هیچ مشروب استانداردی در کشور وجود ندارد

Shargh - - جامعه - شهرزاد همتی

«مسمومیت 4۰ نفر بر اثر مصرف مشروبات الکلی در فســا، مرگ سه نفر در شــیراز در پی مسمومیت با الکل؛ در شهرستانهای فسا، استهبان و نیریز بالغ بر ۶۰ نفــر از مردم که عمدتا جوان و نوجوان هســتند، به علت مســمومیت با الکل در بیمارســتانهای این شهرستانها بستری شــدهاند و تعدادی نیز به علت وخامت حــال به بیمارســتانهای نمازی و شــهید فقیهی شــیراز اعــزام شــدهاند و همچنین مرگ یک همدانی در پی ســوءمصرف الکل...»؛ اینها بخشی از آمار و ارقامی اســت که از ابتدای سال جاری درباره مسمومیت ناشی از مصرف الکل منتشر شده است.

آمارها درباره مصرف الــکل در ایران ضدونقیض است. عدهای میگویند ایرانیها الگوی مصرف الکل را از روسهــا و آمریکاییها هم دزدیدهاند. مطابق با آماری که در ســال ۲۰۱۵ منتشر شــد، ایران به لحاظ ســرانه مصرف الکل )در ســطح ملی(، رتبه ۱۶۶ را دارد اما اگر کســانی را که مطلقا مشروب نمیخورند از محاســبه کنار بگذاریم، ســرانه مصــرف الکل در ایران و بین کســانی که مشــروبخوار هســتند، ۲۵ لیتر در ســال اســت )مردان حدود ۲۷ و زنان حدود ۱۸( و بهاینترتیــب ایــران در مقام ۱۹ جــدول قرار میگیرد. همان زمان بررسیهای انجامشده از سوي کارشناســان معلوم کرد این آمــار میگوید در میان جمع مصرفکنندگان الکل، ایرانیها از همتایان خود در روسیه و آمریکا الکل بیشتری مصرف میکنند. در واقــع این آمار فقط به میزان مصــرف الکل در میان مصرفکنندگان آنها اشاره دارد.

بــا همه اینهــا نمیتوان انــکار کرد بــا توجه به محدودیت شــرعی برای مسلمانان در مصرف الکل، جامعه آماری مصرفکننــدگان الکل نگرانکننده به نظر میرســد. تا جایی که محسن روشنپژوه، معاون پیشــگیری و اعتیاد ســازمان بهزیســتی اظهار کرد: هرچند بهطورکلی مصرف الکل نســبت به متوسط جهانی در ایران پایینتر اســت؛ انتظار داشتیم مردم گزارش کمتری از مصرف الکل داشته باشند.

از طرفــی بــا توجه بــه اینکه مصرف مشــروب ســنتی )عرق( در میان ایرانیان رواج بیشتری دارد و همچنین بسیاری از مشروبات بستهبندی که به دست مصرفکننده میرسد، پرشده هستند یا تاریخ مصرف آنها گذشــته، بنابراین مســمومیت ناشی از مصرف مشــروبات مســموم نیز کم نیســت. به صورت کلی نمیتوان آمار محتومی از مصرف الکل در ایران ارائه کرد، دلیل اصلی این مسئله غیرقانونیبودن مصرف آن است. شاید همین بازار مکاره ناشی از قاچاقبودن الکل اســت که هرازگاهی خبر مســمومیت ناشــی از الــکل و مرگ مردم را مخابــره میکند. تا به حال کرمانشــاه، هرمزگان، همدان، تهران، اصفهان، شیراز و... در این خبرها در صدر قرار داشتهاند.

