برآوردهکردنمشیرزاطد تر أیدهندگان اولویت دولت باشد

فضای سیاسی کشور، تا حدی به سمت آرامش میل کرده است و البته این فضا احتمالا در جریان بررسی کابینه، متفاوت خواهد شد. احمد شیرزاد، از فعالان سیاسی اصلاحطلب، در گفتوگو با شرق « » به پرسشهایی پیرامون فضای فعلی سیاسی پاسخ داده است. رئیس کمیسیون آموزش مجلس ششم خو

Shargh - - سياس -

انتخابات ریاســتجمهوری دوازدهم برگزار شد و حسن روحانی هم با حضور در مراسم تنفیذ و تحلیف، رســما دور دوم دولت خود را آغاز کرد. شعارها و عملکرد چهارساله او را در

مقایسه با شعارهای مطرحشده، چگونه میبینید؟

عملکرد دولت یازدهم بهطور نســبی با شــعارهای اصلاحطلبانهای کــه در ایام انتخابات از ســوی رئیسجمهور مطرح شــد، انطبــاق دارد. اما اگر بخواهم منعکسکننده بخشــی از دیدگاههای اصلاحطلبان باشــم، پاســخ من بینابین خواهد بود. اگر به بدنه جامعهای که رأی آقای روحانی را تشــکیل میداد بنگریم، با اینکه همه معذورات آقای روحانی را درک میکنند و تفاوت ماهوی ایشــان با سلفش را مشاهده میکنند، علاقهمند هستند مجموعه دولت بهتر از ایــن عمل کند. البتــه در ایام انتخابات اخیر بهطور طبیعی آرمانهایی برای پیشــبرد مطرح شد که ممکن اســت به توقعات، دامن بزند. اما با نظر به واقعیتهای سیاسی بهعنوان کسی که میخواهد کارشناسیتر سخن بگوید، دولت روحانی در مرز برآوردهکردن توقعات سیاست داخلــی قــرار دارد و در محدودهای که انتظار میرفت قدم برداشــته و درمجموع به آن نمره مثبت میدهم. اما کارهایی میشود کرد که دولت هنوز سراغ آنها نرفته است

فکر میکنید در این انتخابات، اصولگرایان به نسبت انتخابات سال 92، با آرایش سیاسی جدیدی حاضر شدند؟ منظورم از منظر شعارها و انجام رفتارهایی است که قبلا از آنها ندیده بودیم.

در پایه و اســاس ساختار و آرایش سیاســی آنان، تغییر مهمی رخ نداده است. نکته این است که جناح اصولگرا در مدیریت کشور در هشت سال زمامداری در مجلس و دولت موفق نبود و این مســئله، خود را در انتخابات 92 نشــان داد. بنابراین طبیعی بود حولوحوش آن انتخابات یعنی یکی، دو ماه قبل و بعد از آن، این جریانات منفعل شده و چارهای جز سکوت نداشــتند. البته برخی نیز به شکلی دیگر وارد ماجرا شدند و مثلا آقای ولایتی در شرایطی که انتظار نمیرفت، سیاست خارجی دولت احمدینژاد و دبیر شورایعالی امنیت ملی وقت را بهتندی نقد کرد. یا قالیباف و محســن رضایی، شعارهای جامعهپسند مطرح کردند انگار نه انگار که احمدینژاد از سوی برخی اصولگرایان، بهترین گزینه برای ریاستجمهوری خوانده شــده و از دولت وی دفاع کرده بودند. بنابراین در آن زمان طبیعی بود که همه منتقد دوره هشتساله ســاخته و پرداخته اصولگرایان باشند و این جریان در لاک دفاعی قرار بگیرد. اما در یک ســال اخیر فضا را بهگونهای تغییر دادند و بخشی از اصولگرایان روی مطالبات مادی مردم سوار شــدهاند. طبیعی بود که بلافاصله پس از دولت احمدینژاد کسی نمیتوانست از آنها بپذیرد که اپوزیســیون دولت خودشــان هســتند. امروز اگر فضاپیما در آمریکا منفجر شــود حتما دولت روحانی باید پاســخ دهد! سیاســت جریان مقابل در شــرایط فعلی و در انتخابات اردیبهشــتماه، مانند سیاستی است که در ســالهای 81 و 82 دنبال کردند یعنی دمیدن در طبــل مطالبات اقتصادی جامعه و بالابردن توقعــات در حدی که هیچ دولتی از پس آن برنمیآید. این وضعیت جدیدی است که باید با آن با تدبیر مواجه شد و پاسخ آن را داد. اصلاحطلبان توجه دارند که جریان افراطی و برخی محافل، بدشــان نمیآید بخشی از اصلاحطلبان را در صف منتقدان طلبکار دولت قرار داده یا در سوی دیگر، در موقعیتی قرار دهند که ناچار به توجیه و دفاع چشمبســته از دولت شــوند. باید مراقب این بود که این نوع رفتار دوقطبی حاکم نشود.

