كسبوكار خبر

Shargh - - صفحه اول - مصطفي ملکوتي پژوهشگر

امــروز در ايــران، روز خبرنــگار نامگذاري شــده اســت. در عصر اطاعــات «صنعت خبــر» قلمرو بزرگ کســبوکارهاي پيچيده و خبره روزگار ماست. در اين صنعت واحدهاي کســبوکار متفاوتي ديده ميشــود کــه گاه با بههمپيوســتن ايــن واحدهاي اســتراتژيک کســبوکار، غولهــاي صنعــت خبر ظاهــر ميشــوند. بازيگــران اصلي صنعــت خبر را آژانسهــاي خبــري يــا خبرگزاريهــا تشــکيل ميدهند؛ مانند خبرگزاري ايرنا در ايران و در ســطح جهانــي بازيگران بزرگــي مانند رويتــرز ،)Reuters( آسوشــيتدپرس ‪Associated Press(‬ ،) فرانسپرس ‪France- Press(‬ ،) خبرگــزاري روســيه TASS() و خبرگزاري چين و هند و... . در صنعت و کســبوکار خبر مانند هر کســبوکار ديگري بــا تأمينکنندگان، خريداران، رقبــا، تغييرات تکنولــوژي و فرصتها و تهديدات بــازار مواجه هســتيم. خبرگزاريها نقش تأمينکننــده را براي رســانهها بــازي ميکنند و خبر را مانند کالايي به صاحبان رســانهها ميفروشــند. رســانهها به نوبه خود از طريق شــبکه توزيع خود اخبــار را به مصرفکننده نهايي يــا همان مخاطبان هدف ميرسانند. رسانهها برای دسترسي وسيعي که به انبوه مخاطبان دارند، ميتوانند واسطه دسترسي صاحبان کالا و خدمات به مشــتريان شوند و ازاينرو با فضايــي که براي بازاريابي، تبليغات و برندســازي فراهم ميآورند، به درآمد سرشــاري دست مييابند. ازجمله مهمترين صنايع وابســته بــه صنعت خبر ميتوان به: چاپ و انتشار، راديو و تلويزيون، روزنامه، رســانههاي مجــازي، تبليغات، ســايتهاي خبري، کانالهاي خبري ماهوارهاي، وسايل ارتباط جمعي و رســانههاي مدرن شهري اشاره کرد. امروزه بيشترين حجم توليد و پخش خبر را ميتوان در انواع گوناگون رسانههاي مجازي ديد. اين رسانهها شامل شبکههاي اجتماعــي نظير توييتــر Twitter() وبســايتهاي خبــري ماننــد ياهونيــوز ‪Yahoo News(‬ ،) تابناک، خبــر آنايــن و ديگــر ظرفيتهاي محيــط مجازي اســت. حتي وبســايت اغلب شــبکههاي خبري تلويزيوني و روزنامهها اکنون بيشــترين بازديدکننده را دارد؛ مانند شــبکههاي تلويزيوني CNN و BBC يا روزنامههاي گاردين (Guardian) و واشنگتنپســت ‪Washington Post(‬ ) و همينطور روزنامههاي ايران که گاهي نسخههاي ديجيتال آنها مشتريان بيشتري دارد. بنگاههاي برجسته و مشهور صنعت خبر با ورود به زنجيره ارزش و ادغام کسبوکارهاي بههمپيوسته، به بنگاههاي ســودآور بزرگي تبديل شــدهاند که در سطح جهاني به رقابت ميپردازند. مديريت اين نوع کســبوکار پيچيده اســت و دخلوخرج آن معمولا شفاف نيست. در کسبوکار خبر، آژانسهاي خبري، رســانه مادر محسوب ميشــوند و عمده هزينههاي آنها شــامل هزينه جمعآوري و نگارش و نشــر خبر است. دستمزد خبرنگاران، سردبيران خبري و رابطان و منابــع خبري ازجملــه هزينههــاي درخورتوجه اســت. خبرهاي گوناگون، مخاطبان گوناگون دارد و مثــا خبرهاي اقتصادي مطلــوب فعالان اقتصادي اســت و اينگونه افراد براي بهدستآوردن اطاعات تجاري آماده پرداخت هزينههاي جزئي هســتند؛ اما اخبار سياســي و اجتماعي مخاطبــان متفاوتي دارد که مســتقيما هزينهاي پرداخت نميکنند. يک بنگاه خبررساني هزينههايي را که براي تهيه و پخش اخبار سياســي ميکند، از کجا به دســت ميآورد؟ تکليف خبرگزاريهــا و بنگاههاي خبرپراکني دولتي روشــن است. هزينه مستقيم آنها را دولت ميپردازد. نهتنها در ايران که در بسياري از کشورهاي جهان بنگاههاي خبررســاني با حمايــت دولت يا احزاب سياســي و نهادهاي قدرت فعاليــت ميکنند؛ زيرا هدف اصلي ايــن خبرگزاريها اثربخشــي در جامعه هدف براي رســيدن به اهــداف سياســي، فرهنگــي و مذهبي اســت. البته کارکرد اينگونــه خبرگزاريها در عمل به يک ســايت سياسي فروکاسته ميشود؛ حال آنکه خبرگزاريهاي حرفهاي بدون جهتگيري سياســي تــاش ميکننــد رخدادهــا را همانگونه کــه واقع شده اســت، گزارش کنند. گزارشهايي فوري، دقيق، صحيح و بدون کموکاست؛ زيرا خبرگزاري حرفهاي از تحليل خبر اجتناب ميکند.قدرت آژانسهاي خبري بزرگ در ميزان جذب شمار مخاطبان و جلب اعتماد مردم اســت. برخي آژانسهاي خبــري ميتوانند با قدرت رســانهاي خــود تحولات اجتماعــي جوامع گوناگون را هدايت کنند و بر سرنوشت سياسي برخي کشورها تأثير بگذارند؛ ازاينرو دولتهاي تمرکزگرا و قدرتهاي بزرگ اقتصادي از هرگونه هزينهاي براي رسانههاي اثربخش دريغ ندارند و به درآمد مستقيم آن کمتر اعتنــا ميکنند؛ اما در بخش خصوصي يک خبرگزاري چگونه ميتواند هزينههاي خود را تأمين کند و يک کســبوکار ســودآور در بازار خبر داشــته باشد؟ فرض بر اين اســت که يک کسبوکار خبري با توجيه درســت اقتصادي داشــته باشــيم؛ وگرنه در اين کســبوکار نيــز درآمدهاي نامشــروع زيادي نهفته اســت؛ از قبيل خريدوفروش اخبار محرمانه و باجخواهي از اشخاص حقيقي و حقوقي و دامنزدن به شايعات بياساس و انتشار اخبار کذب و... .

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.