شبهجزيره کره در منطقه آتش

Shargh - - جهان - اردشير زارعيقنواتي

بحران کرهشــمالي )جمهوري دموکراتيک خلق کــره( وارد مرحله حساس خود شده است که بهزودي يا بايد در يک توافق منطقهاي-جهاني به مصالحه بينجامد يا جنگ و تشــديد تنشها اجتنابناپذير ميشــود. تنش در روابط پيونگيانگ با واشــنگتن در وهله اول و روابط اين کشــور بــا کرهجنوبي و ژاپن در وهله دوم يک مجموعه درهمتنيده از بروز تنش در روابط منطقهاي و بينالمللي است که بهدليل مطرحبودن استفاده از تسليحات هستهاي ميتواند به يک بحران بزرگ در روابط بينالملل منجر و جهان را با خطرات پيشبينينشدهاي مواجهه کند.

بحران در شبهجزيره کره با ديگر بحرانهاي کنوني در عرصه جهاني تفاوت کمي و کيفي خاصي دارد کــه پيچيدگيهاي آن از قانون «رولت روســي» پيروي ميکند. در صورت تشــديد بحران و ورود به فاز درگيري نظامي به صورت مشــخص حتي در صورت شــکيبايي ديگر قدرتهاي هژمونيــک جهاني، ميتواند منجــر به بزرگترين فاجعــه بعد از جنگ جهاني دوم بشود. بههميندليل بسياري از تحليلگران اعتقاد دارند جنگ در شبهجزيره کره بهنوعي آغاز جنگ جهاني سوم خواهد بود. متأسفانه نقش آلترناتيوي ايالات متحده آمريکا در اين بحران تا حدود زيادي امکان مصالحه حول منافع ملي کشــورهاي «منطقه بحران» را تحتالشعاع اهداف ژئوپليتيک تدوينشده در واشنگتن قرار داده است.

اينکــه نوع حکومتداري کرهشــمالي با نُرمهــاي معمول جهاني تفاوت دارد يا رژيم اين کشــور در چنين کانتکســي بهزعم بسياري تبلور يک ديکتاتوري فردي و حزبي است هرگز نميتواند بهانهاي براي نديدن واقعيتهــاي عيني و تاريخي در بروز و ظهــور اين بحران و رقمخوردن شرايط جديدي باشد که هماکنون منطقه شرق آسيا و جهان را در معرض فاجعه قرار داده اســت. از طرف ديگر با توجه بــه انزواي پيونگيانگ و عدم ادغام اين کشــور در اقتصاد جهاني، تحريمهــاي جهاني از جمله تحريمهاي مصوب شوراي امنيت ســازمان ملل متحد هرچند ميتواند حامل فشــار بر اين کشور تلقي شــود اما در اصل معادله نهتنها تغييري نميدهد که حتي استمرار و گسترش اين تحريمها خود ميتواند مقدمه آغاز يک جنگ بزرگمقياس باشد.

در شــرايطي که هم زمان با آغاز مانور بزرگ واشــنگتن- ســئول، در روزهاي گذشته نيز پيونگيانگ دست به ششمين آزمايش هستهاي خود زد که منابع داخلــي و خارجي تأييد کردهانــد آزمايش جديد مربوط به بمب هيدروژني کرهشمالي بوده و بسيار ويرانگرتر از بمب هستهاي است، به نظر ميرســد چرخــه بحران اگر بهزودي با يــک عزم جهاني متوقف نشــود بهتدريج ميتواند از کنترل خارج شود. عزم آمريکا براي ارائه يک قطعنامــه جديد تحريم عليه پيونگيانگ با توجه به تجارب قبلي و تأثير اين قطعنامهها در تشــديد بحران نهتنها به حل موضوع کمک نميکند کــه بدون ترديد بر تنشهاي موجود خواهد افزود. چند روز قبل از آن نيز «ولاديمير پوتين »، رئيسجمهوري پرقدرت روسيه، بهصراحت عنوان کرد «مردم کرهشــمالي ترجيح ميدهند علف بخورند اما تسليم نشوند ». اين گفته پوتين هرچند براي سياســتمداران و افکارعمومي جوامع غربي و متمايل به سيستم زندگي ليبرال شــايد تمسخرآميز به نظر آيد اما درون خود واقعيتي را نشان ميدهد که بسياري نميتوانند يا نميخواهند آن را ببينند. مردم کرهشمالي در بيش از پنج دهه گذشته طوري تربيت و تابع يک فرهنگ زيســتي خاص شدهاند که فراتر از چرايي مثبت يا منفيبودن آن، توانســته است اين جامعه را به شيوه مســتقل و خارج از عرفهاي معمــول جهاني و با کمترين تأثيرپذيري از مدل زيســت کنوني حاکم بر جهان تحت کنترل خواسته يا ناخواسته خود دربياورد.

