چالشهای توزیع مواد مخدر دولتی

Shargh - - صفحه اول - مهدخت ذاکری*

چنــدی پیــش ســخنگوی کمیســیون قضائی و حقوقــی مجلس از موافقت مراجــع تصمیمگیرنده بــا پیشــنهاد توزیع مــواد مخــدر دولتی بــا هدف انقطــاع رابطه معتــادان و قاچاقچیــان خبر داد که با واکنشهای مختلفی از ســوی دســتاندرکاران و پژوهشگران حوزه مطالعات مواد مخدر مواجه شده اســت. موضوع جرمزدایی از مصرف یا قانونیکردن مواد مخــدر، در دهههای اخیر بــه مناظرهای جدی میان گروههای مدافع و مخالف این طرح در سراســر دنیا بدل شــده است. کشــورهای مختلفی نیز مانند اروگوئه، پرتغال، هلند و برخی ایالات آمریکا، سطوح مختلفی را از جرمزدایی، کیفرزدایی و قانونیســازی تجربه کردهانــد. اگرچه ایران در دوران قبل از انقلاب تجربه ناموفق توزیع تریاک کوپنی را داشــته؛ اما پس از انقلاب، طرح این موضوع از ســوی مقامی رسمی، تازگی داشــته و نیازمند بررســی وضعیــت فعلی و پیامدهای احتمالی آن است.

بســیاری از موافقــان ایــن طــرح، با اســتناد به تجربههای کشورهای غربی از جرمزدایی، کیفرزدایی و قانونیســازی مواد مخدر، معتقدنــد توزیع تریاک از ســوی دولت، میتواند به کاهش مصرف و تغییر الگوی مصرف به ســمت مواد کمخطر منجر شــود؛ اما بر اســاس آمارهای «مرکــز اروپایی رصد اعتیاد و مواد مخدر» EMCDDA(،) درباره دو کشــور هلند و پرتغال که در ســالهای اخیر اقــدام به جرمزدایی و قانونیسازی ماده ماریجوانا کردهاند، میزان مصرف این ماده در ســالهای پس از قانونیسازی، کاهشی نسبت به دورههای قبل از آن نداشته است. همچنین بر اســاس گزارش ۲0۱۵ این مرکز، بزرگترین نگرانی تصمیمگیران دولتی و نیــز محققان غیردولتی حوزه مواد مخدر اروپایی، درباره روند رو به افزایش شــیوع مصرف ماریجوانا بین شــهروندان اروپا از یکســو و افزایش آمار انواع مواد روانگردان شیمیایی جدید از سوی دیگر است. بر اساس شناسایی «سیستم هشدار سریع» اتحادیه اروپا، نرخ پیدایش مواد جدید در سال ۲0۱6 میلادی معادل یک ماده جدید در هر هفته بوده و میزان مصرف ماریجوانا و حشیش نیز حجمی بالغ بر دو هزار تن در ســال ۲0۱۵ در اروپای قارهای داشته است. بنابراین، تجربه اروپا تابهحال نشانگر این است که جرمزدایی و قانونیســازی، تأثیر چشــمگیری در کاهش مصرف یا تغییر الگوی مصرف به سمت مواد کمخطرتر نداشــته اســت. در طرف مقابل، بسیاری از مخالفــان این طــرح عقیده دارند توزیــع تریاک از ســوی دولت، ضمانتی برای سرریزنکردن آن به بازار آزاد و واردشــدن دوباره آن به چرخه عرضه و تقاضا نخواهد بود. بنابراین، اســتناد به هدف انقطاع رابطه مصرفکننــده و قاچاقچی نیز تقریبــا منتفی خواهد بود. از آنجایی که هر طرحی جدا از معایب احتمالی، نکات مثبتی نیز خواهد داشــت، موضوع پیشنهادی توزیع دولتی نیز میتواند در وجه مثبت در بلندمدت به کاهش آمار زندانیان مرتبط با جرائم ســبک مواد مخدر و کاهش آسیب منجر شود؛ اما به نظر میرسد در مســیر سیاستگذاریهای مواد مخدر، اکتفا به دو یا چند مزیــت، تقلیلگرایانه بوده و برخی مؤلفههای کلان نیز نیازمند توجه است:

