رویکرد تخصصي به گردشگري پزشکي

Shargh - - جامعه - غلامحيدر ابراهيمبايسلامي عضو شوراي عالي ميراث فرهنگي

گردشگري پزشــکي مهمترین شاخه گردشگري سلامت است. جاذبه اصلي این صنعت بر پایه ارائه خدماتي اســت کــه از ترکیب و امتــزاج دو صنعت دانشمحور پزشــکي و گردشــگري فراهم ميشود. در ایران همانند دیگر ابعاد گردشــگري این صنعت به صورت ســنتي، محدود و پراکنده ارائه ميشود و عدم برنامهریزي و مدیریت صحیح آن نابســامانيها و آشــفتگيهایي را بــه وجــود آورده و موجــب سوءاســتفاده از منابع علمــي و تخصصي کمنظیر شــده اســت. تاکنون تفکیک مفهومي این موضوع براي ســاماندهي حرفهاي و تخصصي جدي گرفته نشده اســت؛ به عبارت دیگر در اغلب موارد مفهوم «عام گردشــگري ســلامت » در بیان دستاندرکاران جایگزین ابعــاد چهارگانــه این نوع از گردشــگري ميشــود در صورتــي کــه هر یــک از شــاخههاي گردشگري ســلامت داراي موضوع، روش، عملیات و امکانات خاص، صنعت و درآمد متفاوتي اســت. ولي همپوشــاني بر محور سلامت و بهداشت بدن و روان انســان در همه آنها موجود است. مهمترین و اولین شاخه گردشگري سلامت، گردشگري پزشکي ‪Medical Tourism(‬ ) اســت که در آن گردشگر یک بیمار اســت که نسخه پزشــک، عملیات جراحي و امکانات بیمارســتان مراقبتهاي تخصصي در ارائه خدمــت به او داراي بالاترین اولویت اســت. دومین شاخه گردشگري سلامت، گردشگري درماني Cu-( ‪rative Tourism‬ ) اســت که در آن امکانات درماني با رویکرد ســنتي و گاهي مبتني بر فرضیههاي طب ســنتي همانند آبدرماني، اسپا، ماساژ، لجندرماني، رایحهدرمانــي و چشــمههاي آب گــرم و ســرد، غارهــاي نمــک و امثال آن تعیینکننده اســت و در تخصص و عملیــات فاصله معنــاداري با نوع اول یعني گردشــگري پزشکي دارد. گردشگري تندرستي ‪Wellnes Tourism(‬ ) ســومین نوع از گردشــگري سلامت اســت که در آن گردشــگر احساس کمبود ميکند و «نیــاز به گردش» براي فــرار از یکنواختي زندگي شــهري یا بهبود عارضههاي مختصر روحي و رواني پایه آن اســت. مثلا درمــان چاقي و لاغري بــا ورزش، تفــرج یــا ریلکسیشــن و فعالیتهــاي ورزشــي طبیعي مثل کوهنوردي، قایقراني و اسپاي معمولي و همانند آن را شامل ميشود. نوع چهارم گردشگري سلامت، گردشگري پیشگیرانه از بیماري ‪ILLNESS Prevention Tourism(‬ ) است که مبتني بر تفریــح و تعطیلات اســت که فــرد در فرایند آن «گردش» را «حق» خود ميداند تا به حفظ و ارتقاي ســلامتي و شــادابي خود بپردازد و از دچارشدن به بیماريهاي روحي و جسمي پیشگیري کند. گردشگر براي رهایي از یکنواختي و آلودگيهاي محیط شهري به اقلیمهاي طبیعي متفاوت و خوشآبوهوا سفر ميکند تا زندگي برتري را در مبدأ و مقصد تجربه کند. 70 درصد درآمد گردشــگري سلامت به گردشگري پزشکي تعلق دارد و از قضا جاذبههاي اصلي ایران مبتني بر ارائه خدمات گردشگري پزشکي است و این کشــور از نظر تخصصي، دانش و فناوري پزشــکي و دارویــي در ردههاي بالاي جهاني قرار دارد اما ایران از نظر ســاماندهي، عملیات و استفاده از فرصتها در موقعیت مناسبي قرار ندارد و تاکنون نتوانسته از چنگ دلالان و واسطههاي سودجو داخلي و خارجي رهایي یابد. با اولین گزارش معتبري که براساس روند افزایش درآمد در صنعت گردشــگري پزشکي از 40 میلیارد دلار در سال 2010 به 100 میلیارد دلار در سال 2012 منتشر شــد، بسیاري از کشورها این امر مهم را در راهبردهاي ملــي و بینالمللي خود قرار دادند و براي آن برنامهریزي کردند. در همان زمان به همت دکتر محمد نهاوندیان رئیــس وقت اتاق بازرگاني و نگارنده این ســطور و دیگر مدیران با برگزاري کنگره بینالمللي گردشــگري کشورهاي اسلامي در تهران، دبیرخانه گردشگري ســلامت کشورهاي اسلامي در ایران مستقر شد و چهار کنگره در بیمارستان رضوي مشــهد و آخرین آن به همت کشــورهاي عضو اکو در رامســر مازندران برگزار شــد اما با وجود تشکیل کمیتههاي راهبردي و تشــکیل انجمنهاي مختلف در این موضوع تاکنون گردشگري پزشکي با تفکیک مفهومــي و تخصصي در قالب یــک برنامه جامع و عملیاتي با تأثیرگذاري معنادار در کشــور به فعالیت و ساماندهي معین نپرداخته اســت. با وجود اینکه نیروهاي تحصیلکرده و متخصص در رشته پزشکي و پیراپزشــکي و صنعــت داروي ایــران به صورت انبــوه وجود دارد، تاکنون راهبــرد و برنامه مطلوبي براي امکانات بیمارســتاني و حتي ســاماندهي آنها بــراي بهرهوري و افزایش کار ایــن امکانات در ایران مبتني بر آیندهنگري وجود نداشــته اســت. با تلاش بــراي رهایي از پارادایمهاي موجود و با اســتفاده از نظر متخصصان و کارشناســان که به صورت طولي و تطبیقي با مقایســه گذشــته، حــال و آینده جهان موضوعات گردشگري را مطالعه و بررسي ميکنند، ضرورت دارد بــا رویکردهاي جدید به ســاماندهي موضوعــات تخصصــي گردشــگري و برنامهریزي براي آنها بهویژه در صنعت دانشبنیان گردشــگري پزشکي پرداخته شود. مهمترین مسئلهاي که در این خصوص وجود دارد تغییر و تحول از تقاضامحوري و حرکت به ســمت عرضهمحوري برحســب وجود نیروهاي مختصص و ایجاد امکانات متناسب داراي اعتبار براي توسعه این صنعت است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.