اما با شیوههای رسانهای و با استفاده از تریبونهای پرشماری که در اختیار جریان مقابل قرار دارد، این دوگانه را ترویج میکنند.

امروز وقتی برنامههای صداوســیما و مطالب رسانههای پرتعداد در اختیار جریان مقابل را رصد کنیم، انگار دولت آقای روحانی چندین قرن اســت که ایران را اداره میکند. روزی نیست که شــمهای از مشکلات مسکن مهر بیان نشــود. طلبکاری از دولت آقای روحانی به گونهای اســت که انگار نه انگار طرح مسکن مهر دستپخت و «شــقالقمر» دولت احمدینژاد و مایه مباهات اصولگرایان معرفی میشــد! سؤال این است که چه کسانی این را در سفره این دولت گذاشــتند. تمام انتقادات کارشناســان در آن دوره علاوه بر تورمزابودن پروژه، این بود که بدون فراهمســازی زیرساخت، در حال ساخت انبوه خانه هســتند. امروز که واحدها تحویل شده و عدهای در آن ســاکن شــدهاند و مطالبه خدمات میکنند، صداوســیما بهگونهای طرح مسئله میکند که دولت روحانی را به دلیل پاســخندادن به خواست مردم، تخریب کند! حتما دولت باید بتواند فضاهایی فراهم کند تا این هجمهها به آن از سوی چهرههای مورد اعتماد جامعه برای مردم تبیین شود

منظور شما تیم اطلاعرسانی دولت است؟

بله، در دوران اصلاحات با وجود اینکه رســانههای رســمی علیه دولــت فعال بودند اما امکان ارتباطگیری با جامعه به شــکل خوبی برقرار بــود. یکی از این امکانات، تریبون مجلس ششــم و نطقهای پیش از دستور و تذکرات بود. یادم نمیرود موارد معدودی که به دلیلی در مجلس نبــودم مردم رادیو فرهنگ را گوش میدادند و غیر از کارکرد سیاســی، کارکرد ارتباط رسانهای مناسبی فراهم شده بود که امروز وجود ندارد. نباید مرعوب فضاسازیها شد. نکته دیگر جلسات دانشــگاهی بود که بسیار مؤثر بود و تشکلهای دانشگاهی میزگرد و تریبون آزاد دایر میکردند که در انتقال افکار بســیار مؤثر بود. در دوران احمدینژاد لیســت ســیاه فعالان سیاسی و اساتید دانشــگاه برای سخنرانی در دانشگاهها وجود داشت که البته در حال حاضر، تا حدی کمرنگ شــده اســت اما همچنان موانع بیرون دانشگاه وجود دارد. مثلا اگر منِ نوعی از سوی یک انجمن اسلامی دانشجویی دعوت شوم اما تا فردی پیدا نشود از جناح مقابل، من اجازه حضور در آن نشســت را نــدارم. اجازه صحبت اصلاحطلبان را به دست مخالفان تند آنها دادهاند و تندروها هم چون از مواجهه با ما واهمه دارند، میگویند ما با این هنجارشکنان گفتوگو نمیکنیم و از مناظره طفره میروند. وضعیت دوران اصلاحات، بســیار بهتر بود. در دوران اصلاحات مطبوعات و این اواخر سایتها و یکی، دو خبرگزاری در کنار اینها وجود داشت. از آن مهمتر باید به انواع جلساتی که در استانها از سوی شاخههای اســتانی احزاب یا انجمنهای اسلامی معلمان و تشــکلهای صنفی دایر میکردند، اشاره کنــم که فوقالعاده فعال بودند. الان این بخش مانند گذشــته فعال نیســت هرچند در ایام انتخابــات اخیر، تلاشهای قابل توجهی داشــتند. دولت هــم از ظرفیت روابطعمومیهای پرشــمار دســتگاههای دولتی اســتفاده نمیکند و هنوز برخی مدیران دوره احمدینژاد در این بخشها بر ســر کار هســتند! بقیه هم در چارچوبهای منجمد و کلیشهای گذشته سیر میکنند و آگهی ترحیم و تســلیت به دیوار میزننــد. وزرای دولت آقای روحانی نباید در این صحنه کوتاه بیایند و صرفا آقای روحانی شــخصا از ســر ناراحتی مواردی را مطرح کند. وزرا میتوانند از بدنه جوانان تحصیلکرده و رســانهای مستقل در روابطعمومیها بهره بگیرند. هر خبری به نحوی راجع به آن حوزه به صورت دروغ در رســانههای تندرو درج میشود را باید به گوش وزارتخانه برســانند و وزرا فرض را بر ایــن نگذارند که ما کار خود را میکنیم و صداوسیما گوشش بدهکار نیست

فکر میکنید دولت در سیاســت داخلی، چه نمرهای میگیــرد و چه رویهای را در پیش خواهد گرفت؟

