دموکراسي در شهرها

Shargh - - صفحه اول - احمد مسجدجامعي . عضو شوراي شهر تهران

اصاحطلبــان در انتخابــات اخیــر، عــاوه بــر پایتخــت، در شوراهاي بسیاري از شهرها دست بــالا را دارنــد. اینــک صرفنظر از مســائل انتخاب شــهردار، این ســؤال مطرح اســت که اصاحطلبــي در مدیریت شهري به دنبال چیست؟ پاسخ این سؤال را با تمرکز بر مفهومــي بنیادین و مدني به نام مردمســالاري، ميتوان داد. مردمســالاري یا دموکراســي، ظاهري دارد و هدفي؛ ظاهر دموکراســي صندوق رأي است، اما هدف دموکراســي تنها بسندهکردن به رأي مردم در انتخابات نیســت، تا منتخبان در مســائل شهري به هــر نحوی کــه خواســتند تصمیمگیــري کنند. هرچنــد انتخابــات زیرســاخت مهمي بــراي اداره امور و شــکلگیري اجتماع و مدنیت اســت، اما در عمل و اجرا، مردمپایگي بهعنوان سیاســتي اجرائي ميتواند منشأ آثار باشد و آن وجه فارغ بین دو شیوه مدیریت فردگــرا و از بالا به پاییــن در برابر مدیریتي اســت که شانهبهشانه زمینهســاز شراکتبخشي و نظارت پیوسته مردم اســت. تقویت مردمسالاري با گفتوگویــي مداوم میان مردم و ارکان تصمیمگیري ممکن اســت؛ فارغ از اینکه کدام افراد در رأيگیري شرکت داشــته یا نداشــتهاند. در این شــیوه نهتنها تکتــک شــهروندان، بلکــه عاوهبــرآن، نهادهاي اجتماعي و مدني، بهعنوان رابط گروههایي از جامعه و مدیران و تصمیمگیران، عمل ميکنند.

براي توضیح بهتر این رویکرد به طرح مثالهایي ميپردازیم:

1- اینکــه در دنیــاي کنوني، در نظام آمدوشــد شــهري، سیاســتها به طرف حملونقــل عمومي ســوق ميیابنــد و بهتدریــج، فضــاي جابهجایي با خودرو شخصي محدود و محدودتر ميشود، اساسا پایبنــدي و احترام به اکثریتي اســت که از وســیله عمومي استفاده ميکنند.

تجربــه عام کانشــهرها در زمینــه حملونقل، پایبندي بیشــتر به حقوق عموم شــهروندان است. به عبارت روشــنتر، سطحي از دموکراسي در اجرا و عمل از طریق توســعه وسایل نقلیه عمومي محقق ميشود. اساسا شــکلگیري خطوط ریلي زیرزمیني و اتوبوسهــاي تندرو، در راســتاي تقدم جابهجایي جمعي بر جابهجایي فردي است.

2- از مهمترین کارکردهاي نمایندگي در سطوح محلي و ملــي، تصویب بودجه ســالانه و همچنین نحــوه مصــرف آن در پروژههــاي شــهري اســت. از طــرف دیگــر، هریــک از محات و نواحي شــهر، سلســلهاي از نیازها و نارســایيها دارنــد. وقتي که منابع محدود اســت و کفاف حل کل نارســایيها و مسائل را نميدهد، ناچار به اولویتبندي هستیم. در مناسبات شهري تعبیه سازوکار نمایندگان مردم براي اولویتبندي پروژهها چیســت؟ گرهزدن دموکراسي اجرائــي بــا دموکراســي صندوقي ایجــاب ميکند که به خواســت ســاکنان محات، احترام بگذاریم. اغلب آنها، نیازهاي عمومي و حتي راه پاســخگویي بــه نیازهاي محله خــود را بهتر از مدیــران و حتي نمایندگان شهرشان، تشــخیص ميدهند. بابشدن مفهــوم جدیــد بودجهریــزي مشــارکتي در ادبیات برنامهریزي و مدیریت شهري جهان، نشان از سطوح عملي دموکراســي دارد. در عمل و اجرا پایبندي به نظر و نیازهاي مردم، هرچند کار پیچیدهاي است، اما از جهت بازتولید سرمایه اجتماعي و اعتماد عمومي، کاري اســت بس ضروري، ارزشــمند و زیربنایي که ارتبــاط میان منتخبــان و آحاد مردم و تشــکلهاي مردمنهاد را تقویت ميکند و توســعه ميدهد و به افزایش مشــارکت و در نتیجه صرفهجویي و کاهش هزینههــاي اقتصادي و انســاني منجر ميشــود و احســاس تعلــق و انگیزه شــهروندان بــراي حفظ دستاوردهاي مشارکتي دوچندان خواهد شد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.