گا تلگرانمه،ي ببهاآينزداه كرسبك سونارتهايیمرزا مايرانیبلعد

Shargh - - اقتصاد - سعید ابوالقاسمی

شــاید، «بازار مکاره مجازی» بهترین توصیف برای کسبوکارهایی است که در بســتر فضای مجازی و بهویژه تلگرام شکل میگیرند. بر اساس آنچه فرهنگهــای لغت معنا کردهاند، بازار مکاره به جایی گفته میشــود که در مدت چند روز در محلی برپا شــود و بازرگانان از نقاط مختلف و کشورهای متعدد کالاهای خود را به آنجا ببرند و در معرض نمایش و فروش بگذارند. ایــن اتفاق اکنون در تلگرام هم رخ داده اســت؛ کســبوکارهایی که تلاش میکند مشــتریهای خود را قانع کند کالاها و خدمــات موردنظر را بخرند و اســتفاده کنند؛ گاهی این کالاها، وســایل دمدســتی اســت، مانند وسایل آشــپزخانه و لباس و لوازمآرایشــی و گاهی هم وســایل عجیبوغریبتر و بزرگتــر: «خرید تلویزیون از بانه!» کســبوکارهای تلگرامی حتی پا را فراتر گذاشــته و به ارائه خدمات خاص هم وارد شدهاند؛ از میان این کسبوکارها میتوان به مشــاوره تغذیه، مشــاوره لاغری و چاقی و حتی مشاوره ازدواج نام برد. آخری جالبتر اســت؛ مشــخصات ظاهری و روحی خودتان و فرد موردنظرتان را به نشانی ادمین کانال تلگرامی موردنظر ارسال میکنید و او هم «کیس» موردنظر را برای شــما مییابد؛ بعد هم حق معرفی و مشاوره را برایش کارت به کارت میکنید و او هم ـ شاید ـ همسر آیندهتان را به شما معرفی میکند. همه این اتفاقات، آن چیزی اســت که پیش از این در زندگی روزمره هم میافتــاد؛ خریدوفروشهایی که در بازار یا مکانهای مختلف و بهصورت حضوری انجام میشــد، اکنون به بستر فضای مجازی راه یافته و اتفاقا درآمدهای خوبی هم دارد.

چرا کسبوکارهای اینترنتی رونق گرفته است؟

«رونق زیاد» اصلیترین مشــخصه بازارهای مجازی اســت. تقاضا برای خرید کالا یا دریافت خدمات در این بازارها زیاد اســت و همین عامل ســبب شده تا بخش زیادی از فعالیتهای مرتبط با کسبوکار در این بازارها انجام شــود. به تعبیری دیگر، این بازارهــای مجازی «پاتوقی» ایجــاد میکنند تا همه بتوانند از خدمات و کالاهای ارائهشــده در این پاتوقها اســتفاده کنند. «پاتوق» تعبیر عزیز بنیهاشــمی، کارشناس توســعه بازار، است که به نظر خودش، چندان هم زیبا نیســت، اما ناچار به اســتفاده از آن هســتیم. او به «شــرق» میگوید: «زمانی که مردم جایی را بهعنوان پاتوق انتخاب میکنند و فعالان همســنخ در حوزه کسبوکار هم آنجا جمع میشوند، فروشندگان نیــز ناخودآگاه کالای خــود را در آن محل عرضه میکننــد». او برای مثال، به دستفروشــی در متروی تهران اشــاره میکند: «چرا دستفروشــان در متروی تهران کابل و شــارژر و اینجور کالاها را میفروشــند؟ به دلیل اینکه مردمی که در مترو هســتند، به این کالاهــا نیاز دارند؛ بنابراین، درباره تلگرام هم میتوان گفت برخی فعالان بــازار وقتی میبینند مردم در تلگرام وقت میگذرانند و امکان اشتراکگذاشــتن مطالب هم در آنجا وجود دارد، تلاش میکنند بخشــی از کسبوکارشان را در این شــبکه اجتماعی مستقر کنند و نیازهای مردم را پاســخ دهند». این کارشناس توسعه بازار اعتقاد دارد مردم در بازارهای مجازی برای خریدن تحریک میشــوند، چون دسترسی بیشتری به فروشــندگان کالا دارند: «تلگرام امکانی ایجاد کرده که وقتی مردم پیامی را میبینند، با دوستان دیگرشان به اشتراک بگذارند؛ مثلاً برای گروه خانواده، گروه دوســتان و گروه همکاران ارســال میکنند و به این صورت، یک پست تلگرامــی که برای معرفی کالا و خدمات ایجاد شــده، به ســرعت منتشــر میشود و همین عامل، سرعت رشــد کسبوکار را بیشتر میکند؛ اینجاست که اگر یک کاســبکار باهوش برای فروش برنامهریزی کند، میتواند ســود زیادی به جیب بزند .»

همه شغلها مناسب فضای مجازی نيستند

ایــن روزها در تلگرام، برای هر شــغل و حرفهای یک کانال یا گروه ایجاد شــده و فعالان آن حرفه تــلاش میکنند مردم را متقاعد کننــد از کالاها و خدماتشان اســتفاده کنند. بااینحال، عزیز بنیهاشــمی، کارشناس توسعه بازار، اعتقاد دارد هر کســبوکاری قابلیت مجازیشــدن ندارد. او میگوید: «همه فعالان کسبوکار باید به این موضوع توجه کنند که اگر چیزی مُد شد، نباید به سمت آن بروند». پس از صحبتهای بنیهاشمی، این سؤال ایجاد میشود که چرا مردم ترجیح میدهند از فضای مجازی برای گسترش شبکه فروش اســتفاده کنند؟ او در اینباره اعتقاد دارد : «توســعه سریع کسبوکار در فضای مجازی سبب شده که بسیاری از کسبوکارها بدون اینکه احتیاج به ســرمایهگذاری زیادی مانند مکان فیزیکی، انبار، مجوز و... داشــته باشد، به راحتی به مصرف کننده یا مشــتری پایانی دســت پیدا کند؛ همین عامل، اصلیترین دلیل رواج کسبوکارهای مجازی است.»

