در میزگرد فعالاانيحوزهنز سدربقارهفا شضيورشانهداررده یهانیب يالایستیتیمطرح شد؛

Shargh - - جامعه -

شــهرزاد همتی:

روز گذشــته بلوار ميرداماد تهران، ميزبــان چهرههــای مختلف از فعالان حــوزه زنان بــود، جمعيت زنــان مســلمان نوانديــش و گروه همانديشــی فعالان حوزه زنان نشستی را با حضور چهرههــای اجتماعــی، فرهنگــی و سياســی برای بررســی حضور زنان در کابينه دوازدهم و همچنين ســقف شيشــهای برگزار کردند. فاطمه راکعی، آذر منصوری، مينو مرتاضیلنگــرودی، فاطمه صادقی و مصطفی تاجزاده سخنرانان اين نشست بودند. در شــرايطی که زنان از حضور وزير زن در کابينه جديد حســن روحانی نااميد شــدهاند، حال در تلاشاند تا با فرهنگســازی و صحبت دربــاره حضور زنان، راه را برای حضور زنــان در دورههای بعدی و همچنين مديريتهــای کلان کشــوری هموار کننــد. در ابتدا مجری اين مراسم ضمن خوشامدگويی به ميهمانان با اشــاره به حضور زنــان در عرصههــای مختلف فرهنگی و اجتماعی بيان کــرد: «در روزهای قبل از انتخابات رياســتجمهوری، بسياری از فعالان حوزه زنان بارها تأکيد کردند که رئيسجمهور به تعدادی از وعدههايــش در حوزه زنان عمــل نکرده و انتظار میرفت که در ميان وزرايش از زنان هم استفاده کند. به نظر صدای اعتراضات به گوش حسن روحانی هم رســيد. او باز هم در وعدههای انتخاباتیاش از زنان گفت؛ از ضرورت حضور آنها در عرصههای مختلف سياســی و اجتماعی. او اين ضرورتها را در حضور هــزاران زنی بيان میکرد که بــرای حمايت از او در کارزارهای انتخاباتی ســنگ تمام گذاشــته بودند. او باز هم پيروز ميدان شــد و بعد از اين پيروزی بود که از معاونت زنــان و خانواده رياســتجمهوری خبر رســيد که احتمــال معرفی دو يا ســه زن وزير برای وزارت وجــود دارد. گرچه با انتشــار ايــن خبرها باز هم صداهای مخالف بلند شــد که کداميک از زنان شايسته حضور در رأس يک وزارتخانهاند و گفتند که تلاشتان را بگذاريد برای ورود زنان به مديريتهای ميانی کشور؛ اما چراغ اميد به حضور زنان در کابينه دوازدهم بيشتر از هر زمان ديگری در دل فعالان اين حوزه روشــن شــده بود. هرچند اين اميدواری ديری نپاييد و چند هفته بعد خبر رسيد که صندلیای برای زنــان در کابينه در نظر گرفته نخواهد شــد. تحليف رياستجمهوری دوازدهم در اول هفته جاری انجام میشود و اخباری که از فهرست کابينه دوازدهم به گوش رسيده، ناراحتکننده است».