بحث درباره سیاســت داخلــی قدری پیچیده اســت. اگر بخواهیم به صورت مســتقیم و سرراست سیاســت داخلی و سیاست خارجی روحانی را با هم مقایسه کنیم، میشود مقایسه میان ظریف و رحمانیفضلی که نشــان میدهد ارزیابی درباره سیاســت خارجی با سیاســت داخلی متفاوت اســت. فارغ از آنچه گفتم، تحلیل جنبیای که میشود ارائه داد این است که میتوان از کارنامه روحانی در سیاســت داخلی دفاع کرد. این دفاع به این دلیل اســت که ما بایــد مقدورات را در نظر بگیریم، مقدوراتی که دایره عمل و حرکت روحانی را محدود میکرد. امــا با درنظرگرفتن همین مقــدورات، نمیتوان کتمان کرد که در دوره روحانی، شــاهد وجود آرامش نســبی در سیاست داخلی بودیم. معنی این آرامش، حل مشکلات نیست، اما واقعیت این اســت که تنشها میان جریانهای سیاســی و جناحهای موجود در کشور کم شده است. زخمهــای کهنهای وجود دارد که فکر نمیکنــم روحانی به تنهایی بتواند آنها را درمان یا حل کند. بههمیندلیل اســت که میگویم با توجه به مقدورات، روحانی توانســت فضای سیاست داخلی را تغییر دهد و ما اکنون فضای بسته و پرتنشی که در دولت گذشته در سیاست داخلی شاهد بودیم را نمیبینیم.

روحانی باید چه کار میکرد که به نظر شما انجام نشده است؟

چون دولت روحانی تاکنون تنها یک دوره چهارســاله بوده است، نمیتوان ارزیابی جامعی ارائه داد. اگر یک دوره طولانیتر بود، مثلا اگر دولتها ســهدورهای بودند، میشــد ارزیابیای داشــت که چه اتفاقی در کشــور روی داده است. اما اساسا من نظر دیگری دارم و آن اینکه به جای اینکه بگوییم دولتها چــهکار باید بکنند، باید بگوییم که دولتها چهکار نباید بکنند. به باور من، همین که دولتها کار غلط و اشــتباهی انجام ندهند، وضع جامعه بهتر خواهد شــد و ما شــاهد رشد سیاسی، اجتماعی و فرهنگی بیشتری خواهیم بود. در این شرایط جهشهای فرهنگی بسیاری از مشکلات را حل خواهد کرد. اما در برخی حوزهها، انتظار از دولت این است که بایســتد. بهعنوان مثال در حوزه فرهنگی که به سیاست داخلی هم مربوط میشود، دیدیم که فشــار زیادی روی کنسرتها وجود داشت که برخی اجرا شد و در برخی شهرها و استانها هم اجرا نشد. در این شرایط، ما انتظار نداشتیم که دولت روحانی مشکل برگزاری کنسرتها را حل کند، اما اتفاق غلط این بود که وزارت ارشاد برای برگزارنشدن کنسرتها همراهی کند. در دولتهای گذشــته این اتفاق افتاد که اساسا وزارت ارشاد با لغو کنسرتها همراهی میکرد و اساســا این دولت بود که در مقام جادهصافکن سیاستهای انقباضی ظاهر میشد، اما دولت روحانی اینطور نبود. یا در زمینه فضای مجازی، دولت روحانی با کسانی که از روز اول خواهان فیلترشــدن فضای مجازی بودند، همراهی نکرد. پس بایــد نقاط ضعف و قوت را در کنار هم دید. حرف من این اســت که در مرحله نخســت، انتظار داریم که اشتباهات دولتها کم باشد، در مرحله بعد اســت که انتظار داریم روندهایی را تغییر دهند. از این نگاه، معتقدم که انصافا دولت روحانی بسیار کماشتباه بود.

برای مواجهه با مطالبات چه باید کرد؟

مردم در چهار سال اول با درک وضعیت کشور، تحریمها، درآمدها و موانع نهادهای بیرون از دولت، صبورانه به بازکردن گرههای سیاســی، اقتصادی و سیاســت خارجی امید بستند که نتایجی پذیرفتنی داشــت. ما 20 سال رشــدیافتهتر از دوران اصلاحات هستیم. بهطور طبیعی ســیلاب توقعات که فشار شــدیدی بر دولت و مجلس وقت گذاشت، نباید تکرار شود. بعضی علامتها هم بیانگر همین موضوع اســت. در انتخابات اســفند 9٤ مردم به 30 نفر لیستی که اصلاحطلبان و حامیان دولت ارائه کرده بودند، آری گفتند و در انتخابات اخیر هم رأیدهندگان تهرانی و کلانشهرهای دیگر و حتی شهرهای کوچک نشان دادند بسیار واقعبینتر شدهاند. آنان میدانند اگر ایدهآلها به ثمر بنشــیند، فضا دگرگون میشود اما واقعگرایی امیدبخشی را نشــان دادهانــد و نویــد آن را میدهد که مــردم در دام رســانهها و محافــل خاص برای حداکثریکــردن مطالباتــی که حتمــا نیازمند صبر و تدبیر اســت، نیفتنــد. درعینحال دولت بایــد با چالاککردن کابینه، ارائه گــزارش اقدامات به صورت متنــاوب، مانند دوران انتخابات

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.