بر اســاس گــزارش ۲0۱4 دفتــر مبارزه بــا مواد مخدر ســازمان ملل متحــد، ایران بیشــترین تعداد مصرفکننــدگان مواد مخــدر دنیــا را دارد. بنابراین، نرخ مصرف مواد مخدر نگرانی ویژهای برای کشــور محسوب میشــود. نرخ شیوع مصرف اوپیوئیدها در ایران در صدر جدول مصرف جهانی قرار دارد. علاوه بر این، بنا بر آمار ســتاد مبارزه با مواد مخدر، بیش از دو میلیــون معتاد در ایران وجــود دارد که روزانه 70 نفــر نیز به این تعــداد افزوده میشــود. از این میان، آنچنانکه هومــان نارنجیها مطــرح میکند، تنها نیمی از این تعداد مصرفکننده تریاک هستند. از منظر ژئوپلیتیــک، در کنار همجواری با افغانســتان، ظهور گروه تروریســتی داعش بهعنوان یک سازمان دوگانه تبهکاری در نزدیکی مرزهای ایران نیز موضوعی است که بایــد در تحلیلهای سیاســتگذاری مواد مخدر ایران لحاظ شود. بر اساس گزارش ۲0۱7 دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد ،)UNODC( درحالحاضــر داعش کنترل قســمتهایی از ولایت ننگرهار را کــه یکی از مراکز تولید تریــاک و هروئین افغانستان به شمار میآید، در دست دارد. از آنجایی که داعش پایگاههای سرزمینی و درآمدی خود را در عراق از دست داده، به دنبال منابع جدید برای تأمین نیازهای مالی خود خواهد بــود. بنابراین، با توجه به اینکه ایران در مســیر ترانزیت مواد مخدر افغانستان به اروپا قرار دارد، افزایش سرریزی بیشتر مواد مخدر به کشــور محتمل خواهد بود کــه این نکته منجر به افزایش عرضه در کشور خواهد شد. نکته دیگر، بحث جرمزدایی و قانونیسازی مواد مخدر در ایران درباره ماده مخدر تریاک اســت که بســیار متفــاوت از روند معمول و گفتمان جهانی آن است. تجربیات ناموفق یا موفق کشورهای مختلف از جرمزدایی درباره ماده ماریجوانا است و این نخستین باری است که مناظره درباره جرمزدایی از مصرف اوپیوئیدها، آنهم در ایران مطرح میشود.

اولیــن روز بازار ســهام در هفته جاری با رشــد ۱۱۸.۱6واحــدی شــاخص کل آغاز شــد. در این روز که بیش از 76۲ میلیون انواع ســهم و اوراق بهادار معامله شــده بود، خودروییها پیشــتاز بازار بودند. دیروز؛ بیش از 76۲ میلیون انواع سهم و اوراق بهادار به ارزش سههزارو ۱۱4 میلیارد ریال در بورس تهران و فرابورس دادوستد شد. در پایان این معاملات شاخص کل با رشــد ۰.۱۵درصدی معــادل ۱۱۸.۱6واحدی، به رقم ۸۱ هزارو ۳۸4.۱ واحد بالغ شــد. شاخص قیمت در این روز با رشد ۳۸.۳۱واحدی عدد ۲6 هزارو ۳۸۵ واحد و شاخص آزاد شناور نیز با رشد ۱۹۱.7۹واحدی عدد ۸۹ هزارو ۸۱۱ واحد را به ثبت رســاند. در بورس تهران بیش از ۵۹6 میلیون سهم و حق تقدم به ارزش هــزارو 7۱۰ میلیارد ریال معامله شــد و پربینندهترین سهم این بازار «پرداخت» بود. علاوه بر این معاملات «پارسان» توانست شاخص کل را ۵4.4۳ واحد تقویت کند و «فولاد» نیز بــا تأثیر منفی ۳۸.۰۳ واحد مانع از رشد بیشتر شاخص شد. در فرابورس نیز با جابهجایی ۱6۵ میلیــون انواع ســهم و اوراق بهــادار به ارزش هزارو 4۰۳ میلیارد ریال، شــاخص این بازار با کاهش ۰.6واحدی به عدد ۹۳۰.6 واحد رســید. گفتنی است؛ ۸4 میلیــون ورقه بــه ارزش ۸۳۵ میلیارد ریال از این معامــلات به بــازار اوراق بدهی اختصاص داشــت. دراین معاملات گروه خودرویی نسبت به سایر گروهها از بخت و اقبال بیشتری برخوردار بود و اکثر نمادهای معاملاتی با رشــد قیمت همراه شدند. بیشترین رشد قیمــت این گــروه را «خاهن» با رشــد 4.۹6درصدی تجربــه کرد. اغلب نمادهــای معاملاتی گروه فلزات اساســی و محصولات شــیمیایی نیز رشــد مطلوبی داشتند. اما گروههای سیمانی و دارویی با افت قیمت مواجه شــدند. دیروز «چفیبر»، «لبوتــان» و «خاهن» بیشــترین افزایش قیمــت و «مداران»، «قشــرین» و «شسینا» بیشــترین کاهش قیمت را داشتند. از سوی دیگر «کمنگنز» بیشترین تقاضای خرید و «سمازن» نیز بیشــترین صف فروش را به خود اختصاص دادند. در ســوی دیگر؛ مدیرعامل بانک پارسیان از زمان تقریبی ارائــه صورتهای مالــی و برگزاری مجمع ســالانه نوبــت دوم این بانک خبــر داد و گفت: درحالی زمان زیادی از پیشــنهاد افزایش ســرمایه ۱۱7درصدی )از ۲.۳ بــه پنج هزار میلیارد تومــان( و اخذ مجوز بانک مرکزی میگذرد که هنوز سازمان بورس با این پیشنهاد موافقت نکرده اســت. همچنین با توجه به عملکرد سال گذشته و ســه ماه نخست سال، اگر صورتهای مالی ۱۲ماهه سال گذشــته به تأیید حسابرس برسد، در دو هفته آینده در کدال منتشــر خواهد شد. گفتنی اســت؛ نماد بانک پارســیان از ۱۳ آبان ســال گذشته تاکنون بسته مانده است. علاوه بر این، رئیس کل بانک مرکزی از ادغام مؤسسههای ثامن، مهر اقتصاد و کوثر خبر داد و گفت: مؤسسه غیرمجاز ثامن و مهر اقتصاد با مؤسســه کوثر ادغام و یک بانک ایجاد خواهد شد. این ادغام نهایی بوده و در دستور کار است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.