لبخندی که مشکلات لیبی را حل نمیکند

Shargh - - جهان - منبع: رویترز

توافق بیــن «خلیفه حفتر»، فرمانده نظامی شــرق لیبی و «فائز الســراج»، نخســتوزیر دولت ملــی در پاریس، زیر نظــر «امانوئل مکرون»، رئیسجمهور فرانسه، دستکم لبخند را بر لبها نشاند و وعده آتشبس و اجرای انتخابات در بهار آینده را داد.

امــا هنوز ایــن لبخندهــا از چهره پاک نشــده بود کــه حفتر با اظهاراتش نشــان داد شــکافها عمیقتــر از اینهاســت. او گفت آتشبس محدود خواهد بود و اجرای انتخابات نیز برایش اهمیتی ندارد. مکرون، رئیسجمهور فرانســه، با ستایش از این توافق آن را گامی قوی در جهت صلح بین گروههای مسلح درحالستیز دانست.

شــاید طرفهای لیبی ناچار باشــند برای بار دوم در جایی دیگر گرد هم جمع شــوند، امــا اظهارات حفتــر بیانگــر واقعیتهای پیچیده موجود بر ســر راه یکپارچهکردن طرفهای مختلف است. تلاشهای غرب تاکنون برای پایاندادن به بحران لیبی با شکســت مواجه شــده اســت. هدف از توافق پاریس، احیای توافقی بود که به وســیله ســازمان ملل متحد در لیبی انجام شــد تــا این دولت عضو ســازمان اوپک را که بــه پناهگاهی بــرای گروههای تندرو و قاچاقچیان انســان تبدیل شده است سروسامانی بخشد، اما پاریس ابعاد اصلی در این بحران را کنار گذاشــت و پرداختن به اختلافات بــزرگ درباره حفتر را بــه تعویق انداخت. در لیبــی جنگ در چند جبهه جریان دارد. حفتر در شــرق علیه ائتلافی از گروههای تندرو مذهبــی و مخالفان ســابق در بنغازی میجنگــد و در درنه نیز به گروههای مســلح حملات هوایی میکند. در مواردی، درگیریهای شــدیدی بین گردانهای رقیب صورت میگیرد. در سال کنونی نیز چندبار بین نیروهای متحد با دولت سابق و گردانهای حامی سراج درگیریهای شدیدي به وقوع پیوست.

انتخابات مهم نیست

حفتر شــورای نخستوزیری مورد حمایت ســازمان ملل متحد به ریاســت ســراج را نمیپذیرد و حتی یکبار گفتــه بود بعضی از اعضای آن به القاعده وابســتهاند. این فرمانده نظامی میگوید اکثر دشــمنانش را گروههای تندرو تشــکیل میدهند و روزی به دست ارتش ملی سرکوب خواهند شــد. حفتر فرماندهی این ارتش ملی را برعهده داشــته و از ســوی «عبدالفتاح السیسی»، رئیسجمهور مصــر و دولتهــای امارات و روســیه نیز حمایت میشــود. او به کانال فرانس24 میگوید: «آتشبس با طرفهای میانهرو یا بعضی جوانانــی که مرتکب جرمهای کوچکی شــدهاند و ما با آنها ارتباط داریم ممکن اســت. من به انتخابات اهمیتــی نمیدهم، اما آینده لیبی و ثبات آن برایم مهم اســت». حفتر که متحد ســابق سرهنگ قذافی بود، ســالها به صورت تبعید در آمریکا زندگی کرد. او موفق شد نیرویی جمع کرده و پیروزیهایی را بر ضد دشمنان اسلامگرای خود در بنغازی به دســت آورد. همچنین او موفق شــد بنادر مهم نفتی با ترکیبی از نیروی نظامی و گفتوگوهای سیاســی در اختیار خود بگیرد. او اکنون اشاره میکند که به پایتخت نزدیک شده است، اما حفتر کســی نیســت که دیگران حتی در شرق روی شخصیت او اتفاقنظر داشته باشند. از ســوی دیگر، السراج نیز با دشواریهای زیادی مواجه اســت و نمیتواند نفوذ دولت را در سطحی گسترده بســط دهد. اغلب گردانهــای مصراته در غرب از ســراج حمایت میکننــد، هرچند این حمایت ضعیف اســت. درعینحال گروههای مســلح دیگری حتی در درون پایتخت؛ یعنی طرابلس با او مقابله میکننــد. گردانهــای مصراته حفتر را تمســخر کــرده و او را یک ســردار جنگ توصیف میکنند . «متیا توالدو »، کارشــناس امور لیبی در شــورای روابط خارجی اروپــا، میگوید: «اگر ایــن کنفرانس جز دستدادن نتیجه دیگری داشته باشد، بهنفع گروه طرفدار جنگ در داخل اردوگاه حفتر تمام شده است.»

شکاف بر سر قدرت

بعد از ســرنگونی قذافی، گروههای مســلح مخالف به جان هم افتادند. دو ســال پیــش در لیبی دو دولت و پارلمان رقیب شــکل گرفت که یکی در شرق و دیگری در غرب است. از آن زمان سازمان ملــل تلاش کــرده بــا گفتوگوهای آشــتی این شــکاف را پر کند. دیپلماتها میگویند با وجود اینکه حفتر حرفهایی زده اســت، اما صــرف موافقت او برای برگزاری انتخابات و آتشبس بهترین گزینه در شرایط کنونی و بهنفع مذاکرات سازمان ملل خواهد بود.

یک دیپلمات نزدیــک به فضای مذاکرات میگویــد: «همه اینها گامــی به جلو بود. حفتر و ســراج بهتنهایی هیچکدام قادر نیســتند شــرایط را عوض کنند. مســئله کاملا تحت نظر سازمان ملل متحد است». مسئلهای که در مذاکرات پاریس به آن پرداخته نشد، درباره تشکیل شــورای نخســتوزیری و نحوه کنترل دولت بر ارتش لیبی در آینده و نیز نقشــی اســت که حفتر میخواهــد در دولت وحدت ملی داشته باشد. حفتر با اشاره به اعضای شورای نخستوزیری که معتقد است ارتباطاتی با القاعده و داعش دارند، به تلویزیون فرانسه گفت: «من جزئی از شــورای نخســتوزیری نیستم. من هرگز جزئی از گروههای تروریســتی نبودهام». ازاینرو به نظر نمیرســد فرانسه قادر باشــد طرفین را اقناع کند. قرار است پارلمان شرق لیبی دولت سراج را به رســمیت بشناســد، اما چنین اتفاقی تابهحال رخ نداده اســت. یکی از کارشناسان امور آفریقا میگوید: «حفتر خیلی دوست دارد هرکس را که مخالفش است تروریست خطاب کند. این مسئله موجب میشود تا خیلیها خارج از دایره این آتشبس قرار گیرند.»

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.