زنان از مريم میرزاخانی تا آتنا و بنیتا

در ادامــه فاطمه راکعی، رئيــس جمعيت زنان مســلمان نوانديــش، تصريح کرد : «مــدت زيادی از اتفــاق دردناک برای جامعه زنان نگذشــته اســت. قتــل فجيع دو دختــر معصوم در ماههــای اخير و همچنين درگذشت پروفســور مريم ميرزاخانی برای جامعــه خصوصا جامعه زنــان ما بســيار دردناک بــود. میتوانيم اين دو واقعه را دو نماد از وضعيتی که در کشــور ما حاکم اســت، در نظر بگيريم. يکی نماد هوش و اســتعداد و تــلاش و پيمودن راههای دشــوار در عرصههای مختلف، بهويژه علم رياضی که دشــوارترين علوم اســت و راهی بــود که مريم ميرزاخانی انتخاب کرد و موفقيت او فقط در ســطح علمــی نبود؛ بلکه در جهان بــرای ما افتخار فراهم کرد. پس زنان بسياری در کشــور ما وجود دارند که قلهها را فتح کنند و در کشــور ما نمونههای بسياری از زنان داريم که در مــدارج علمی به موفقيتهای خيرهکنندهای دســت پيدا میکنند و اتفاقا به لحاظ هدايــت و تدبير سياســی و حرکتهای سياســی از بســياری از مــردان جلوتر هســتند و در هر فرصت مديريتی عموما درخشــيدهاند. ديديم در روســتاها و اســتانها چه رأیهــای شــگفتانگيزی به زنان داده شــد». راکعی در ادامه ســخنان خــود افزود: «مــن میخواهم نتيجه بگيرم کــه زنان نخبه ما راه پرفرازونشيبی را پيشرو دارند. وقتی اصلاحات پيروز شــد، آقای خاتمی عنوان کردند که اصلاحات خيلی زود پيروز شــد، حداقل ۵۰ سال زودتر و برای همين اين همه مشکلات پيش آمده برای اين جريان. سؤال اينجاست که اين فاصلهها را چگونه بايد پر بکنيم؟ مــن فکر میکنم خــود زنان هم بــه خاطر جامعه زنان است که تلاش مضاعف میکنند، هم به خاطر جامعه ملی خودمان، هم به خاطر اينکه انســان در هر جايی که هست، تلاشهای جدی را میطلبد. ما زنانمان را از سطح آتنا بايد به سطح مريم ميرزاخانی برسانيم .»

در ادامه مينــو مرتاضیلنگــرودی، فعال حوزه زنان تصريح کرد: «هميشــه میگفتند جنبش زنان و جنبشهای برابریخواهانه، جنبشــی شيک است و متعلق به زنان خاص اســت که خوشــی زير دلشان زده، شرايط نشــان میدهد اينطور نيست و برابری امروز يک ضرورت اســت؛ نه يک تعــارف. بحث ما سقف شيشــهای اســت؛ در تعريف سقف شيشهای گفتهانــد که موانعی مرئی ماننــد فرهنگ و عرف و قوانيــن و موانع نامرئــی مثل ارزشهــا، هنجارها، ترسها، گريزها ســبب میشــود که زنان نتوانند در ســطوح عالی مديريتی، اعم از سياسی يا اجتماعی حضور پيدا کرده و نگرش و تفکرشــان را در تعريف سياســت بهمثابه تدبير زندگی بيان کنند و جوامعی که دارای ســقف شيشهای هستند، از تدبير و نگرشی ناتمــام در جامعــه و سياســتگذاری برخــوردار هستند .»

حذف مولاوردی از معاونت زنان تأسفآور بود

در ادامه اين نشست، نيره توکلی، جامعهشناس و فعال حوزه زنان، بيان کــرد: «برکنارماندن زنان از مشــاغل بالای مديريتی، بهويژه دسترســی به قدرت سياســی و حضور در کابينه در سطح وزارت حاصل اين فکر اســت که سياســت امری مردانــه و قلمرو سياست مختص مردان اســت. درحالیکه سياست چيزی است که چون بر تمام سياستشوندگان يعنی بر تمام کسانی که قرار است تحت تأثير سياستهايی باشند که از بالا برايشان تصميم گرفته میشود، ديگر نمیتوانيم اشخاص را تعيين کنيم. يا سياستی وجود دارد، يا همه کسانی که سياست در زندگیشان تأثير میگــذارد، چون متأثر میشــوند، بايــد حتما در آن سهيم باشــند، اگر در سطحی نيســتند که بخواهند برايش نظر بدهند، پس سياستشــوندگان نيز در آن سطح نيســتند. اما بايد بدانيم که سياست يکطرفه نيست. وقتی ما سياســتی را اعمال میکنيم، طرفی وجود دارد که اين سياســت را قبول و اجرا کند و اگر ما میبينيم بســياری از سياســتها قبول نمیشوند و اين فاصلــه بين فضای عمومــی و خصوصی در جامعه به وجود آمده و فساد را ايجاد کرده، به دليل همين مقبولنبودن برخی قوانين است.»