در چنين شــرايطي که نوعي از تنبيه و تحميل بيروني مرگ تدريجي ازســوي دشــمنان را بر کرهشــمالي اعمال ميکند، براي تصميمگيران در پيونگيانــگ و بخش بزرگي از مردم اين کشــور ورود به فاز عمليات نظامي، انتحاري و راديکال امر بســيار غامض و سختي نخواهد بود. اگر در شــبهجزيره کره جنگــي دربگيرد بدون هيچ ترديــد آغازگر آن آمريکا خواهد بود و کرهشــمالي هم براي دفاع از خود از تمام امکانات خويش نهايــت اســتفاده را خواهد بــرد. بههميندليــل آغاز اين جنــگ پاياني فاجعهبار براي کرهشــمالي و همســايگان رقيب آن از جمله کرهجنوبي و ژاپن خواهد داشــت. نيروهاي نظامي و اراده سياسي در پيونگيانگ در چارچوب تدافعي و عدم تســليم ساماندهي شده است و هر کسي که در اين موضوع شــک کند يا اراده براي آزمايش آن داشته باشد، در خدمت فاجعــه بزرگي قرار خواهد گرفت که در راه اســت. بههميندليل جدا از چين و روسيه که بهنوعي متحد پيونگيانگ محسوب ميشوند، هماکنون بعضي از رهبران جهان غرب نيز که به عمق فاجعه واقف شدهاند سعي ميکنند با ميانجيگري مانع از بروز اين جنگ شوند. بههميندليل «آنگلا مرکل» صدراعظم آلمان تمايل خود را بــراي ميانجيگري درباره بحران شــبهجزيره کره در گفتوگو با روزنامه فرانکفورتر آلگماينه اعلام کرد و گفت «چنانچه درخواستي براي شرکت ما در گفتوگوها باشد، من سريعا پاســخ مثبت ميدهم» و سپس کشور ســوئيس نيز درباره آمادگي براي ميانجيگري صلح داوطلب شــد. هماکنون به نظر ميرســد که رهبران کشــورهاي مطرح اروپايي به اهداف جنونآميز واشنگتن در قبال بحران شــبهجزيره کره واقف شدهاند، درحاليکه متأسفانه شامگاه روز يکشنبه، دبيرکل ناتو، «ينس استولتنبرگ» در يک واکنش تحريکآميز عنوان کرده اســت: «برنامه اتمي کرهشمالي يک تهديد جهاني و نيازمند يک واکنش جهاني است .»

جناب اســتولتنبرگ و ديگر متحــدان آمريکا فکر ميکننــد که با اين تهديدات ميتوانند کرهشــمالي را به عقبنشيني وادار کنند، درحاليکه رهبــران پيونگيانگ به دليل رســمالخط منطق سياســي ميدانند که ورود بــه جنگ با آمريکا ابتدا و انتهاي بازي مرگ و زندگي اســت و بقيه ماجرا حاشيهنويســي ديگران زير داســتان اصلي است. اصل داستان در منطق آمريکايي، بحث هماوردي بــا پيونگيانگ يا بهانه مضحک دفاع از متحدان خود در کرهجنوبي و ژاپن نيســت و بدون ترديد کنترل قدرت نوظهور چين و بيدارشدن روسيه در دستور کار قرار دارد که اين دو کشور و بســياري از ديگر کشــورها نيز بهخوبي اين را ميدانند و به همين دليل جنگطلبي آمريکايي دراينباره همســويي چندانــي را در جهان امروز و بهخصوص افکارعمومي بينالمللي برنميانگيزد. از آنجا که بروز جنگ در شــبهجزيره کره بدون هيچ شــکي به يک نبرد هستهاي ميانجامد، از هماکنون اقتصاد جهاني دچار تبولرز شده است.

روزي که اولين گلولهها شليک شــوند بايد در انتظار بحران بزرگ در اقتصاد بينالمللي و ســقوط وحشــتناک بورسهاي جهاني بود، چراکه جنگ در منطقه شيشهاي اقتصاد جهاني انجام ميگيرد، نه در شاخ آفريقا و خاورميانــه پرتنش که بهجز منابع نفــت و گاز داراي مصونيت آهنين حتي در ليبي بدون دولت، برهمخوردگي ثبات و فروپاشــي جوامع تأثير چنداني بر وضعيت جهاني نميگذارد. جنگ در کرهشــمالي برافروختن آتشــي اســت که از قبل نميتوان پيشبيني کرد هيچ آتشنشاني بتواند دامنه حريق آن را مهار کند و به همين دليل اميد براي ميانجيگري، ابقاي مذاکرات و رسيدن به توافق فعلا هنوز همچنان زنده است.

Newspapers in Persian

Newspapers from Iran

© PressReader. All rights reserved.