اقتصاد اروپا قربانی جنگ قدرت آمریکا

Shargh - - جهان -

پس از گذشت ســالها از پایان جنگ ســرد اکنون دوباره شاهد کشمکشهای روسیه و آمریکا بر سر منافع استراتژیکشان در سطح خاورمیانه و جهان هســتیم. روســیه امروز با تکیه بر پتانسیلهای بهجامانده از شــوروی سابق و با تأثیرگذاشــتن بر معادلات سیاسی و اقتصادی، چه در ســطح جهان و چه در سطح خاورمیانه جایگاه خود را تقویت کرده است. اولین تنشهای جدی بین روسیه و آمریکا در ســال ۲۰۱۴ و در جریان الحاق شــبهجزیره کریمه به فدراسیون روسیه به وجود آمد که بعضی از آن بهعنوان منازعات ژئوپلیتیکی عصر جدید بین این دو کشــور یاد میکنند، اما این تنها آغاز تنشها بین این دو کشور نبود.

اختلافات بین این دو کشور در جریانات سوریه به اوج خود رسید؛ به علاوه آنکه در انتخابات اخیر آمریکا نیز مســائلی از قبیل دخالت روسهــا در انتخابات آمریکا مطرح شــد که خشــم هــر دو طیف جمهوریخواه و دموکرات را برانگیخت. بعد از بهتصویبرســیدن بــا اکثریت قاطــع این تحریمهــای جدید در مجلــس نمایندگان و ســنای آمریکا، برای دونالد ترامپ، رئیسجمهوری این کشور، راهی جز امضای لایحــه جدید باقی نماند. میتــوان گفت که ترامپ در رویارویی بین کاخ ســفید و بدنه قانونگذار اولین شکســت خود را تجربه کــرد. فرق عمدهای که تحریمهای اینبار روســیه با دفعات قبل دارد آن است که اینبار طرح تحریمهای روسیه در قالب قانون جامهعمل میپوشــد؛ در دفعات قبل تحریمها در قالب دســتورات رئیسجمهور اجرائی میشــدند که رئیسجمهــور بعدی، امکان کاهش یا لغو این دســتورات را داشــت، اما لایحه جدید به صورت قانون درمیآید و در نظام سیاسی آمریکا نهادینه میشود و قابلیت آن را دارد که در سالهای آتی تمدید شود و در درازمدت به اقتصاد روسیه خسارتهایی را وارد کند.

تحریمهای کنونی نســبت به تحریمهای پیشین که کنگره در ماه ژانویه علیه روســیه به تصویب رساند، ملایمتر شــدهاند، اما درکل اقداماتــی که باعث محدودشــدن روســیه در تعامــلات اقتصادی میشــود، بسیار گستردهتر از دوره ریاســتجمهوری «باراک اوباما» اســت و بههمیندلیل بســته تحریمهای کنونی «شدیداللحنترین» تحریمها از زمان جنگ سرد تا به امروز نام گرفته است.

بسته تحریمهای جدید آمریکا شــامل طرحهای بازدارنده برای مســائلی از قبیل شــبهجزیره کریمــه و منطقه دونبــاس اوکراین، جریانات ســوریه و مخاطرهآمیزبودن روســیه برای امنیت سایبری آمریکاست. بنابراین، این بسته جدید علاوه بر تحریمهای اقتصادی، شــامل تحریمهای نظامی و اطلاعاتی روسیه نیز میشود. از طرفی ترامپ تنها رئیسجمهور در بین رؤسایجمهور ایالات متحده است که با «ولادیمیر پوتین»، رئیسجمهور روسیه، ارتباط گرم و نزدیکی دارد که برخلاف سنت روسستیزی در بین سیاستمداران آمریکایی اســت. ازاینرو بدنه قانونگذار آمریکا علاوه بر فشار بر روسیه قصد فشار آوردن بر ترامپ را نیز دارد و حتی کنگره پا را فراتر گذاشته و به دنبال ســازوکاری است که رئیسجمهور ایالات متحده نتواند اقدام به لغو تحریمها کند.

