مهمترین چالش در بروز بحران آب

استفادهنکردن از نخبگان در مدیریت پیشگیری از مخاطرات

Shargh - - عل - همایون خوشروان* * عضو هيئتمدیره انجمن مهندسی سواحل و سازههای دریایی

همانطور که کارشناســان ســازمانهای آب و هواشناســی جهانی پیشبینــی کرده بودنــد، گرمایش زمین با تغییر رژیــم بارندگی و توزیع حرارت در ســطح فلات ایران ســبب بروز خشکســالی وسیعي شد و متأسفانه عملکرد نامطلوب در مدیریت جامع منابع آب، بحران کمآبی را در نیمی از 609 دشــت آبی کشــور در شش حوضه آبریز اصلی رقم زد. کشــاورزی بهعنوان مهمترین فعالیت انسانی با مصرف بیرویه آب و بهرهوری از 90درصد آبهای تجدیدپذیر ســبب تخریب آبخوانهای مهم کشــور شد. کشت ســنتی با عدم رعایت ملاحظات زیستمحیطی و آبیاری با بازدهی بســیار پایین تمامی آبهای ســطحی و زیرزمینی را تحتالشــعاع قرار داد. از سوی دیگر در کشور گرم و خشک و بیابانی که نسبت رژیم تبخیر تقریبا چندینبرابر میزان بارندگی است، احداث مخازن آبی روباز؛ مانند ســدهای برقابي شــرایط ناگواری را در توســعه بحران آب رقم زد، زیرا ســاختار هیدرولوژیکی منطبق با شرایط محیطی ایران، قناتها هســتند که هزاران سال پیش مورد بهرهبرداری قرار میگرفتند. شــاید یکی از مهمترین چالشهــا در بروز بحران آب، ضعف ســاختار پژوهش در منابع آب کشور بوده و استفادهنکردن از نخبگان در مدیریت پیشگیری از مخاطرات آبی، شرایط را برای ناآگاهی و نداشتن دانش لازم ایجاد کرده است. حال که به مسئله آب در کمیته امنیتی مجلس شورای اسلامی توجه شده است، مهمترین کار برای ممانعت از تنشهای آبی، تغییر ساختار مدیریت منابع آب کشور، استفاده از منابع آبي غیرمتعارف، تمرکــز روی تغییــر رویکرد کشــاورزی و کنترل جمعیت و اســتفاده از ظرفیت آبهای مرزی است. رویکرد تدبیر جزیرهای بهجای جامعنگری در مدیریت منابع آب و ایجاد شــرایط توسعه ناپایدار در مناطق خشک و کمآب با انتقال آب بینحوضهای ســبب آشفتگیهای محیطی جدی میشود. توجه به ممانعت از خشــکيزایی سریع حوضههای تالابی و استفاده از ظرفیتهای آبی ناشناخته در طبقات زمین برای تعادلبخشی به منابع آب کشور بســیار اهمیت دارد. آنچه که در ایران سبب نگرانی میشود، عدم انطباق فصول بارشهای جوی با فعالیتهای کشاورزی است و ایجاد شرایط متناسب هیدرولوژیکی در حوضههای آبی خشک با اســتفاده از منابــع آب رودخانهای و زیرزمینی، خطر خشکســالی و بحرانهــای حاصل از آن را افزون کرده اســت. بنابراین بصیرت و تدبیر آبی مهمترین برنامه برای نجات کشــور از چالش خشکســالی است. تعادلبخشی آبهای زیرزمینی، رعایت رژیم هیدرولوژیکی رودخانهها، احیای تالابهــا و دریاچههای لبشــور همراه با اســتفاده از ظرفیت آبهای هیدروترمال در مناطق آتشفشانی راهکار مناسبی برای مقابله با خشکسالی در راستای حفاظت از منابع آب است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.