عراق مسلم از ک وحامدبسنطانهاوزيريشاوریعررااقنو درخواستعکررد:بستان

Shargh - - ديپلماسي -

شرق، زينب اسماعيلي:

عربســتان از عراق خواسته بین تهران و ریاض میانجیگري کند. این را روز گذشته وزیر کشــور عراق در تهران گفته اســت. او با اشاره به ســفر اخیر خود به عربســتان و دیــدار با ولیعهد این کشــور گفــت: محمدبن ســلمان رســما از من درخواست کرد عراق واسطهاي بین ایران و عربستان براي کاهش تنشها باشد.

این نخســتینبار است که اعلام ميشود عربستان از کشــوري تقاضا کرده تا میانجــي رابطه و کاهش تنش با ایران باشــد. از ديماه سال 94 که عربستان رابطهاش با ایران را قطع کرد، کشــورهاي مختلفي براي میانجیگري بین ایران و عربستان اعلام آمادگي کــرده بودند؛ عراق هــم یکي از آنها بــود. ایران در مواجهه بــا همه این اعــلام آمادگيهــا، گفته بود علاقهمند به حل مشــکلات با عربســتان اســت اما عربستان واکنش مثبتي به این میانجیگريها از خود نشان نداد. رابطه عربستان و ایران در سالهاي دولت محمــود احمدينــژاد کاهش یافــت و درحاليکه حســن روحاني ســال 92 و بعد از انتخابشــدن به ریاستجمهوري در اولین کنفرانس خبرياش گفت که علاقهمند توســعه روابط با همســایگان بهویژه عربســتان است اما چرخ به گونهاي چرخید که سال 94 شــاهد قطع رابطه دو کشــور بودیم. عربســتان از مذاکــرات هســتهاي و گفتوگوهــاي دوجانبــه محمدجــواد ظریف و جــان کري، بســیار عصباني بــود، بهدســتآمدن برجــام نفتي بر آتــش رقابت همــراه بــا نفــرت عربســتان از ایران شــد. به زعم عربســتان، ایران با آمریکا در مسائل منطقهاي نیز به تفاهمي دست یافتهاند زیرا جان کري چنین مفهومي را به آنهــا القا ميکرد؛ اگرچه مذاکرهکنندگان ایراني تأکید داشــتند موضوع مذاکره تنها هستهاي است و اجازه مذاکره درباره مسائل منطقه را ندارند.

ریاض به یکي از بدترین نقاط از رابطه دیرسالش با واشــنگتن رســید، باراک اوباما و جان کري سخت درگیر مذاکره با ایران بر ســر مسئله هستهاي بودند و قصد داشتند در پایان دولت و کارنامهشان این گره را بازشــده نشــان دهند. اینها همراه شد با تغییرات در عربســتان، ملــک عبدالله پادشــاه کهنســال و محافظــهکار عربســتان کــه با جمهوري اســلامي ایران و آیتالله هاشميرفســنجاني قرابتي داشــت، دار فانــي را وداع گفــت و جایش را ملک ســلمان، پادشــاهي گرفت که از ابتــداي کار، جواني و خامي را بر پیشانياش گذاشتند. در همان اوایل کار، سعود الفیصل وزیر خارجه کهنهکاري که ميتوانســت به بهانه شــرایط جســمي در میانه مذاکرات هستهاي، جــان کري را به فرودگاه در ویــن و داخل هواپیماي اختصاصياش بکشــاند، برکنار شــد. عــادل الجبیر سفیر ســابق عربســتان در آمریکا، جانشــین او شد کــه هفتهاي یکي، دو بار ادعایــي علیه ایران مطرح ميکند تا از قافله ایرانستیزي عقب نماند.

در همین دوره، عربســتان براي رقابت با ایران پا در زمین یمن گذاشــت و در نبردي ســخت، گیر کرد که هنوز با وبا و کودککشي و نسلکشي ادامه دارد. ســوریه نیز زمین دیگــري از رقابتهاي منطقهاي و حاد ایران و عربستان است.

ديماه ســال 94 همین تنشها در سطح ملایمي ادامه داشــت اما اعدام شیخ نمر، روحاني معترض شــیعه در عربســتان، موجب اعتراضهایي در ایران شد. عدهاي دامنه اعتراض را آنقدر بالا بردند که به ساختمان سفارت عربســتان در تهران و کنسولگري این کشور در مشهد حمله کردند و ساختمان را آتش زدنــد. اگرچه ایــن پرونده در سیســتم قضائي ایران مفتوح و در حال بررســي است اما این اقدام تأثیرات بینالمللــي خود را گذاشــت؛ عربســتان رابطهاش را با ایــران قطع کرد و در یارگیــري منطقهاي علیه ایران چند کشــور را با خود همــراه کرد که برخي از کشــورها دســت به کاهش رابطه با ایران زدند. این فصلي جدید در رابطه دو کشور بود. ایران و عربستان اگرچه همیشــه در رقابت با هــم بودند و اوج تنش را در ماجراي کشــتار حجاج در دهه 60 تجربه کرده بودند، اما این بار فاجعه تلخ کشتار حجاج در منا بر آتش نفرت افزود. اعزام حجاج نیز یک ســال معلق شد. همینها کافي بود تا دو کشور در سردترین فصل رابطه قرار گیرند.

