آ مپریخو اکافازشداستارنیاسبرت هتم هپر صسیمایستقمِلا لب گرگرزاارند

Shargh - - جهان -

کردســتان عــراق تصمیم خــود را بــرای برگزاری همهپرسی اســتقلال این منطقه گرفته است؛ حتی اگر این تصمیم به قیمت ازدســتدادن متحدان منطقهای و فرامنطقــهایاش تمام شــود. روز گذشــته و ۱0 روز مانده به برگزاری همهپرســی جدایی اقلیم کردســتان از عراق، پارلمان اقلیم در اولین تشــکیل جلســه خود، پس از دو ســال، با تصویب همهپرســی مهر تأییدی بر این تصمیــم جنجالی زد. 6۵ نفــر از 6۸ عضو پارلمان اقلیم که از حزب دموکرات کردستان به رهبری بارزانی و اتحادیه میهنی کردســتان به رهبــری طالبانی بودند، این همهپرســی را تأییــد کردند؛ اما همزمــان به گفته رســانههای محلی، بیش از 40 نفــر از اعضای پارلمان ۱۱۱نفری اقلیم، غایب بودند. نمایندگان غایب از جنبش گوران )تغییر( و همچنین نمایندگان اســلامگرا بودند و در اعتراض به همهپرسی، از دادن رأی خودداری کردند؛ بااینحال تصویب همهپرســی در پارلمان اقلیم، موجی از شادی را در خیابانهای اربیل، پایتخت اقلیم کردستان عراق، به دنبال داشــت. مردم این شــهر با دردستداشتن پرچم کردســتان، سرودهای ملیگرایانه میخواندند و به رقص و پایکوبی مشغول بودند. نمایندگان موافق پارلمان هم همپای مردم شــادی میکردنــد. یکی از نمایندگان از حزب دموکراتیک کردســتان، به رویترز گفت: «صد ســال منتظر چنین لحظهای بودیم .»

با این همه، تنها ســاعاتی پــس از آنکه پارلمان اقلیم، همهپرســی استقلال روز ۲۵ سپتامبر را تأیید کرد، آمریکا با نامناسبخواندن زمان این همهپرسی، از مقامهای اقلیم کردســتان عراق خواست این همهپرسی را برگزار نکنند. واشــنگتن از دیرباز حامی استقلال کردستان عراق بوده اســت و نیروهای کُرد یکی از همپیمانان اصلــی آمریکا در جنگ علیه داعش بودهاند؛ اما واشــنگتن بر این باور اســت که اکنون زمان مناسبی برای بهدستآوردن این حق از ســوی کردها نیست. واشنگتن میترسد این همهپرســی به احتمال انتخاب مجدد حیدرالعبادی، نخســتوزیر عــراق، ضربه بزنــد، روابط این کشــور با ترکیــه را پیچیدهتــر و تمرکز بر مبــارزه با داعش را مختل کند. کاخ ســفید در بیانیــه خود از کردها خواســته گفتوگویی جدی و پایدار را با بغداد آغاز کند. حیدر العبادی، نخســتوزیر عراق، پیش از این گفته است همهپرسی استقلال کردستان از عراق را غیرقانونی و خلاف قانون اساسی میداند.

طرح جایگزین جامعه جهانی

این هفته، برت مکگورک، فرســتاده ارشــد ایالات متحــده، به اربیل ســفر کرد و همراه با ســفرای آمریکا، بریتانیا و سازمان بینالملل، تلاش کردند رهبران کــرد را متقاعد کنند که در ازای ابتــکار عمل دیپلماتیک جدیدی، از برگزاری همهپرسی صرفنظر کنند. آنطور که یک منبع آگاه به خبرگزاری فرانسه گفته، بر اساس طرح جایگزین، جامعه بینالمللی به اشتراکگذاشتن بودجه نفت عراق و پرداخت دستمزد به شبهنظامیان کُرد را بررســی خواهد کرد؛ مرزهــا و نیروهای نظامی، در مواضع فعلی خــود باقی خواهند مانــد و بغداد به کردســتان اجــازه خواهد داد به صــادرات نفت که درحالحاضر از خــاک ترکیه صورت میگیرد و نقض قانون اساسی اســت، ادامه دهد. در نهایت، احزاب کردستان میتوانند در دولت عراق و انتخابات سال ۲0۱۸ شرکت کنند. از سوی دیگر، محمد حاجیمحمود، دبیرکل حزب سوسیالیســتدموکرات کردســتان، گفته اســت نمایندگان آمریکا، بریتانیا، فرانسه و ســازمان ملل در گفتوگو با رئیس اقلیم کردستان، پیشــنهاد کردهاند موضوع استقلال کردستان به مدت دو ســال به تعویق انداخته شود و در ســازمان ملل متحد درباره آن گفتوگو شود.

واکنش به طرح

اگرچه شورای عالی همهپرسی استقلال کردستان اعلام کرده در نشســت روز دوشنبه )فردا( به طرح جایگزینی برای تعویق همهپرسی پاســخ خواهد داد؛ اما شواهد و قرائن از رد این پیشــنهاد حکایــت دارد. بارزانی طرح جایگزینی همهپرسی را رد کرده و گفته است در سطح انتظارات مردم کردســتان نیســت و همهپرسی در روز مقرر برگزار خواهد شد. هوشــیار زیباری، عضو شورای عالی همهپرسی اقلیم کردستان، هم اعلام کرد در طرح جایگزینــی بینالمللی برای تعویق همهپرســی، هیچ تضمینی وجود ندارد و همهپرســی در روز مقرر برگزار خواهد شد. او خواهان تضمین کتبی اتفاق نظر شورای امنیــت در چارچوب فصل هفتم شــد کــه در آینده به نتیجه همهپرســی پایبند باشد. علاوه بر آمریکا، ترکیه و ایران نیز از مخالفان جدی همهپرسی استقلال هستند. رجب طیب اردوغان هشدار داده این همهپرسی عواقب بدی برای اقلیم کردستان در پی خواهد داشت و این یعنی اقتصاد اقلیم کردستان که بهشدت متکی به صادرات نفت از طریق خاک ترکیه است، میتواند در نهایت با مشکلاتی جدی مواجه شود.

علاوه بر مخالفت کشــورهایی مانند آمریــکا، ترکیه و ایران، کردهای عراق هم درباره همهپرسی اختلافنظر دارند. جنبش تغییر، اصلیترین حزب اپوزیسیون، جلسه پارلمان را تحریم کرد و گفت اگرچه به استقلال بــاور دارد؛ اما مخالف برگزاری همهپرســی در چنین شــرایطی اســت. کردها چهارمین قوم بزرگ خاورمیانهاند؛ اما تاکنون هرگز کشــور دائمی از آن خــود نداشــتهاند و به نظر میرســد تلاش اخیر اقلیم کردســتان برای اســتقلال هم درصورت تحقق، با سنگاندازیهای بسیاری روبهرو خواهد شد. یکی از مسائل جنجالبرانگیز همهپرسی اخیر، پیوستن شهر نفتخیز کرکوک اســت که دولت عراق از ابتدا نسبت به آن هشدار داده بــود. دو هفته پیش، یکــی از گروههای شــبهنظامی عراقی که نزدیک به نوری المالکی، نخســتوزیر سابق عراق، اســت، هشدار داده بود در صورت الحاق کرکوک به کردســتان، به این شهر حمله خواهد کرد. این اظهارات در کنار هشــدارهای جامعه جهانی، نشان میدهد خاورمیانه که همین حالا هم به واســطه حضور داعش پرآشــوب است، روزهای ناآرامتری را انتظار میکشد.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.