وزير زن چاره کار نیست

پنــل دوم اين نشســت، بــا ســخنرانی فاطمه صادقی، مصطفــی تاجزاده و آذر منصــوری ادامه پيدا کــرد. در ابتدا، فاطمه صادقی، جامعهشــناس و اســتاد دانشــگاه، تصريح کرد: «کمی بايد عقبتر را نگاه کنيم. ما بايد تصوير کلیتری داشــته باشيم. میخواهــم به شــما بگويم که اصــلا اين وضعيت استثنايی نيســت، البته خيلی خوشحالکننده است که اين اصرار و آگاهی وجود دارد که ما بايد ســهم بيشــتری از قدرت را داشته باشيم، بااينحال من فکر میکنم برخی لــوازم را در نظر بگيريم و براســاس تصويــر بزرگتری کــه وجود دارد، عمــل کنيم. من زياد دنبال وزير زن نيســتم، خواســتههايم بزرگتر از اين حرفهاســت. امروز، میخواهــم راجع به اين خواســتهها حرف بزنم. من مخالف حضور زنان در رأس قدرت نيستم، همه هم اين را میدانند، من فکر میکنم ما همين امــروز نيازمنديم که رئيسجمهور زن داشته باشــيم. من به آقای روحانی مشروط رأی دادم و فکــر میکنم اين مشــروطيت بايد روزبهروز بيشــتر شــود. بنابراين، با حضور زنان در رأس قدرت مخالفت بنيادی ندارم، اما فکر میکنم که بايد تصوير را بزرگتر کنيم که اگر روزی وزير زن داشتيم، بدانيم چــه چيزی از او میخواهيم. اين جامعهشــناس در ادامه افــزود: «من فکر نمیکنــم التماسکردن که به ما حقمان را بدهيد تأثيری داشــته باشــد. وقتی تاريــخ را میخوانم، زنان هميشــه ابتکارهايی را به خرج دادهاند، ولی هرگز موفق نشدهاند. در واقع اين سقف شيشهای نيست، بلکه آهنين است، اين يک دژ آهنين اســت و شما را راه نمیدهند. به هيچ ترتيبی قرار نيســت ما را راه بدهند، بنابراين، وقتی به اينجا میرســد، واقعيت اين اســت که حتی حضور يک يا دو وزيــر زن، حتی اگر اعانهدادن به ما باشــد که آن هم نيســت، تأثير زيادی هم ندارد. چون وقتی شما در مقام يک زن وارد کابينهای میشــويد که به تعبير خانم مولاوردی هــر روز پيامهای توهين و ناجور به شــما میدهند و میخواهند شما را با ترس و ارعاب و انواع تهديدها از ميدان به در ببرند، انواع و اقســام پروندههــا را برايتان درســت میکنند و شــما را به بیعفتــی متهم میکنند. در نهايــت، به گفته خانم مولاوردی، تمام ظرف شــما مظروف به جوابدادن به توهينها میشــود و انرژیتــان تحليل میرود و دست آخر کاری از پيش نمیبريد.»

مشارکت زنان يک ضرورت اجتماعی است

ســخنران دوم پنل نهايی اين نشســت، مصطفی تاجزاده بود، وی گفت: «ما به حضور زنان نياز داريم چون از دورانی که بگوييم مشــارکت سياسی خوب اســت، گذر کردهايم، به دليل اينکــه تکيهگاه تمدن جديد عمدتا بر توده مردم است و نه عدهای خاص، نه اشــراف، نه اقليت برگزيده. اگر دولتی نتواند متن مــردم را به صحنه بيــاورد و از اســتعدادهای آنها بهره بگيرد، از رقابت کشــنده عقب میماند و برای عقبنماندن بايد راه مشــارکت را برای همه باز کند. اين امر ضروری است. اين فراتر از آن جمله مهندس ســحابی اســت که میگفت، بلوغ آدم سياســی در مديريت سياسی است .»

تاجــزاده افزود: «من بهعنوان کســی که رشــته تحصيلیام سياســی بــوده و چهار دهه مســئوليت سياســی داشــتهام، هم در خارج از ايــران بودهام و هــم در زندان، میگويم يک وجه مديريت سياســی، اجتماعی است و بر مشــارکت مردم تکيه دارد. يک وجــه فردی هم دارد که شــکوفايی اســتعدادها در بازشدن راهها برای حضور در همه عرصهها از جمله مديريت سياســی اســت. حق همه شهروندان است که در مديريت سياســی کشــور در بالاترين ســطوح مشــارکت داشته باشند. بنابراين مشارکت زنان علاوه بر اينکه براســاس حقوق شهروندی حق آنان است، در دنيای امروز يک ضرورت اجتماعی است.»

