عواميه، شهر بيدفاع

Shargh - - جهان -

هادي آذري:

با وجود سانســور شدید اخبار در عربستان ســعودي، تصاویر ماهوارهاي از شهر عوامیه از تخریب گسترده این شــهر به دســت نیروهاي امنیتي سعودي حکایت ميکند. عوامیه که از جمله مراکز شــیعیان در عربستان محسوب ميشود، دیگر هیچ شباهتي به یکي از ثروتمندترین شهرهاي خلیج فارس ندارد؛ شهري که روزانه دو میلیون بشــکه نفت از دل آن اســتخراج و به سراســر جهان صادر ميشود. این شــهر که در نزدیکي منطقه نفتخیز قطیف واقع شده است، از حدود سه ماه پیش و به عبارت دقیقتر از 10 مي، در محاصره نیروهاي امنیتــي قرار دارد. علت این محاصره از ســوي مقامات ســعودي، فعالیت مخالفان مسلح و شبهنظامي شیعه در این شهر عنوان ميشود که گفته ميشود بعد از بهار عربي در این منطقه قــدرت گرفتهاند. با این حال، هدف اصلي ریاض از محاصره این شــهر، تخلیه و ویرانکردن کامــل محله قدیمي المســوره، محله شــیخ نمر النمر اســت؛ نمر روحاني شــیعه و از منتقدان رژیم آلسعود بود که دســتگیري و اعدام او در سال گذشته با واکنش منفي جامعه جهاني و اعتراضاتي در عربســتان همراه شــد. از نظر ریاض، نابودي کامــل این منطقه به معناي پایان خاطره شــیخ نمر و پیروان شیعه او خواهد بود. با این حال، به دلیل مقاومت مردمي، کار تخریب این محله نهتنها بیش از آنچه انتظــار ميرفت به طول انجامیده اســت بلکه تاکنــون 20 تا 30 نفر نیــز در نتیجه اعمال خشــونت از سوي نیروهاي امنیتي کشــته و هزاران نفر نیز از خانه و کاشانه خود آواره شدهاند. از آغاز محاصره عوامیه، 20 هزار نفر این شهر را ترک کردهاند. افرادي هم که ماندن را بر رفتن ترجیح دادهاند، شــرایط ســختي را پشت سر ميگذارند.

محاصرهبهکارگردانيولیعهدجدید

محاصــره عوامیــه بــا تنشهــاي داخلــي و ماجراجویيهاي منطقهاي پادشاهي سعودي همزمان شده است که بســیاري علت آن را کاهش قیمت نفت و اعمال مالیاتهاي جدید ميدانند. در ســطح داخلي ایــن تنشها بــا خلع محمد بــن نایــف از ولیعهدي و جایگزینشــدن محمــد بن ســلمان کلید خورد. در سطح بینالمللي نیز ریاض از یک ســو بیشتر در باتــلاق جنــگ یمن فــرو ميرود و از ســوي دیگــر وارد کشاکشــي دیپلماتیــک بــا متحــد پیشــین خود یعني قطر شده اســت. البته تنش بــا ایــران را نیــز باید به موارد فــوق افــزود. در پس تمامي این اقدامات ميشــــود رد پایــي از محمد بن ســلمان دید. محاصره عوامیه اندکي بعد از آن شــروع شد که محمد بن سلمان در یک مصاحبه تلویزیوني کمسابقه، هرگونه مذاکره بــا ایران را غیرممکن خواند. ســرکوب عوامیه در ســکوت بینالمللي یک پیام آشــکار را براي مردم عربســتان به دنبال دارد: هرگونه مقاومت اعم از مســلحانه و صلحآمیز، اقدامي عبث بوده و به شــدت سرکوب خواهد شــد. فعالان مدني، شرایط زندگي براي ساکنان شهر عوامیه را اسفبار و غیرقابل قبول توصیف ميکنند. طبق گفته شاهدان عیني، مردم از ترس جانشان، به ندرت از خانه خارج ميشــوند و حتي کودکان نیز در امان نیستند. همین چند روز پیــش بود که کودک خردســالی به نام سجاد محمد ابوعبــدالله بر اثر جراحات ناشي از اصابت گلولــه در بیمارســتان جان ســپرد. گویا سجاد به همراه عمــو، عمه و عموزادههایش در حال گــذر از ایســتگاه پلیس عوامیــه بودهانــد که با درگیري میــان نیروهاي امنیـــــتي سعـــــودي و معترضان شیــــعي، خودروي آنها از ســوي مأمــوران امنیتي هدف تیرانــدازي قرار ميگیرد. گفته ميشــود که از آغاز درگیريهــا، حداقل دو کودک دیگر نیز بر اثر اصابت گلوله جان باختهاند.

ریشههاياختلاف

منطقــه قطیــف از زمان شــکلگیري پادشــاهي ســعودي در 1913 میــلادي، بــه واســطه اکثریــت شیعهنشــینش، رابطه ســردي با دولت داشته است. تنشها در قطیف اولین بار زماني بالا گرفت که دولت مرکزي به ثروت نهفتــه در این منطقه پي برد؛ بخش عظیمي از نفت عربستان سعودي در این منطقه تولید و در مجمتع پتروشــیمي رأسالتنوره تصفیه و صادر ميشود. اما این منطقه از مواهب این ثروت خدادادي بيبهره بوده اســت. اولیــن ناآراميهــا و اعتراضات در ســال 1979 میلادي و در اعتراض بــه نابرابريها و تبعیض به وقوع پیوســت. اما قیام آنها به شــکلي خشونتآمیز سرکوب شــد و دولت مرکزي تمهیدات امنیتــي خود را در این منطقه افزایــش داد. البته این پایان کار جنبش شــیعي نبود. تحــولات بهار عربي و متعاقبا مداخله عربستان در سرکوب شیعیان بحرین، بار دیگــر اعتراض قطیفيها را برانگیخت؛ اعتراضاتي که تا امروز نیز ادامه داشته است. بااینحال، مقاومت مردمــي در عوامیه بار دیگر نشــان ميدهد که اقدام نظامي نهتنها گرهي از مشــکل شــیعیان عربستان باز نميکنــد بلکه بر آتش منازعات خواهد دمید. نابودي محله قدیمي المســوره نیز شاید در کوتاهمدت نشانه قدرت و اقتدار آلســعود تعبیر شود اما در بلندمدت تنها بر خشم و نفرت شیعیان ميافزاید.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.