تعدیل به جای حذف اعدام

Shargh - - ديپلماسي -

در هــدف دوم کــه تنبه جامعه اســت، به دلایل متعدد شــدت مجازات نمیتواند به تنهایی ارعاب را ایجاد کند. مادامی که بسترها و زمینههای اقتصادی و بــیکاری و انگیزههــای قوی برای ارتــکاب جرم وجود دارد، شــدت مجازات کاری را از پیش نمیبرد. بهعنوان مثال وقتی متهم تصمیــم به ارتکاب جرم دارد، ســود و منفعت خود را از جرم ارتکابی حساب میکند، مثلا میگوید من اینقدر سود میبرم و اگر هم گیر بیفتم، آنقدر ضرر میکنم. بنابراین خود مجازات اعدام بهتنهایی بالانس را بــرای مرتکب جرم ایجاد نمیکند. او پیش خود میگوید یا گیر میافتم و از این زندگی راحت میشوم یا موفق میشوم و زندگیام را عوض میکنم». این مدرس دانشــگاه در پایان افزود: «در این شــیوه مجازات، ســازندگی نمیبینیم. غیر از مواردی کــه معذوریتهای فقهــی داریم، به نظرم بهترین کار این است که مجازات اعدام را حذف کنیم. موضوع دوم بحث جامعهشناسی ماجراست. حذف مجازات اعدام از ناحیه جامعهشناســان طرفدارانی دارد؛ یعنی در واقع طرفــداران حذف اعدام از منظر جامعهشناسی میگویند مجازات اعدام یک خشونت قانونی اســت و آنها مخالف هر نوع ترویج خشونت در جامعه هســتند. بنابراین مجازات اعدام در قوانین جزایی روحیه خشن را ترویج میکند و دست قضات را بــرای توســعه خشــونت قانونــی در جامعه باز میگذارد. جرمشناسان و روانشناسان هم دلایل خود را برای حذف اعدام دارند. طرفداران کرامت انســان هم معتقدند که ما به انسان حیات ندادهایم که حیات او را سلب کنیم .»

براساس مصوبه دیروز مجلس، مواردی که مباشر جرم یا حداقل یکی از شرکا حین ارتکاب سلاح سرد یا گرم کشیده یا سلاح گرم را به قصد استفاده حمل کند، نقش ســازماندهی، مدیریت یا سرکردگی یا پشتیبانی مالی یا ســرمایهگذاری داشــته و اگر هم از اطفال و نوجوانان کمتر از ۱۸ ســال یا مهجوران برای ارتکاب جرم استفاده کند، محکوم به مجازات اعدام میشود. کســانی که به جرم حمل مواد مخدر کمتر از مقدار گفتهشده دستگیر شوند و سابقه محکومیت بالای ۱۵ سال نداشته باشند نیز اعدام نخواهند شد.

همچنین سعید صفاتیان، رئیس کارگروه کاهش تقاضای اعتیاد مجمع تشــخیص مصلحت نظام، در گفتوگو با «شــرق» تصریح کــرد : «این طرح نزدیک به دوســالونیم بر سرش بحث و جدل بود. خیلیها در مخالفت با اعدام، به دنبال حذف بودند، اما عملا بحث حــذف اتفــاق نمیافتد. مــا در صحبتهای مسئولان مدام به واژه حذف میرسیدیم، درحالیکه از همان روزهای اول نگاه ما کاهش موارد اعدام بود. ما در قانون ایران بالای ۱۵ مورد اعدام داریم. بحث بر سر این بود که اعدام قاچاقچیان مواد مخدر بر دو، سه گروه مختلف متمرکز شــود؛ دسته اول شامل کسانی میشد که در درگیریهای مسلحانه حضور داشتند، گروه دوم رؤســای باندها و گروه سوم تأمینکنندگان مالی باندهای قاچاق بودند، در نهایت هم مجلس با همت کمیسیون قضائی این طرح دیروز تصویب شد. اقدام بسیار خوبی است و باعث میشود حداقل بالای 70 درصد موارد اعدام در کشــور ما پایین بیاید». وی افزود: «ما از طرف سازمانهای بینالمللی دراینباره بهشــدت تحت فشار بودیم که چرا ایران پس از چین بالاترین میزان اعدام را دارد. من مطمئنم گزارش سال 20۱۸ که گزارش اعدام ســازمان ملل منتشر شود ما در پایینترین ردهها قرار خواهیم گرفت». وی با طرح این سؤال که ما چه کسانی را اعدام میکردیم تصریح کرد: «آیا هــدف ما قاچاقچیان بینالمللی بود؟ خیر! شــاید تا 90 درصد اعدام ما مربوط به کسانی بود که بر فرض ۱0 کیلو تریاک را از شرق کشور به غرب کشور حمل میکردند و بعد از اینکه حکم اعدام آنها صادر میشــد و آن را مورد بررســی قرار میدادیم، متوجه میشــدیم که شــخص هنوز خانه هم نــدارد. هنوز ماشــین ندارد. تا امروز هزاران نفــر را اعدام کردهایم و هــزاران نفر هم پــای اعدام هســتند. در این مدت نــگاه ما این بود که چرا این افراد باید اعدام شــوند و فرزندان آنها نگاه دشــمنی با کشور پیدا کنند؟ اصلا این ماجرا چه تأثیری بر قاچاق مواد مخدر داشــت؟ آیا این اعدامها توانست ورود مواد مخدر را به داخل کشور کاهش دهد یا دسترسی را به آن کم کند؟ پاسخ خیر است. البته بعضی اعتقاد دارند در صورت حذف اعدام وضع از این هم بدتر بود، اما ســؤال این است که وضع خیلی بدتر یعنی چه؟ دسترسی ما به مواد مخدر و روانگردان تنها پنج دقیقه طول میکشد، مثلا اگــر اعدام نبود آیا این زمان به دو دقیقه میرســید؟ ما در این ســالها بــه آخر خط مواد مخدر رســیده بودیــم و فقط خود را در دنیا زیر ســؤال میبردیم و کســانی را اعدام میکردیم که صرفا واســطه بودند. از طرفــی آدمهــا را بهخاطر حمل ۱۵0 گرم شیشــه اعدام میکردیم، درحالیکه ۱۵0 گرم شیشه مصرف شخصی یک فرد معتاد به شیشه است و او را بهخاطر حمل ماده مصرفی خود اعدام میکردیم». صفاتیان در پایان خاطرنشــان کــرد: «این اتفاق بســیار خوب اســت و از نظر من در نهایت در حوزه مبارزه با مواد مخدر گام مثبت و مؤثری خواهد بود. ما الگویی برای کشــورهای همســایه نیز خواهیم بود تا در مجازات اعدام برای حاملان مواد مخدر تجدیدنظر کنند». این طرح حذف کامل اعدام قاچاقچیان را در بر ندارد، اما شــاید راهحلی برای جلوگیری از فرار پدرخواندهها و قربانیشدن خردهفروشــانی باشد که در زندگیشان چارهای جز اشــتباه ندیدهاند. بایــد منتظر نتیجه این اتفاق بود؛ اتفاقی که میتواند چوبههای دار کمتری را در شهر برپا کند.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.