فترت فرهنگی و اجتماعی

Shargh - - هنر - جواد طوسی

گاهی اوقات ســری به سینما سروش )مولن روژ سابق( که نزدیک منزلمان است و با صاحبش آقای مرتضی مطلق ســاموعلیکی دارم میزنم تا ببینم سینماروهای این زمانه از چه قماشی هستند و رفتار و برخورد و همکامیشان در ســالن انتظار چگونه است و با خود سینما چه بدهبستانی دارند. این حس کنجکاوی را با ایســتادن دَمِ درِ بعضی ســینماها از جمله «ایران» و «آزادی» و نظارهکردن مشتریهای فیلمهــای در حال اکران، برطــرف میکنم تا به یک جامعهشناســی دمدست و مقایســه تاریخی دست یابم. آنچــه بیش از هر چیزی به چشــم میخورد، ذهن و نگاه بتفنن در اغلب سینماروهاســت. گویی بــرای آنها ســینما و فیلمدیدن بهانهای اســت تا از خانــه گریز بزننــد و اوقات روزمرهشــان را پر کنند و کنارهمبــودن را بهنوعــی توجیه کرده باشــند. قدر مســلم این مواجهه سطحی و روبنایی در «عرضه و تقاضا» و وجوه کیفی فیلمها تأثیر خواهد داشت.

یــادم میآیــد در دوران نوجوانــی و جوانی، با همین نــگاه کنجکاوانــه )منتها در کانــون غریزه( خیابانهای لالهزار، اســامبول، نادری و 24 اســفند ســابق را تنها یا با خانواده و رفقا ســروته میکردم. ویژگی و نقطه محوری آن دوران، مناســک و سلوک فیلمدیدن بود که در ایــن روزگار فاتحهاش خوانده شــده اســت. دیگر هیچ نشــانی از آن شوروشوق و شیدایی و طی طریق نیست. آنموقع حتی فیلمهای عامهپسند، مشتریهای خاص خودش را داشت که «عشقفیلم»بودن را با بضاعت، فرهنگ و مناسبات و ادبیاتشــان برگــزار میکردند یا در کنار ســینمای «لاندابوزانکا»یی و گیشهپسند، محیط و سینماهایی بــود که فیلمهای بهدردبخــور و قابل بحث و اعتنا نمایــش میدادنــد و در طول زمان بــه یک پاتوق تبدیل شــده بودند. در ایــن مکانها میتوانســتی فرهنــگ و رفاقت و تغییر نگاه و قــدرت انتخاب را ببینی و تجربه کنی و حالوروز خوشی داشته باشی و «بــودن» و انگیزهداشــتن را بهخوبی حس کنی. آنچه در مشــاهدات تلخ این دورانــم بیش از همه خود را به رخ میکشــید، خلأ و دوستی و همراهی در کانــون فرهنــگ و بســتر سینماســت. بهندرت جمعــی را میبینی که با شــناخت و تفاهم و نگاه دغدغهمند و انتخاب از قبل فکرشــده، سراغ فیلمی آمده باشــند. حتی در گروه «هنــر و تجربه» نیز این حضــور تجمعیافته و هدفمند و عاشــق کمتر دیده میشــود و دیدارها انفرادی و تکافتــاده و غریبانه اســت. آیا واقعا جامعه ما دچار گسســت فرهنگی شــده و آن رفتارشناسی خودجوشِ اجتماعیاش را از دست داده اســت؟ در صورت مثبتبودن پاسخ، ریشــهها را در چه عواملی باید جســتوجو کنیم و خودمان چقــدر کمکاری کردهایم و به این وضعیت دامن زدهایم؟

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.