رهبر جریان صدر در گفتوگو با «الشرقالاوسط» خواستار انحلال «حشدالشعبی» شد تقلاي «مقتدي» براي قدرت

Shargh - - جهان -

هــادی آذری:

مقتــدی صــدر از یک چهــره انقلابی و آرمانگــرا و رهبــر یک گــروه نظامی بــه نام «جیش المهدی» در دهه 2000 رفتهرفته به یک سیاســتمدار تکنوکــرات بدل شــده و آن آرمانگرایی بــه نظر جای خود را به نوعی سیاســتورزی میدهد. مواضع اخیر او درخصوص مسائل داخلی عراق و همچنین رویکرد منطقــهای او، بهوضوح از این چرخش نشــان دارد که صدر رفتهرفته در حال بدلشــدن بــه یک چهره ملی و فراجناحی اســت. مقتدی صدر در شــرایطی رهبری جنبش صدر را در عراق در اختیار گرفت که عراق مورد حمله نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا قرار گرفته بود و ســخنرانیهای پرشور او علیه اشغال عراق به دست نیروهای بیگانه، نــام او را بهعنوان یک روحانی جوان انقلابی بر ســر زبانها انداخت. البته شرایط نابسامان و درگیریهای داخلی متعاقب آن باعث شــد تا او خیلی زود در معــرض تهدید جانی قرار بگیــرد. او در ادامه مدتی را برای ادامه تحصیلات حوزوی رهسپار قم شد. هرچنــد این دوری از عراق باعث نشــد که از تأثیر او در پهنه سیاسی عراق کاسته شود. بااینحال، اختلاف میان او و نوریالمالکی، فاصلهگرفتن او از ایران بهعنوان یکی از متحــدان منطقهای دولت مالکــی و همچنین افول ســتاره او در عراق را به دنبال داشــت که نقطه پایانی نیز بر فعالیت نیروهای نظامی تحت فرمان او گذاشت. اما در سال 2015 میلادی، مقتدی صدر با کشاندن دهها هزار نفر به میدان تحریر بغداد، بازگشت مقتدرانهای را به ســپهر سیاسی این کشــور رقم زد. او در آن دوران از طرفداران خود خواسته بود تا علیه ناتوانی دولت برای اســتقرار یک کابینه تکنوکــرات و فراجناحی که بتواند گره از مشــکلات عراق باز کند، دست به اعتراض بزنند و حتــی در ادامه آنها را به حمله به ســاختمان کابینه تهییج کــرد. هرچند این مواضع تند نام مقتدی صدر را بار دیگر بهعنوان یک رهبر و چهره کاریزماتیک بر ســر زبانها انداخت، اما در عمل کشــوری را که از یکسو با داعش و از سوی دیگر با اختلافات داخلی دستوپنجه نرم میکرد بیشتر به ســمت هرجومرج سوق میداد. شــاید همین تهدید داعش و خطر تجزیه عراق بود که در نهایت باعث شــد تــا جناحهای سیاســی از جمله صــدر، منافع ملی را بر منافع گروهی و جناحی ترجیح دهند. به نظر ســفر اخیر او به جــده و دیدار با «محمد بن ســلمان»، ولیعهد عربستان و همچنین اظهارات او درخصوص انحلال حشد الشعبی و رابطه عراق با ایران را باید در راســتای این مرحله جدید از حیات سیاســی او دانســت. گفتوگوی اخیر مقتدی صــدر با روزنامه «الشرقالاوسط» نیز بیش از پیش بر یک دوره جدید در حیات سیاسی او مهر تأیید میزند.

ظهور یک تکنوکرات

اگر اظهارات غیررســمی او در جمع هوادارانش در خصوص انحلال حشــد الشــعبی چندان جدی گرفته نشد و حتی ســخنگوی وزارت خارجه کشورمان نیز از امکان برداشت و ترجمه اشتباه از اظهارات صدر سخن گفت؛ به نظر ســخنان صریــح او در این مصاحبه هیچ جای شــک و شــبههای باقی نمیگــذارد. صدر در این گفتوگــو، ضمن ابراز مخالفت با وجــود دو ارتش در عراق، وجود حشــد الشــعبی را برای عراق مشکلساز دانسته اســت. این درخواســت صدر در حالی مطرح میشود که حیدرالعبادی، نخســتوزیر عراق، انحلال این نیروی مردمی را منتفی دانســته اســت. بااینحال، اختلافنظــر بــر ســر ادامــه فعالیت نیــروی مردمی حشدالشــعبی باعث نشــده تــا او احتمــال ائتلاف با حیدرالعبــادی و عمــار حکیم، رئیس ســابق مجلس اعلای عراق و از روحانیون بانفوذ شــیعه در انتخابات پارلمانی آتی این کشــور را منتفی بداند. صدر در همین رابطه از تشــکیل جبههای مستقل از تکنوکراتها برای برقراری امنیت در عراق و خدمترسانی به شهروندان خبر داده است.

ایران یا عربستان

مقتــدی صــدر در ادامــه ایــن مصاحبــه، محور گفتوگوهــای خود با محمد بن ســلمان را تحولات منطقــه از جمله یمن، بحرین، ســوریه و رابطه ایران و عربســتان و همچنین مناسبات میان بغداد و ریاض عنــوان کرده و از رســیدن بــه دیدگاههایی مشــترک بــا ولیعهد عربســتان خبــر میدهد. هرچنــد برخی تحلیلگران، خواســت او برای انحلال حشدالشعبی و کنارهگیری اسد از قدرت را که در تضاد با سیاستهای منطقــهای تهران قرار میگیرد نشــانه چرخش او به ســمت عربســتان میدانند، بااینحال به نظر عدهای، صدر در تلاش اســت تا در ایــن مرحله میان بازیگران شیعه و سنی منطقهای؛ یعنی ایران و عربستان نوعی تــوازن ایجــاد کند. شــاید در راســتای تعدیل موضع قبلی خود در قبال ســوریه بود که او در این گفتوگو، بهجای تأکید بر کنارهگیری بشار اسد از قدرت، خواستار عقبنشــینی تمامی نیروهای مســلح از خاک سوریه شــد. در تحلیل نهایی میتوان گفت که سفر مقتدی صدر به عربســتان و مواضع اخیر او به نظر پیامهایی را بــرای بازیگران داخلی و خارجی مؤثر در سیاســت عراق دربر دارد. در ســطح داخلی، او میخواهد خود را در قامــت چهرهای ملی و فرافرقهای تصویر کند که از توانمندی گفتوگو و تعامل توأمان با همســایگان شیعه و ســنی برخوردار است. در سطح بینالمللی و منطقهای نیز صدر به دنبال امتیازگیری هرچهبیشتر از طرفهای ذینفع است. بههمینخاطر، مواضع اخیر صدر را نباید به معنای فاصلهگرفتن تماموکمال او از ایران دانست. نزدیکی او به عربستان پیامی قوی را به گروهها و احزاب ســنی و همزمان به واشنگتن مخابره میکنــد که دیگر او را به چشــم مانعی در برابر صلح نبینند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.