دکتــر محمدرضا قدیرزاده، کارشــناس مطالعات اعتیاد مرکز تحقیقات ســازمان پزشــکی قانونی، در گفتوگو با «شرق» درباره بالاترین آمار مصرف الکل در شــهرهای ایــران عنوان کرد : «مــا اصا چیزی به اســم آمار مصرف الکل در پزشــکی قانونی نداریم. چیزی که وجود دارد، حتی در وزارت بهداشــت هم به این صورت اســت که چنــد کار و پژوهش میدانی در ایــن زمینــه انجام شــده اســت. البته در بیشــتر موارد نام تهران بهعنوان شــهر پرمصرف الکل درج میشــود. تهــران بــا توجه به میزان جمعیتی که در آن زندگی میکنــد و مهاجرپذیربودن آن، قاعدتا مصرف بالاتری دارد. اما به صــورت کلی در شــهرهای بــزرگ و صنعتی آمــار مصرف الکل بالاتر است». وی همچنین در پاســخ به این ســؤال که آیا بــا تیترهایــی نظیــر آمارهــای نگرانکننــده مصــرف الکل در ایــران موافــق اســت، تصریح کرد : «اســتناد ما به آمار سازمان بهداشت جهانی است و مطابق این آمار وضعیت ما در مصــرف الکل در میان دیگر کشورهای خاورمیانه کمتر است. یعنی ما نمیتوانیم بگوییــم در مصــرف الکل آمار خیلــی بالایی داریم، بلکه نســبت به کشــورهای همجوار آمار ما نســبتا پایین اســت». قدیرزاده همچنین با تأیید این مطلب کــه بخشــی از مصرفکنندگان الکل بــه علت ترک مــواد مخدری مانند شیشــه ســراغ الــکل رفتهاند، افزود: «یکی از مشــکات ما این اســت که در بحث اطاعرســانی درمان ضعف داریم، افرادی که معتاد بــه مواد مخدر هســتند، به جای مراجعــه به افراد متبحر در عرصــه ترک اعتیاد، معمولا اطاعات خود را از فردی که مصرفکننده است، میگیرند. بهعنوان مثــال پیش از این مصاحبه بیماری داشــتم که برای ترک هروئین سراغ مصرف شیشه رفته بود، دلیل این کارش را هم اینگونه عنوان کرد: دوستش به او گفته بود اگر میخواهی هروئین در بدنت از بین برود، باید شیشه مصرف کنی. در چنین شرایطی نهتنها مشکل هروئیــن فرد حل نمیشــود، بلکه مشــکلی هم به مشــکات وی اضافه میشود». این متخصص اعتیاد افزود: «ما الان در بحث مرگهای ناشــی از الکل چند تقسیمبندی داریم. یکی مصرف مزمن الکل اســت، یعنی فردی کــه معتاد به الکل اســت و دچار عوارض جسمی ناشــی از مصرف الکل میشود. بر فــرض فرد دچــار هپاتیت و ســیروز کبدی میشــود و فوت میکنــد. یکســری از مرگهــا ناشــی از مصــرف مشــروبات الکلــی با دوز بالا اســت، یعنی فرد اتانــول با دوز بالا مصرف میکند که باعث وقفه تنفسی و مرگ میشود. دسته سوم کسانی هستند که مشروبات الکلی خوردهاند و به دلیل استانداردنبودن تهیه آن عاوه بــر اتانول مقداری هم متانول یا الکل چوب مخلوط مشــروب شــده. در واقع در پروســه تولید مقــداری متانول مخلوط شــده. متانول منجر به مسمومیت در افرادی ميشــود که آن را مصرف میکنند. عوارض مصرف ایــن نوع از الکل در برخی مواقع کوری و مرگ اســت. دستهبندی دیگر مربوط به افرادی است که الکل را همزمان با مخدر دیگری مصرف میکنند، مثا فرد الکل را با تریاک یا ترامادول و متــادون مصرف کرده اســت و همیــن همزمانی مصرف چند ماده منجــر به وقفه تنفس و مرگ آنها میشــود و نمونه بارز این اتفــاق یکی از چهرههایی است که سال گذشــته درگذشت. آن فرد همزمان با مصرف الکل، متادون و ترامادول را نیز مصرف کرده بود». مشــاور رئیس سازمان پزشــکی قانونی کشور در ادامه در پاســخ به این ســؤال که به چه دلیل در یک برهــه زمانی میــزان مصرف الکل مســموم در یکی از شــهرها بالا میرود تصریح کرد: «در کشــور مــا تولید، توزیع و مصرف مــواد مخدر طبق قانون و شرع ممنوع است، در نتیجه افراد برای اینکه بتوانند مشــروبات الکلی را تهیه کنند، از راههای غیرقانونی اقدام میکنند. عدهای هم این مشروبات الکلی را به صــورت زیرزمینی تهیه میکنند. از جایی که خیلی از این افراد نحوه تهیه درســت مشروب را بلد نیستند و پروسه تولیدشان اســتاندارد نیست، همزمان که فرد در حال تولید اتانول اســت، متانول نیز تولید میشود و همان باعث میشــود فرد وقتی الکل را در اختیار مردم قرار میدهد، منجر به مسمومیت با متانول به صورت گسترده شود. همان اتفاقی که چندسال پیش در رفسنجان منجر به فوت چندین نفر شد، یا اتفاقی که در سیرجان افتاد و صد نفر مسموم شدند یا اتفاقی که اخیرا در شهرســتان نیریز فــارس افتاد و منجر به فوت ســه نفر شد ». قدیرزاده افزود : «آن چیزی که ما میبینیم و متأســفانه ممکن است حتی در شهرهای دیگر هم رواج پیدا کند، همین توزیع مشروبات الکلی تقلبی یا دستســاز اســت. در این نوع مشــروبها متانول وجود دارد. متأسفانه این را هم باید بگویم که در مشــروبات الکلی که کشف میشود و برای تجزیه به سازمان پزشــکی قانونی ســپرده میشود، در ۱۵ درصد مــواد عاوه بر اتانول ماده دیگری نیز در میان آنها هســت. مثا دیدهایم به این مشروبات ترامادول اضافه کردهانــد و بعضی اوقات به آنهــا لورازپام و دیازپام نیز اضافه شده اســت و متأسفانه ما هرروزه در مشروبات الکلی کشفشده، گزارش وجود متانول را نیز داریــم». این متخصص حــوزه اعتیاد در پایان خاطرنشان کرد: «باید به خانوادهها هشدار بدهیم که هیچ مشروب الکلی استانداردی حتی اگر پلمب شده باشد، در کشور وجود ندارد.»

شــیوع مصرف و اختــال الکل در ایــران حدود یک درصد است. همچنین اســتانهای تهران، البرز، اصفهان، لرستان و کرمانشــاه بیشترین مصرف الکل را بــه خــود اختصــاص داده و در مقابل بوشــهر، سیستانوبلوچســتان، چهارمحالوبختیاری و مرکزی نیز براساس آمارهای ســال ۱۳۹۰ کمترین مصرف را در حوزه الکل دارند.

به صورت کلی نمیتوان آمار محتومی از مصرف الکل در ایران ارائه کرد، دلیل اصلی این مسئله غیرقانونیبودن مصرف آن است. شاید همین بازار مکاره ناشی از قاچاقبودن الکل است که هرازگاهی خبر مسمومیت ناشی از الکل و مرگ مردم را مخابره میکند. تا به حال کرمانشاه، هرمزگان، همدان، تهران، اصفهان، شیراز و... در این خبرها در صدر قرار داشتهاند

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.