مسابقه بانک مرکزی با بانکها در کسب سود

Shargh - - جهان -

قرار بر ايــن بوده که بانکها علاوه بر ســود عليالحســاب، در پايان سال، ســود واقعي را محاسبه و مابهالتفاوت را به سپردهگذار بپردازند. آيا اين مسئله با توجه به اوضاع بانکها عملياتي شده؟ این میزان ســودي کــه اکنون به ســپردهها تعلق ميگیرد، حداقل مبلغ تضمینشــده اســت. بانکها گفتهاند که مثلا سالانه 18 درصد سود را به سپردهگذار تضمین ميکنند و اگر بانک سود بیشتري عایدش شد، در پایان ســال آن ســود اضافي را به مشتري پرداخت ميکنــد. در برخي ســالها بانکها ایــن کار را انجام ميدادنــد اما اکنون دیگر نميتواننــد این کار را انجام دهند؛ چراکه زیانده هســتند و از منابع خودشان باید پرداخت کنند.

کاهش نرخ سود بانکي از اهداف نظام اقتصادي کشــور بوده و هست. به نظر شــما عملياتيشدن اين تصميم چه منافعي را ميتواند براي سيســتم اقتصادي کشور داشــته باشد؟ آيا شما موافق اين امر هستيد يا خير؟

بــه نظر من تــورم باید کاهــش پیدا کنــد؛ زیرا در فعالیتهاي اقتصادي در حقیقت باید گردش جریان پول عوض شــود. کساني که منابع سپردهگذاري دارند به جاي اینکه به سمت سپردهگذاري در بانکها بروند، مثلا به ســمت بورس و اوراق بهادار حرکت کنند که البته ریسک بالاتري دارد اما در آنجا سودهاي بالاتري را نیز کســب ميکنند. بانکهــاي اروپایي و آمریکایي، سود زیادي را به سپردهها پرداخت نميکنند. حتي در برخي از کشــورها کارمزد از آنها دریافت ميشود. به عنوان مثال در ســوئیس و آلمان از ســپردهاي بانکي 1.5 درصد کارمزد اخذ ميکنند. اگر ســود سپرده پایین بیاید، نرخ تســهیلات هم کم ميشــود و این به نوبه خود ميتواند موجب افزایش ســرمایهگذاري و رونق فعالیتهاي اقتصادي شود.

شــيوه بانکداري نيز جزئي ديگر از مسئله است که در تعيين نرخ ســود ميتواند تأثيرگذار باشــد. درحالحاضر شــيوه بانکداري در ايران به شــکل سنتي و شــعبهمحور است. اين شــيوه بانکداري سنتي هزينهبر اســت و در نهايت ميتواند بر نرخ سود تأثيرگذار باشد. نظر شما چيست؟

درحالحاضر بســیاري از بانکها شــعب خود را کاهش دادهاند یا براي کاهــش برنامهریزي کردهاند؛ زیرا بانکداري الکترونیکي توسعه درخورتوجهي یافته است و نیازي به شعب زیادي نیست. این مسئله باعث شــده که حتي ارزش تجاري مغازههــاي اجارهاي نیز کاهــش پیدا کند. مثلا بانک ملي بیش از صد شــعبه زیانده خود را کاهش داده است تا هزینهها را کاهش دهد.

از شــنيدهها مشــخص اســت که کاهش نرخ ســود بانکي جدي اســت. شرايط ســهگانهاي از سوي بانکها مطرح شــده که اين مسئله صورت بگيرد. اين شرايط اصلي عبارتاند از )تعديل نرخ اندوخته قانوني، کاهش نرخ جريمه اضافهبرداشت بانکها از بانک مرکــزي و همچنين فعاليت مؤثر بانک مرکزي در بازار بين بانکي(. رعايت اين شروط اصلي آيا راهگشا خواهد بود؟

درباره نــرخ ســپرده قانوني، قانوني وجــود دارد که مصوب سال 1351 اســت. در این قانون مشخص شــده که نرخ سپرده قانوني بین 10 تا 30 درصد باشد؛ درحاليکه در بســیاري از کشورها این میزان اکنون به صفر هم رسیده است. بانک مرکزي اکنون تلاش دارد این نرخ را کاهش دهد و اکنون نرخ ســپرده قانوني تا حــدود 12 درصد کاهش یافته اســت. این تصمیم بر نرخ ســود تســهیلات هم ميتواند تأثیر داشته باشد. زیرا یک نوع مالیات بر بانکها محســوب ميشود. این پیشنهادات مدتها قبل به بانک مرکزي ارائه شده. این پیشــنهادات را به آقاي دکتر سیف و دوستان دیگر در بانک مرکزي مطرح کردم. اما آنها نگران تورم هستند. البته اگر مقداري هم تورم ایجاد شود تا رشد اقتصادي صورت بگیــرد، به نظر من ایــرادي نــدارد. در ادامه ميتوان سیاستهاي انقباضي پولي را پیش بگیریم و تورم را کنترل کنیم.

شما با توجه به عملکرد بانک مرکزي فکر ميکنيد چالش نرخ سود تا چه سالي دوام داشته باشد؟

به نظر من بانک مرکزي شاید خیلي زود ناچار شود که تغییراتي در سیاســتهایش اعمال کند. مشکلات بانکها به هر صورت ممکن اســت تبدیل به مســئله عمومي شــود. برخي از سیاســتهاي ســختگیرانه بانک مرکزي باید تعدیل شــود. راهحل آن هم موجود است. شــاید این مســئله منجر به افزایش نرخ تورم چنددرصدي شــود. اما به هر صــورت لازمهاش این اســت که بانــک مرکزي از طریق مکانیســم عرضه و تقاضا ایــن کار را انجام دهد. پیشــنهادي که ما ارائه کردیم این بود که چند بانک را که دچار مشکل بودند و با ورود به بازار نرخها را زیر پا گذاشته بودند درصورت امکان اصلاح یا حتي در صورت ممکننبودن اصلاح، تنبیــه و مجــارات کنند. ایــن بانکها بایــد از چرخه فعالیتهاي غیرمتعارف بانکي خارج شوند و مقررات را رعایت کنند.

اين بانکهايي که مشکل دارند وابسته به کجا هستند؟

برخي وابسته هستند و برخي نیز وابسته غیررسمي هستند. این بانکها قانونشکني ميکنند. بانک مرکزي آنها را خوب ميشناســد و احتیاجي نیست نام آنها را ببــرم. فعالیت این بانکها باید از ســوي بانک مرکزي محدود شود و در نهایت از بازار خارج شوند. اینها بازار پول ایران را خراب کردند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.