ايــن فعــال سياســی افــزود : «نکته بعــدی که میخواهــم بگويم اين اســت؛ کســانی در جامعه هستند که از مشــارکت زنان میترســند. همه آنها را میشناســيم. میپرســيم چــرا در هيئترئيســه مجلس باشــد يا در هيئت وزيران يا در ... زن نداريم درحالیکه در دوره اول مجلس خبرگان ما کانديدای زن داشــتيم؟ طبيعی اســت که نهادهــای انتخابی چون به مردم پاســخگو هستند مجبورند جدیتر به اين مطالبه بپردازند ولی اين دليل نمیشــود که اين خواسته را از سايردستگاهها نداشته باشيم. مخالفان حضور زنان در برابر اين ســؤالات دو استدلال دارند. يک: فرهنگ، اخلاق و شــرعيات را پيش میکشند و میگويند زنان نيامده وضع اين اســت، بيايند که چه بشــود؟ بنده اينجا قضاوتی نــدارم که وضع جامعه خوب يا بد اســت. اســتدلال دوم آنها اين است که حضور زنان در مديريتهای بالا ريســک بزرگی دارد. بنده بهعنوان کسی که مديريت در عالیترين سطوح کشور را تجربه کردهام و مدير ناموفقی هم نبودهام، خدمت شــما عرض میکنم بله ريســک دارد. کدام تحول اجتماعی ريسک ندارد؟ زنان توانا هم زيادند. مثلا همين خانم مولاوردی که ما انتظار داشــتيم با توجه به عملکرد مثبتشــان در مناصب بالاتری قرار بگيرند. زنان توانا هستند. کافی است بخواهيد ببينيد. انتخاب زنان اتفاق عجيبی نيســت و مديران مرد ما هم آموزشهای خاص و عجيبی نديدهاند؛ خب اين طرف ژنهــای خوب بوده اين طرف هم معمولیها باشــند. ما هم اول انقلاب کمتجربه بوديم که البته بــرای انقلابهای مردمی طبيعی اســت. مهمترين تجربه مديريتی نخســتوزير ما مهنــدس بازرگان، مديرکلی بود ».وی در پايان خاطرنشــان کرد: «امروز آقای روحانی با مشــکلات جدی مواجه است. بنده به شــما بــه صراحت عرض میکنم مشــکلاتی که آقــای روحانی در اين دو ماه با آن مواجه بوده، آقای خاتمی در دور دوم با آن مواجه نبود. ما رأی درستی دادهايم. محکم پشــت رأيمان میايستيم. اين را هم تأکيد کنم که نهفقــط در کابينه ۲۴ميليونی بلکه در تمام نهادها بايد زنان باشــند و ايــن مطالبه بايد به مطالبه زنان اصولگرا هم تبديل شود. بسياری از آنها هم موافق اين مطالبهاند. اتفاقا فراتر از مرزهای رأی، مطالبه حضور زنان در عالیترين ســطوح به سرعت میتواند به مطالبهای ملی تبديل شــود. مطالبهای که نه خواســت ۲۴ميليون رأیدهنــده به روحانی بلکه مطالبه ‪۱ ۵‬ميليون رأیدهنده به رئيســی باشد و ۱۸ميليون نفری کــه رأی ندادهاند».آذر منصوری ســخنران پايانی اين مراســم بــود. او در ابتدا بيان کــرد: «خانم مولاوردی پيــش از معاونت، هيچيک از اين سطوح را نداشــت اما عملکردش طوری بود که نشــان داد زنان اگر مســئوليت بگيرند، میتوانند به بهترين شــکل از عهده ايفای مسئوليتشان برآيند و برنده شوند. آيا عناصر ســقف شيشهای ما قانون، دين و شــرع، فرهنــگ و تاريخ ماســت؟ عناصر اين ســقف شيشهای چيســت که اينقدر محکم است؟ ما توانســتيم در اين سقف شيشهای ترک ايجاد کنيم چون در هيچيک از انتخابات گذشــته به ميزانی که امروز مطالبه وزير زن مطرح میشود، تاکنون مطالبه وزير زن مطرح نبوده است و انصافا من از اين جهت اميدوارم. اينکه آيا قانون منعی ايجاد کرده اســت يا دين و شرع و... منعی ايجاد کرده است؟ کجای دين ما گفته است که زنان نمیتوانند در مقدرات اساسی مملکت دخالت کنند ؟».

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.