قيمت کم، عامل گرایش مردم به بازارهای مجازی

این کارشــناس توســعه بازار در عین حال که فضای مجــازی را محل مناســبی برای رونق برخی کســبوکارها میداند، اعتقاد دارد که در تلگرام امنیت لازم برای بســترهای شــغلی وجود نــدارد: «امنیت مناســب برای کســبوکار در تلگرام وجود ندارد، چون قرار نبوده تلگرام به چنین فضایی تبدیل شــود». البتــه، او تأکید میکند یکــی از دلایل گرایش زیــاد مردم به بازارهای مجــازی، قیمت اندک کالاها و خدمات اســت که همین موضوع هم عاملی برای توجیه ضریب امنیتی پایین آن است. به گفته او «وقتی قرار اســت به یک متخصص تغذیه خوب مراجعه کنیــد، حداقل باید صد هزار تومان حق مشــاوره بپردازید؛ درحالیکه در فضای مجازی و بهویژه تلگرام، رقمی کمتر از 30 هــزار تومان پرداخت میکنید؛ یا مثلا قیمت برخی کالاها در کانالهای تلگرامی کمتر از 10 هزار تومان اســت؛ این قیمت کم، شــرایط را بهگونــهای رقم میزنــد که مردم ترجیح میدهند یک بــار خرید از آن را امتحان کنند؛ در واقع، مردم برای خرید تحریک میشوند، چون قیمت پایین است و اگر هم پولشان از بین برود، چیز زیادی از دست ندادهاند.»

آینده فروش در فضای مجازی درخشان است

سرعت توسعه کسبوکار در بســتر فضای مجازی به اندازهای زیاد است که بســیاری از کارشناســان آینده بهتری برای آن متصور هســتند. یکی از این کارشناسان، هومن رضوانی است. این کارشــناس دیجیتال مارکتینگ، اعتقاد دارد آینده فــروش در فضای مجازی به ویژه شــبکههای اجتماعی را باید از ســه بُعد تجاری، فرهنگی و فنی بررســی کرد. از نظر او، ابعاد تجاری و فنی بســیار مهمتر هستند. رضوانی به «شــرق» میگوید: «از نظر تجاری، در آینده فروش در شبکههای اجتماعی بهتر خواهد شد و همه به این نتیجه میرسند سهم بیشتری از مشتریانشــان را در فضای مجازی جستوجو کنند و حضور هوشــمندانهتری در این حوزه داشته باشــند؛ بنابراین مباحثی مثل بازاریابی اینترنتی بسیار بیشتر به چشــم خواهد خورد و صاحبان کسبوکار هم ناگزیر هستند کسبوکارشــان را به این صورت توسعه دهند». به گفته او، موفقیت کسبوکارهای سنتی در فضای مجازی نیز نیازمند آزمون و خطاست: «به نظر من تمام کسبوکارها از بعد تجاری نیاز به فعالیت در شبکههای اجتماعی و به طور کل فضای مجازی دارند؛ چراکه شبکههای اجتماعی قسمت وسیعی از وقت و زندگی مردم را تشکیل میدهند و حضور در آن، به منزله حضور در یک بازار بســیار وسیع اســت؛ اما نمیتوان بهصورت مشخص تعیین کرد که این حضور برای چه کســبوکاری مؤثر است و برای چه کسبوکاری نیست بهویژه در کشور ما که این موضوع بسیار نو است. از این حیث باید گفت ورود یا واردنشدن نیاز به سعی و خطا و تجربه دارد و درحالحاضر نمیتوان برای آن نســخه واحد پیچید و به تجارب کسبوکارهای دیگر در سایر نقاط دنیا اکتفا کرد». او ادامه میدهد: «از نظر اقتصادی، سهم فروش اینترنتی از شبکههای اجتماعی در آینده قطعا بیشــتر از اکنون خواهد بود، چراکه اکنون بسیاری از کانالهــا و گروهها یا نقش لینکدهنده به وبســایتهای فروش را بر عهده دارند یــا آنکه راههای پرداخت غیرالکترونیکی را پیــاده میکنند. از نظر فنی در آینده شــبکههای ارتباطی و اجتماعی با سرویسهای مستقیمی که ارائه خواهند داد، باعث میشوند مردم بدون حضور در هیچ وبسایتی و در همان کانالهــا و گروهها اقدام به خرید کنند و خرید آســانتر و در دســترستری را تجربه کنند، کمااینکه این مهم تا حد زیادی الان پیادهسازی شده و در دسترس است». او به یک نکته مهم هم اشاره میکند: «از نظر فرهنگی چالش پیشرو، الگوی رفتاری افراد استفادهکننده از شبکههای اجتماعی است. تجربه نشان داده یک الگوی سینوســی در رفتار کاربران در مواجه با بسترهای نوین وجود دارد که بخشی از آن به دلیل فیلترینگ بوده و بخشی به دلیل فضای جامعه و نیازی که در آن وجود دارد.

ادامه در صفحه 8

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.