دانش شناخت منابع آب پیچیدگیهای زیادی دارد

مطالعه و برداشت از منابع آب ژرف در ایران فرصت است، نه تهدید

Shargh - - لم - محمد آریامنش* * دانشيار ژئوفيزیک دانشگاه پيام نور تهران

ترس و نگرانی از کاهش منابع آب فرصتی اســت تا با برنامهریزی علمی مدیریت منابع آب کشــور را ســامان بخشــیم، ولــی این به آن معنی نیســت که برخی از رســانهها کاهش منابع آب کشور را چنان بزرگنمایی کردهاند که گویی حیات در ایران در حال ازبینرفتن اســت. شوربختانه برخی از کارشناسان هم با کلیگویی به تحلیلهای نادرست و واهی پرداختهاند و با واژههای احساســی و غیرعلمی از آن بهعنوان مرگ زمین نام بردهاند. شکی نیســت که قطرهقطرههای آب در کشور ما ارزش بســیار زیادی دارد و از همین امــروز باید در مدیریت مصرف آن نهایت تلاش و دقت لازم بشــود، ولی اینکه برخی رسانهها خبر از نابودی حیات در 20 ســال آینده در ایران دادهاند توهمی بیش نیست و عنوانکردن اینگونه ســخنان افسانهای ناشــی از ناآگاهی آنهاست. سرزمین ایران هیچگاه بهخاطر کمآبی نخواهد مرد، ولی دلالان صنعت آب به دنبال افسانهسازی هستند تا واردات آب از سایر کشورها را توجیه کننــد و بتوانند با تجارت هنگفت منابع آب وارداتی ســود کلانی را به جیب بزنند. همچنین برخی دیگر از سودجویان به دنبال این هستند تا واردات آب مجازی را توجیه کنند. آب مجازی چیزی نیست جز واردات محصولات کشــاورزی که به دنبال آن وابســتگی بدون قیدوشرط نان و غذای مردم به آنســوی مرزها را در پی خواهد داشــت و با این کار علاوه بر وابستگی غذای مردم، نسل کشاورزی و کشاورزان برای همیشه برچیده خواهد شــد. مرگ واقعی این سرزمین زمانی فرا خواهد رسید که کشاورزی کشور با همین جوســازیها و هیاهوهای غیرکارشناسی تعطیل یا تضعیف شــود. بهتازگی هیئت محترم دولت مجوز مطالعه و بهرهبــرداری از منابع آب ژرف را تصویب کرده اســت؛ کاری که باید ســالها قبل از این انجام میشــد. مصوبه اخیر دولت فرصت مغتنم و ارزشــمندی برای سامانبخشــی مدیریت منابع آب کشــور اســت. بدونشک باید از این اقدام کارشناسی و ضروری برای مطالعه و آگاهی از منابع آب ژرف کشور بهدرستی استفاده شود. منابع آب ژرف از ذخایر استراتژیک این سرزمین هستند که باید مطالعه شوند و در آن صورت با آگاهی از میزان منابع آب زیرزمینی تعریف درســتی از بیلان آبی کشور به دســت خواهیم آورد. علاوهبرآن باید ظرفیت و پتانسیل سایر منابع آب در کشــور نیز در کنار مطالعه منابع آب ژرف مورد بررســی دقیق و جدی قرار گیرند؛ منابعی از جمله ظرفیت بهرهبرداری از پســابها، آبشــیرینکنها، انتقال آب و احیای دریاچههای خشــکیده به منظور ایجاد تغییرات اقلیمــی و افزایش رطوبت هوا، مدیریت مصرف منابع آب، تغییر الگوی کشــت و بهرهبرداری از سیســتمهای آبیاری بهینه، همهوهمه باید با دقت و بر اســاس شرایط بومی کشور مورد مطالعه و کنکاش قرار گیرند و در ســهم ســرانه آب مصرفی در جایجای این سرزمین بهتبع شــرایط هر منطقه از این منابع در جای خود بهدرستی اســتفاده شــود. اتفاقا، ناآگاهی از وجود انواع منابع آب باعث شــده منابع آب ســطحی یا منابع آب زیرزمینی کمژرفا بهعنوان آســانترین ذخایــر آبی در هر منطقــه مورد بهرهبرداری قرار گیرند و ســایر منابع به فراموشی ســپرده شــوند و این موضوع عدم تعادل در برداشت از منابع آب کشور را در پی داشته است. آب موجود در پهنههای گسلی، منابع آب ژرف تجدیدپذیر و ارزشــمندی را در کشــور ما شکل داده که تفاوتهای اساســی با منابع آب فسیلی دارند. منابع آب ژرف فسیلی که در کشورهایی از جمله عربستان و لیبی بهرهبرداری شدند، از جمله منابع آب ژرف تجدیدناپذیر هستند، حال آنکه منابع آب ژرف جاری در پهنههای گســلش کشور ما از جمله منابع آب ژرف تجدیدپذیر هستند و با پهنهبندی این ذخایر اســتراتژیک میتوان بخش بزرگی از نیاز آبی کشور را تأمین کرد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.