امــا در این میان واکنش اتحادیه اروپــا قابلتأمل خواهد بود. با توجه بــه تصویب با اکثریت قاطع این طرح تحریمها، هم در ســنا (٩٨ رأی مثبــت( و هــم در مجلس نماینــدگان )٤۱٩ رأی مثبت( بعید به نظر میرســد که هیئتها و لابیهای اتحادیه اروپا بتوانند تغییراتی در این تحریمها به نفع خود ایجاد کنند زیرا که این قوانین به تصویب رسیدهاند و امکان الحاق مادهای جدید برای کاهش آثار تحریم بر اقتصاد اروپا بسیار دور از انتظار مینماید.

ازاینرو بروکســل با اقدامات تنبیهی شــامل محدودکردن قدرت آمریکا در شرکتهای اتحادیه اروپا و افزایش تعرفهها برای واردات از آمریکا بر شرکتهای آمریکایی اعمال فشار خواهد کرد، اما درکل آمریکا موضع قدرتمندی در این خصوص دارد زیرا کســبوکار آنها بهجز شــرکتهای بســیار بزرگ نفت و گاز، به اندازه شــرکتهای اروپایی تحتتأثیر این اقدامات قــرار نخواهند گرفت. اتحادیه اروپا ســابقه طولانی آســیبپذیری از اثــرات فراســرزمینی تحریمهای یکجانبــه ایالات متحده آمریکا، داشــته و در اکثــر آنها نیز مجبور به همراهی متحد خود شــده اســت، اما با توجه به فضای جدید و روابط جدید بین دو متحد قدیمی و شکاف روزافزون در موضوعات مختلــف تجــاری، امنیتی و زیســتمحیطی، اتحادیــه اروپا اینبار بهگونهای متفاوت اقدام خواهد کرد.

به نظر میرســد اینبار اتحادیه اروپا فراتــر از اقدامات تنبیهی و افزایش تعرفهای رفته و بیتوجهی به تحریمهای جدید را با توجه بــه قوانین بینالمللی تجاری و ســازمان جهانــی تجارت در پیش گیرد. روسیه سومین شریک اقتصادی اتحادیه اروپاست و مهمترین چالــش پیشروی بعضی از این کشــورها مباحثی مربوط به انرژی اســت. میتوان اذعان کــرد که امنیت انرژی بعضی از کشــورهای حوزه یورو مستقیما به روسیه وابسته است. همانگونه که ذکر شد، بخشی از تحریمهای روسیه مربوط به حوزه انرژی این کشور است. این قانون بدون هماهنگی با اتحادیه اروپا به تصویب رسید و این در حالی است که پس از اشــغال و انضمام شبهجزیره کریمه از سوی روســیه، آمریکا و اتحادیه اروپا بر آن شدند که در واردکردن فشار به روسیه شیوه مشترکی را اتخاذ کنند.

بر اساس این تحریمهای جدید، شرکتهایی که در بخش انرژی روسیه سرمایهگذاری کنند، مجازات خواهند شد. همچنین از جمله طرحهایی که در این زمینه در دســت اجراست، طرح بسیار مهمی اســت که مربوط به احداث خط لوله برای انتقال گاز از روســیه به شــمال آلمان است؛ بر اســاس این قانون، شــرکتهای کشورهای ثالث در صورت ســرمایهگذاری و کمک به بخش انرژی روســیه از امکاناتی در بــازار آمریکا محروم خواهند شــد. وزیر اقتصاد آلمان قبل از قانونیشــدن طرح گفته بود که اگــر رئیسجمهوری آمریکا مصوبه کنگره برای تشدید تحریم روسیه را امضا کند، آلمان واکنش تلافیجویانه نســبت به آن را مورد بررســی قــرار خواهد داد. این موضوع در ســخنان اخیر وزرای خارجه اتریش و آلمان نیز مشهود اســت و به علاوه آنکه بعضی از صنایع اروپاییها از جمله صنعت خودرو اروپا بازار مهمی را از دست خواهند داد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.