بیــن دو کشــور نه مذاکــرهاي صــورت گرفت و نــه ملاقاتي. تنها در یک مورد پاییز ســال 93، اولین دور مذاکرات ســوریه در وین درحاليکه ایران و ۱۸ کشور دیگر دعوت بودند، بین هیئتهاي دیپلماتیك ســلاموعلیکي ردوبدل شــد که مقامات دیپلماتیک ایراني حاضر در آن نشست، آن را تنها یک احوالپرسي مرسوم بین دیپلماتها تفسیر کردند. رفتاري مشابه در ۱0 مرداد در حاشیه نشست فوقالعاده کشورهاي همکاري اسلامي در اســتانبول بین ظریف و الجبیر رخ داد و تا سطح مصافحه پیش رفت.

در همه این مدت، سکان این همه اختلافافکني با ایران در ریاض در دستان عادل الجبیر وزیر خارجه عربســتان و محمد بن سلمان ولیعهد دوم پیشین و ولیعهد فعلي اســت که به سرعت در حال پیمودن مسیر پادشــاهي اســت. او که مواضعي ضدایراني داشــته، در ملاقاتي که تیرماه با قاسم الاعرجي وزیر کشــور عراق داشــته، از او خواســته عراق میانجي رابطه دو کشور باشد. او 27 تیرماه به عربستان سفر کرد. امیر عبدالعزیز بن ســعود بن نایف وزیر کشــور عربستان از هیئت عراقي اســتقبال کرد. روز گذشته وزیر کشــور عراق در ســفر به تهران و در ملاقات با وزیر کشــور ایران گفته که ولیعهد عربستان از عراق بــراي میانجیگري میان تهران و ریاض درخواســت کرده است.

بــه گزارش ایســنا، وزراي کشــور ایــران و عراق یادداشــتتفاهم همــکاري بــراي فراهمکــردن تسهیلات بیشــتر براي زائران مراسم اربعین حسیني و گســترش همکاريها در جهت حل موضوعات و مشکلات مشترک امضا کردند.

وزیر کشــور عراق در این نشست با اشاره به سفر اخیر خود به عربســتان و دیدار با ولیعهد این کشور گفت: محمدبن ســلمان رسما از من درخواست کرد عراق واســطهاي بین ایران و عربستان براي کاهش تنشها باشــد. پیش از ایــن نیز ملک ســلمان این درخواســت را داده بود. من هم به آنها گفتم شــما بایــد با احترام و بهترین وجه بــا حجاج ایراني رفتار کنید و اجازه دهید آنها وارد قبرستان بقیع شوند که طرف عربســتاني هم وعدههایي در این زمینه داد و الان هــم بقیع بــه روي حجاج ایراني باز اســت. ما معتقدیم روابط دوســتانه ایران و عربستان به تأمین امنیت منطقه کمک ميکند.

رحمانيفضلي نیز در پاسخ به وزیر کشور عراق گفت: احترام و عزت حجاج ایراني براي ما بســیار مهم اســت. ما همیشــه دنبال روابط با عربستان بودهایم. سیاست ایران همکاري مؤثر با کشورهاي منطقه است و ما در قطع روابط هیچگاه پیشقدم نبودهایم. امیدواریم کشــورهاي منطقه با حمایت مــردم خود و دوري از دشــمنان واقعي اســلام و دست در دست هم به دنبال حل مسائل مسلمانان باشند.

اگرچه مشــخص نیســت این میانجیگري در چه ســطحي و چگونه انجام شــود اما هنوز ميتوان به همان ســخن دیپلماتهاي ایران تأکید کرد که ایران و عربســتان بهعنوان دو کشــور بزرگ جهان اسلام، ميتواننــد بدون میانجي نیز مشــکلات خود را حل کنند. این مســتلزم تمایل دو طرف براي نشستن پاي میز مذاکره اســت تا مســائل را طرح و براي حل آن چاره پیدا کنند. اگرچه برخي مشکلات دو کشور مثل نقشــي که براي خود در جهان اســلام قائل هستند، به نظر نميرسد که قابل مذاکره یا حلشدني باشد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.