جامعه توجه دارند. در کشــور پرســابقهای مانند ایران که داســتان در آن از ازمنههای دور بوده اســت و داستانها از روزگار اســاطیری تا افسانهها و روزگار تاریخی بودهاند و نسلبهنسل و شکلبهشکل منتقل شــدهاند و با هنرها، ســنتها، آیینها و آثار مختلفی پیوند خوردهاند، نمیتوان داستانها را نادیده گرفت. موزه این امکان را فراهم میآورد تا تجربهای ملموس و امروزی از میراث داســتانی بهطور مشــترک و حتی فراتر از نسلها به وجود آید. تالار موزهای هزارداستان در موزه ملک بر آن اســت تا میراثهای داســتانی را براساس مجموعههای خود دریابد و فرصت یادآوری آنها را فراهم کند. این شــاید آغازی از یک راه باشد که اگر گسترش یابد و تکرار شــود میتواند به صیانت و بهرهبرداری از بخشی از میراث غیرملموس کشورمان منجر شود.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.